Poselski projekt uchwały w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach.

To projekt decyzji Sejmu (uchwały), a nie ustawy - taki dokument nie tworzy nowego prawa ani nikogo do niczego formalnie nie zobowiązuje, tylko wyraża oficjalne stanowisko polskiego parlamentu. Grupa posłów proponuje, by Sejm uznał zbrodnie dokonane przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach w latach 1943-1945 za ludobójstwo, oddał hołd pomordowanym oraz zażądał od władz Ukrainy konkretnych działań, w tym zmiany nazwy jednostki wojskowej nawiązującej do Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA).

• Sejm uznaje zbrodnie OUN-UPA na Polakach za ludobójstwo i potępia je.
• Sejm żąda od prezydenta Ukrainy zmiany nazwy jednostki wojskowej nawiązującej do tradycji UPA.
• Sejm apeluje do Ukrainy o pomoc w poszukiwaniu, identyfikacji i pochówku ofiar.
• Sejm zapowiada przygotowanie przepisu karzącego za publiczne negowanie tych zbrodni (tzw. kłamstwo wołyńskie).

Projekt złożyła duża grupa kilkudziesięciu posłów klubu Prawo i Sprawiedliwość (m.in. Mariusz Błaszczak, Antoni Macierewicz, Elżbieta Witek, Ryszard Terlecki). W pracach nad projektem wnioskodawców reprezentują posłowie Przemysław Czarnek i Tomasz Zieliński.

Bezpośrednio uchwała nie nakłada na zwykłych ludzi żadnych obowiązków - to gest pamięci i stanowisko polityczne, a nie przepis prawa. Realny wpływ na obywateli mógłby się pojawić dopiero później: jeśli Sejm faktycznie przyjmie zapowiedziany przepis o kłamstwie wołyńskim, dotknie to historyków, dziennikarzy i publicystów zajmujących się tematem Wołynia - grożąc im odpowiedzialnością karną za konkretne wypowiedzi.

To uchwała, nie ustawa - nie wywołuje bezpośrednich skutków finansowych ani prawnych i dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, bo dla tego typu dokumentu jej się nie sporządza. Jedyny zapowiedziany, wymierny skutek to zobowiązanie Sejmu do przygotowania w przyszłości odrębnego przepisu karzącego za negowanie zbrodni OUN-UPA - dokument nie precyzuje jednak ani treści tego przepisu, ani terminu jego przygotowania.

Projekt złożono w Sejmie 8 czerwca 2026 r. Dokument nie wskazuje, czy odbyło się już pierwsze czytanie ani kiedy planowane jest głosowanie - to początkowy etap prac nad uchwałą.

Uchwała łączy dwa trudne do pogodzenia wątki: z jednej strony mówi o dążeniu do trwałego pojednania między Polską a Ukrainą, z drugiej - formułuje wobec władz Ukrainy konkretne żądanie zmiany nazwy jednostki wojskowej i zapowiada nowe przepisy karne dotyczące oceny historii. Dzieje się to w sytuacji, gdy Ukraina prowadzi wojnę obronną z Rosją, a Polska jest jej ważnym sojusznikiem - co może rodzić napięcie między polityką pamięci historycznej a bieżącą współpracą obu krajów.