Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz ustawy - Prawo o notariacie.

Rządowy projekt zmienia sposób, w jaki notariusze informują Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji o zakupie nieruchomości przez cudzoziemców. Dziś taki wypis aktu notarialnego trafia do urzędu w formie papierowej, w ciągu tygodnia od podpisania umowy. Projekt wprowadza obowiązek przesyłania tych dokumentów wyłącznie elektronicznie, przez istniejący już notarialny system komputerowy. To zmiana dwóch ustaw naraz - o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz Prawa o notariacie - przygotowana przez rząd.

• Notariusze będą musieli przesyłać dokumenty o zakupie nieruchomości przez cudzoziemców wyłącznie elektronicznie - dziś robią to na papierze, w ciągu 7 dni od podpisania aktu, a ten termin się nie zmienia.
• Dokumenty trafią do notarialnego systemu elektronicznego w formacie umożliwiającym ich przeszukiwanie - to ma ułatwić urzędnikom sprawdzanie, czy zakup nieruchomości przez cudzoziemca był zgodny z prawem.
• Pojawia się nowa opłata - notariusz pobierze ją od stron transakcji za umieszczenie dokumentu w systemie i przekaże ją Krajowej Radzie Notarialnej. Wysokość opłaty określi dopiero osobny przepis wykonawczy ministra spraw wewnętrznych.
• Notariusz będzie musiał podpisywać elektroniczne dokumenty kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
• Dokumenty sporządzone przed wejściem zmian w życie zostaną rozliczone na starych, papierowych zasadach.

Projekt zgłosił rząd (projekt rządowy). Celem jest uproszczenie i przyspieszenie przekazywania dokumentów przez notariuszy oraz lepsza kontrola legalności zakupów nieruchomości przez cudzoziemców.

Zmiana dotyczy przede wszystkim cudzoziemców kupujących nieruchomości w Polsce oraz notariuszy, którzy sporządzają takie akty. Pośrednio odczują ją też Polacy sprzedający dom albo mieszkanie cudzoziemcowi.

Jeśli sprzedajesz nieruchomość osobie bez polskiego obywatelstwa - u notariusza zapłacisz (razem z kupującym) dodatkową opłatę za umieszczenie dokumentów w systemie elektronicznym. Ile dokładnie, projekt jeszcze nie precyzuje.

Jeśli jesteś notariuszem - czeka Cię nowy obowiązek techniczny: zamiast wysyłać papiery pocztą, będziesz przesyłać dokumenty elektronicznie i podpisywać je specjalnym podpisem cyfrowym.

Jeśli kupujesz nieruchomość jako obywatel Polski kupujący od innego Polaka - ta zmiana Cię nie dotyczy, bo obowiązek elektronicznego zgłaszania obejmuje wyłącznie transakcje z udziałem cudzoziemców.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych. Z uzasadnienia wynika, że w trakcie przygotowania projektu - zgodnie z przepisami o działalności lobbingowej - nie zgłosiły się żadne zainteresowane organizacje ani firmy.

Projekt nie zawiera pełnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z wyliczonymi kosztami - dokument wprost stwierdza, że nie podlegał ocenie OSR przez koordynatora, i zaznacza, że nie wpłynie na małe i średnie firmy ani na konkurencyjność gospodarki.

Jakościowo: notariusze i Krajowa Rada Notarialna poniosą koszt dostosowania systemu elektronicznego do nowych obowiązków, a strony transakcji zapłacą nową opłatę (jej wysokość ustali dopiero przepis wykonawczy ministra spraw wewnętrznych). W zamian Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji szybciej i pewniej otrzyma dane o zakupach nieruchomości przez cudzoziemców, co ma ułatwić sprawdzanie zgodności takich transakcji z prawem. Zmiany zaczną obowiązywać po 3 miesiącach od ogłoszenia ustawy - to czas na przygotowanie systemów i przepisów wykonawczych.

To rządowy projekt ustawy, na wczesnym etapie prac. Dokument nie podaje daty pierwszego czytania ani wyniku prac w komisji sejmowej.