Wniosek Prezydenta RP o ponowne rozpatrzenie ustawy z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy.

To pismo, w którym Prezydent Karol Nawrocki odmawia podpisania ustawy uchwalonej przez Sejm 15 maja 2026 r. i odsyła ją z powrotem do ponownego rozpatrzenia. Ustawa, przygotowana wcześniej przez rządowy projekt, miała zmienić zasady przedawniania długów podatkowych oraz odpowiedzialności karnej za przestępstwa i wykroczenia skarbowe. Prezydent uważa, że choć ustawa znosi jeden krytykowany mechanizm, w zamian daje urzędom nowe narzędzia ścigania podatników nawet wtedy, gdy sam dług podatkowy już wygasł - dlatego jego zdaniem korzyść dla podatników jest w dużej mierze pozorna.

• Znika przepis pozwalający urzędowi skarbowemu zawiesić bieg przedawnienia podatku samym wszczęciem sprawy karnej skarbowej.
• Powstaje jednak nowy podział: nawet gdy sam dług podatkowy się przedawni, sprawca może być nadal ścigany karnie, a sąd będzie mógł nakazać zapłatę równowartości pieniężnej przedawnionego podatku.
• Zmieniają się zasady dla długów zabezpieczonych hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym - zamiast dotychczasowego stanu, w którym praktycznie nigdy się nie przedawniały, wprowadza się zawieszenie ograniczone do maksymalnie pięciu lat.
• Wydłuża się o rok czas na ustalenie podatku od majątku pochodzącego z nieujawnionych źródeł.
• Wydłuża się termin przedawnienia, gdy podatnik złoży korektę obniżającą podatek tuż przed upływem terminu przedawnienia.

Samą ustawę przygotował rząd, a Sejm uchwalił ją 15 maja 2026 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie składa Prezydent Karol Nawrocki, który uznał zmiany za w dużej mierze pozorne i niekorzystne dla podatników.

Jeśli prowadzisz firmę albo miałeś kiedyś spór z urzędem skarbowym o zaległy podatek, ta sprawa dotyczy właśnie ciebie - zwykłego pracownika rozliczającego pensję na czas raczej nie dotknie. Ustawa miała dać pewność, że po przedawnieniu długu sprawa jest zamknięta, ale prezydent ostrzega, że w praktyce urząd i tak będzie mógł cię dalej ścigać karnie i żądać zapłaty równowartości starego podatku, mimo że sam dług już wygasł. Jeśli masz dług zabezpieczony na nieruchomości wobec skarbówki (przez hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy), zamiast dzisiejszego stanu, w którym taki dług praktycznie nigdy się nie przedawnia, nowe przepisy wprowadzają górną granicę pięciu lat. Na razie jednak nic się nie zmienia - dopóki Sejm nie zagłosuje nad ustawą jeszcze raz, obowiązują dotychczasowe przepisy.

To pismo prezydenckie, a nie projekt ustawy z uzasadnieniem finansowym, więc nie zawiera Oceny Skutków Regulacji. W praktyce, dopóki Sejm nie rozpatrzy ustawy ponownie, obowiązują dotychczasowe przepisy - urząd skarbowy nadal może zawiesić bieg przedawnienia podatku, wszczynając postępowanie karne skarbowe. Sejm będzie musiał zagłosować nad ustawą jeszcze raz. Jeśli w ponownym głosowaniu ustawa zbierze odpowiednio dużą większość głosów wymaganą do odrzucenia sprzeciwu prezydenta, wejdzie w życie w niezmienionym kształcie. Jeśli takiej większości zabraknie, ustawa zostanie ostatecznie odrzucona.

Ustawa nie zyskała poparcia ponad podziałami - za głosowało 241 posłów, przeciw 199, co pokazuje wyraźny spór polityczny. Zwolennicy podkreślali, że uchylenie mechanizmu pozwalającego zawieszać przedawnienie podatku przez samo wszczęcie sprawy karnej to korzyść dla podatników. Opozycja w Sejmie, a za nią prezydent, argumentowała, że korzyść ta jest w dużej mierze pozorna, bo nowe przepisy jednocześnie rozszerzają możliwości ścigania podatników nawet po przedawnieniu długu, a efekt zmiany - zwłaszcza przy podatku od towarów i usług - będzie odczuwalny dopiero po latach, bo nowe zasady dotyczą głównie zobowiązań powstałych po wejściu ustawy w życie.