Do druku nr 2702 - ocena skutków regulacji

Ten dokument to opinia ekspertów Kancelarii Sejmu, którzy ocenili, czy poseł Jacek Tomczak dobrze policzył skutki swojego projektu zmiany zasad zwrotu kosztów pracodawcom zatrudniającym młodocianych pracowników. Projekt zmienia jeden przepis ustawy o rynku pracy: Ochotnicze Hufce Pracy miałyby mieć obowiązek - a nie tylko możliwość - zwracania firmom pieniędzy wydanych na pensje i składki nastolatków uczących się zawodu w zakładzie pracy.

• Dziś Ochotnicze Hufce Pracy mogą zwracać pracodawcom koszty pensji i składek młodocianych pracowników uczących się zawodu - po zmianie będą musiały to robić dla każdego uprawnionego pracodawcy.
• Eksperci Sejmu ostrzegają, że projekt nie zmienia innych przepisów o refundacji (wciąż mówiących o możliwości, nie obowiązku) i nie ma zasad na okres przejściowy - to może rodzić spory i utrudniać planowanie wydatków Funduszu Pracy.

Opinię napisało Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu - to nie stanowisko polityczne, lecz fachowa ocena projektu złożonego przez posła Jacka Tomczaka.

Jeśli prowadzisz firmę i szkolisz nastolatka w zawodzie z listy Ministerstwa Edukacji Narodowej - np. elektryka, mechanika czy dekarza - zmiana ma dać ci pewność, że pieniądze wydane na jego pensję i składki wrócą z Funduszu Pracy. Jeśli masz 15-18 lat i uczysz się zawodu w zakładzie pracy, łatwiej może być ci znaleźć pracodawcę gotowego cię przyjąć. Dla Ochotniczych Hufców Pracy w każdym województwie oznacza to obowiązek wypłaty każdemu uprawnionemu, nawet gdy w danym roku zabraknie na to pieniędzy.

W konsultacjach społecznych wzięła udział tylko jedna osoba i nie zgłosiła żadnych uwag - ani do skutków społecznych, ani gospodarczych, ani finansowych projektu. Komenda Główna Ochotniczych Hufców Pracy przekazała dane liczbowe, zaznaczając, że nie wszyscy uczniowie i nie każdy pracodawca faktycznie korzystają z refundacji w pełnej wysokości. Biuro Ekspertyz Sejmu wydało też odrębne opinie potwierdzające, że projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej i nie wykonuje wprost przepisów unijnych.

Gdyby projekt wszedł w życie, Ochotnicze Hufce Pracy musiałyby wypłacać refundację każdemu uprawnionemu pracodawcy, bez możliwości odmowy z powodu braku pieniędzy. Według ekspertów Sejmu może to kosztować dodatkowo nie więcej niż 500 mln zł rocznie, choć wnioskodawcy szacują brakującą kwotę na ok. 150 mln zł rocznie. Pieniądze miałyby pochodzić z Funduszu Pracy, którego stan na koniec 2025 r. wynosił niemal 26,5 mld zł. Ryzykiem jest brak jasnych zasad działania obowiązkowej wypłaty, co może prowadzić do sporów.

Projekt złożył poseł Jacek Tomczak, a dokument datowany jest na 28 maja 2026 r. Opinię o skutkach regulacji Biuro Ekspertyz Sejmu wydało 8 lipca 2026 r., a do Kancelarii Sejmu wpłynęła ona 9 lipca 2026 r. Projekt jest obecnie na etapie skierowania do dalszych prac w Sejmie i zmienia jeden przepis obowiązującej od 2025 r. ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wcześniej Biuro Ekspertyz Sejmu oceniło już zgodność projektu z prawem Unii Europejskiej.

Za obowiązkową refundacją przemawia to, że gdy w Funduszu Pracy brakowało pieniędzy, wypłaty bywały ograniczane, na co skarżył się Związek Rzemiosła Polskiego, apelując w liście z listopada 2025 r. o ratowanie tego wsparcia. Eksperci Sejmu ostrzegają jednak, że projekt nie precyzuje, jak dokładnie ma wyglądać obowiązkowa wypłata i co się stanie, gdy w danym roku zabraknie na nią pieniędzy w budżecie Funduszu Pracy - to może prowadzić do sporów między pracodawcami a Ochotniczymi Hufcami Pracy.