Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Rząd proponuje zmianę przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, żeby rolnikom było łatwiej dostać dopłatę państwa do składki ubezpieczeniowej za pole czy stado. Projekt to odpowiedź na skargi rolników zgłaszane do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że dotychczasowe progi cenowe odcinały ich od dofinansowania. Dodatkowo do listy roślin objętych dopłatą do ubezpieczenia dochodzą dwie nowe uprawy - wierzba do wyplatania i trawy nasienne. To nowelizacja obowiązującej od 2005 roku ustawy, nie nowy akt prawny.

• Dochodzą nowe uprawy objęte dopłatą do ubezpieczenia: wierzba do wyplatania i trawy nasienne - dziś rolnicy uprawiający te rośliny nie mogli liczyć na dofinansowane ubezpieczenie, po zmianie będą mogli, a na 2026 rok państwo dopłaci 65% składki do 1 hektara takiej uprawy.
• Łatwiej o pełną, 65-procentową dopłatę do składki: dziś próg zależał od klasy gleby i wynosił od 9% do 15% sumy ubezpieczenia (zboża, rzepak) albo od 20% do 25% (sady, warzywa, truskawki, tytoń) - po zmianie próg jest jeden dla wszystkich klas gleby: 15% dla większości upraw i 25% dla sadów, warzyw, truskawek i tytoniu.
• Rolnicy hodujący zwierzęta dostaną dopłatę nawet przy droższym ubezpieczeniu: dziś, gdy stawka przekraczała 0,5% sumy ubezpieczenia, dopłata w ogóle nie przysługiwała; po zmianie państwo dopłaci 65% do poziomu 0,5%, nawet jeśli faktyczna stawka jest wyższa.
• Zmienia się sposób wypłaty odszkodowania za drobne szkody: zamiast systemu „wszystko albo nic”, w którym małe szkody w ogóle nie były likwidowane, odszkodowanie będzie zawsze wypłacone, tylko pomniejszone o 10-35% sumy ubezpieczenia.
• Firmy ubezpieczeniowe dostają nowe obowiązki: muszą przechowywać umowy przez 10 lat, składać sprawozdania o udzielonej pomocy publicznej i nie mogą ubezpieczać rolników będących w trudnej sytuacji finansowej lub zalegających ze zwrotem pomocy publicznej.

Projekt rządowy przygotowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w odpowiedzi na wnioski rolników zgłaszane do ministra w sprawie trudności w dostępie do preferencyjnego ubezpieczenia upraw i zwierząt.

Zmiana dotyczy przede wszystkim rolników, którzy ubezpieczają uprawy i zwierzęta z dopłatą państwa do składki. Jeśli uprawiasz wierzbę do wyplatania albo trawy nasienne - od 1 września 2026 r. po raz pierwszy będziesz mógł ubezpieczyć taką uprawę z dopłatą, a na sam 2026 rok państwo pokryje 65% składki do 1 hektara. Jeśli uprawiasz zboża, rzepak czy warzywa i do tej pory Twoja stawka ubezpieczenia była zbyt wysoka, by dostać pełną dopłatę - nowy, jednolity próg, bez względu na klasę gleby, może sprawić, że tym razem dopłatę dostaniesz. Jeśli hodujesz zwierzęta gospodarskie i płacisz drogą składkę, powyżej 0,5% sumy ubezpieczenia - dziś nie miałeś żadnej dopłaty, po zmianie dostaniesz przynajmniej częściową. Jeśli kiedyś zgłaszałeś niewielką szkodę w uprawie i dostawałeś zero odszkodowania - po zmianie firma ubezpieczeniowa musi wypłacić chociaż część, pomniejszoną o 10-35%.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych - z uzasadnienia wynika jedynie, że projekt został standardowo opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Ustawa nie zawiera Oceny Skutków Regulacji w przekazanej treści dokumentu. Z uzasadnienia wynika, że proponowane zmiany są korzystne dla producentów rolnych - obniżają próg, od którego przysługuje pełna dopłata do składki, i wprowadzają dopłatę do ubezpieczenia zwierząt nawet przy wyższych stawkach niż dotąd. Firmy ubezpieczeniowe będą musiały dostosować systemy informatyczne i warunki ubezpieczenia oraz przez 10 lat przechowywać umowy zawarte z rolnikami. Ustawa ma też wpływ na działalność dużych przedsiębiorców, czyli zakładów ubezpieczeń, dlatego zmiana zostanie zgłoszona do Komisji Europejskiej jako modyfikacja programu pomocy publicznej - część nowych, korzystniejszych progów dopłat zacznie realnie obowiązywać dopiero po zatwierdzeniu tej zmiany przez Komisję, najwcześniej od 1 września 2026 r.

Projekt rządowy Ministerstwa Rolnictwa, wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów na 2026 r. pod numerem UD392. To kolejna zmiana ustawy z 2005 r., po nowelizacji z listopada 2024 r., która rozszerzyła katalog upraw objętych ubezpieczeniem od suszy.