Poselski projekt uchwały w sprawie uczczenia 83. rocznicy zbrodni ludobójstwa dokonanej na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich.

Posłowie proponują, by Sejm przyjął uchwałę oddającą hołd Polakom i osobom innych narodowości zamordowanym przez ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej w latach 1943-1947. Uchwała nie jest ustawą ani prawem - to symboliczne stanowisko izby, które potępia próby umniejszania prawdy o tej zbrodni i przypomina, że od 2016 roku 11 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej.

• Sejm składa hołd ofiarom ludobójstwa dokonanego na Polakach i osobach innych narodowości w latach 1943-1947 przez ukraińskich nacjonalistów.
• Potępia próby relatywizowania prawdy o zbrodni wołyńskiej.
• Apeluje, by Narodowy Dzień Pamięci obchodzony 11 lipca był okazją do dodatkowych lekcji i działań edukacyjnych dla młodego pokolenia.
• Dziękuje sprawiedliwym Ukraińcom i przedstawicielom innych narodów, którzy ginęli, ratując sąsiadów, oraz osobom prowadzącym poszukiwania i ekshumacje ofiar - m.in. w Puźnikach, Ugłach, Ostrówkach, Woli Ostrowieckiej i Hucie Pieniackiej.
• Przypomina apel Jana Pawła II z 2001 roku o polsko-ukraińskie pojednanie jako fundament dzisiejszych i przyszłych relacji obu krajów.

Projekt złożyła grupa posłów (projekt poselski, nie rządowy). W uzasadnieniu autorzy odwołują się do przypadającej w 2026 roku 83. rocznicy zbrodni wołyńskiej oraz do potrzeby podtrzymywania pamięci o ofiarach i wspierania trwających prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych.

Uchwała nie nakłada na obywateli żadnych obowiązków ani nie zmienia żadnego przepisu prawa - to gest pamięci, a nie regulacja. Jeśli masz rodzinę pochodzącą z Kresów Wschodnich, dokument oznacza, że państwo polskie oficjalnie potwierdza cierpienie ich bliskich i deklaruje wsparcie dla dalszych poszukiwań oraz godnego pochówku ofiar. Jeśli jesteś nauczycielem lub uczniem, apel o działania edukacyjne przy okazji Narodowego Dnia Pamięci 11 lipca może w praktyce przełożyć się na lekcje historii i wydarzenia szkolne poświęcone zbrodni wołyńskiej.

Do druku nie dołączono opinii instytucji zewnętrznych ani wyników konsultacji społecznych - jako uchwała okolicznościowa nie podlega ona takiemu trybowi.

Uchwała ma charakter symboliczny - nie wiąże się z wydatkami z budżetu państwa, nie tworzy nowych obowiązków ani instytucji, dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, bo jej nie wymaga. Jej ewentualne uchwalenie może wzmocnić polityczne poparcie dla kontynuowania poszukiwań i ekshumacji szczątków ofiar na dawnych Kresach Wschodnich oraz wpłynąć na ton bieżących relacji polsko-ukraińskich, o których uchwała mówi wprost jako o kwestii strategicznej.

To poselski projekt uchwały rocznicowej - dokument tego typu zwykle trafia od razu pod głosowanie na posiedzeniu Sejmu, bez odrębnej Oceny Skutków Regulacji. Nawiązuje wprost do decyzji Sejmu z 2016 roku, która ustanowiła Narodowy Dzień Pamięci obchodzony 11 lipca.

Temat zbrodni wołyńskiej od lat bywa punktem spornym w relacjach polsko-ukraińskich - strona ukraińska przez wiele lat ograniczała zgodę na poszukiwania i ekshumacje szczątków ofiar, co utrudniało realizację postulatów zawartych w podobnych uchwałach z poprzednich lat. Autorzy projektu podkreślają jednak, że celem dokumentu jest pojednanie, a nie pogłębianie podziałów, powołując się na słowa Jana Pawła II o wzajemnym przebaczeniu jako fundamencie przyszłych relacji obu narodów.