Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe.

Rząd proponuje zmianę ustawy Prawo oświatowe, która wprowadza jednolity, ogólnopolski zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych przez uczniów szkół podstawowych - zarówno publicznych, jak i niepublicznych. Dziś o tym, czy w danej szkole telefony są całkiem zakazane, czy tylko ograniczone, decyduje każda placówka sama w swoim statucie, co prowadzi do bardzo różnych zasad nawet w szkołach prowadzonych przez ten sam samorząd. Projekt przygotowało Ministerstwo Edukacji Narodowej, powołując się na badania pokazujące negatywny wpływ telefonów na zdrowie i wyniki uczniów oraz na sondaże, w których większość Polaków popiera taki zakaz.

Projekt to inicjatywa rządu, przygotowana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Uzasadnienie powołuje się na badania o uzależnieniu młodzieży od telefonów oraz na sondaże, w których większość ankietowanych Polaków popiera wprowadzenie takiego zakazu w szkołach.

Jeśli masz dziecko w szkole podstawowej, od 1 września 2026 r. nauczyciele i dyrektor będą mieli jasną, ustawową podstawę, by odebrać dziecku telefon w czasie lekcji czy przerwy - dziś zależy to wyłącznie od zapisów w statucie konkretnej szkoły. Jeśli twoje dziecko choruje przewlekle, na przykład na cukrzycę, i korzysta z aplikacji do monitorowania zdrowia na telefonie, dyrektor będzie mógł zgodzić się na wyjątek od zakazu. Jeśli jesteś nauczycielem w szkole podstawowej, zyskujesz jasną podstawę prawną do egzekwowania zakazu i nakazania odłożenia telefonu do specjalnego miejsca przechowywania, jeśli szkoła takie zorganizuje. Jeśli uczysz albo masz dziecko w liceum, technikum czy szkole branżowej, na razie nic się nie zmienia - ta szkoła nadal sama decyduje o zasadach w swoim statucie. Za złamanie zakazu uczniowi grożą działania wychowawcze albo kary przewidziane w statucie szkoły, co w praktyce może też obniżyć ocenę z zachowania.

Do samego druku nie dołączono treści opinii poszczególnych instytucji - uzasadnienie wskazuje jedynie, że projekt przeszedł uzgodnienia międzyresortowe, konsultacje publiczne i opiniowanie, a szczegółowy raport z tego procesu oraz pisma z uwagami są dostępne osobno w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, bez przytoczenia w treści druku konkretnych stanowisk poszczególnych urzędów czy organizacji.

Uzasadnienie wprost stwierdza, że projekt nie generuje bezpośrednich skutków finansowych dla budżetu państwa - wprowadzenie zakazu nie wymaga zakupu żadnego sprzętu, bo szkoła może go egzekwować choćby przez zakaz wyjmowania telefonu z plecaka. Jedyne możliwe koszty to wydatki dobrowolne: jeśli szkoła sama zdecyduje się zorganizować specjalne miejsce przechowywania telefonów, na przykład szafki, koszty poniesie ta szkoła i jej organ prowadzący, czyli zwykle gmina - dokument nie szacuje ich wysokości, bo zależą od liczby uczniów i warunków lokalowych konkretnej placówki. Skutki społeczne mają być pozytywne: uzasadnienie powołuje się na badania pokazujące poprawę wyników w nauce, mniej dręczenia rówieśniczego i lepsze samopoczucie uczniów po wprowadzeniu podobnych zakazów za granicą, a także pozytywny wpływ na uczniów z niepełnosprawnościami dzięki przewidzianym wyjątkom.

To rządowy projekt zmiany ustawy Prawo oświatowe, skierowany do Sejmu po zakończeniu uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych prowadzonych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Ustawa ma wejść w życie 1 września 2026 r., a szkoły dostają czas na dostosowanie statutów do 31 października 2026 r.

Nie wszyscy popierają centralny zakaz - w sondażach cytowanych w uzasadnieniu od 11% do niemal 28% ankietowanych było przeciwnych takiemu rozwiązaniu, opowiadając się za pozostawieniem decyzji autonomii poszczególnych szkół. Pojawia się też pytanie o kontakt rodzica z dzieckiem w nagłej sytuacji - projekt odpowiada na nie wyjątkiem pozwalającym nauczycielowi zgodzić się na użycie telefonu w pilnej sprawie, ale to, czy sytuacja jest „nagła”, ostatecznie ocenia nauczyciel, a nie rodzic.