Poselski projekt uchwały w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego na Kresach Wschodnich przez nacjonalistów ukraińskich w latach 1939-1947.

Grupa posłów proponuje, by Sejm przyjął specjalną decyzję - dokument symboliczny, który nie zmienia żadnego prawa - w którym odda hołd Polakom zamordowanym na Kresach Wschodnich przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1939-1947. Dokument ma upamiętnić ofiary, wezwać do przyspieszenia poszukiwania i godnego pochówku zamordowanych oraz podziękować osobom i instytucjom, które przez lata pielęgnowały pamięć o tej zbrodni.

• Sejm składa hołd ofiarom zbrodni dokonanej na Polakach na Kresach Wschodnich w latach 1939-1947.
• Wzywa do przyspieszenia poszukiwania szczątków ofiar i ich godnego pochówku.
• Oddaje hołd obrońcom mordowanych Polaków - członkom Samoobrony, żołnierzom Armii Krajowej (AK) i Batalionów Chłopskich.
• Dziękuje tym Ukraińcom, którzy ratowali polskich sąsiadów, ryzykując własne życie.
• Apeluje do historyków i publicystów w Polsce i na Ukrainie, by nie umniejszali skali zbrodni.

Dokument nie nakłada na obywateli żadnych obowiązków ani nie zmienia przepisów - to gest pamięci, a nie prawo. Ale ma znaczenie dla konkretnych grup. Jeśli masz rodzinne korzenie na Kresach Wschodnich - twoi bliscy mogą wreszcie doczekać się godnego pochówku, jeśli Sejm i rząd rzeczywiście przyspieszą poszukiwanie szczątków, o co apeluje ten dokument. Jeśli zajmujesz się edukacją historyczną, działasz w stowarzyszeniu kresowym albo piszesz o historii Kresów - to formalne uznanie twojej pracy przez Sejm. Jeśli śledzisz relacje polsko-ukraińskie - dokument może wpłynąć na ich ton, bo mocno akcentuje odpowiedzialność za zbrodnię popełnioną przez ukraińskich nacjonalistów.

To symboliczna decyzja Sejmu - nie tworzy nowego prawa, nie nakłada obowiązków i nie wiąże się z wydatkami z budżetu państwa. Jej realny skutek to polityczny nacisk na przyspieszenie poszukiwania szczątków ofiar na terenie dzisiejszej Ukrainy oraz sygnał w relacjach polsko-ukraińskich, że pamięć o ofiarach nie może być przedmiotem politycznych ustępstw.

Spory wokół takich decyzji Sejmu dotyczą zwykle dwóch kwestii. Część komentatorów i historyków uważa, że jasne nazwanie zbrodni ludobójstwem i wskazanie sprawców - ukraińskich nacjonalistów, w tym formacji SS-Galizien i OUN-UPA - jest konieczne dla prawdy historycznej i nie powinno być przedmiotem politycznych kalkulacji. Inni ostrzegają, że przyjmowanie takiego dokumentu w czasie wojny w Ukrainie i szerokiego poparcia Polski dla ukraińskiego oporu może zostać odczytane jako obciążenie dla bieżących relacji dwustronnych - mimo że sam dokument deklaruje wolę przyjaznego współżycia obu narodów i chwali Ukraińców, którzy ratowali Polaków.