Informacja za 2025 rok na temat działalności Policji, Biura Nadzoru Wewnętrznego, Służby Ochrony Państwa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawił Sejmowi obowiązkowy, coroczny raport z tego, jak w 2025 roku Policja, Biuro Nadzoru Wewnętrznego oraz Służba Ochrony Państwa korzystały z tajnej inwigilacji - podsłuchów, śledzenia osób i dostępu do danych objętych tajemnicą bankową czy skarbową. To nie jest projekt nowej ustawy - to sprawozdanie z liczb i zasad, które już obowiązują, złożone dlatego, że nakazują to przepisy o Policji i o nadzorze nad służbami.

• Liczba wniosków o tajny podsłuch spadła do 4 333 osób w 2025 roku - to najniższy wynik od co najmniej dekady (dla porównania: 5 234 w 2024 r., 5 538 w 2022 r.).
• Sądy ostatecznie zgodziły się na 7 367 podsłuchów w 2025 roku, czyli o kilkanaście procent mniej niż rok wcześniej (8 588) i najmniej w całej serii danych sięgającej 2016 roku.
• Od 2025 roku Policja, Straż Graniczna, Służba Ochrony Państwa i Biuro Nadzoru Wewnętrznego muszą we wnioskach o podsłuch dokładnie wskazywać rodzaj inwigilacji, sprzęt, jego funkcje i zakres danych, które chcą zdobyć - ma to dać sądom i prokuraturze pełniejszy obraz przed podjęciem decyzji.
• Sądy mają teraz obowiązek pisemnie uzasadniać każdą decyzję o podsłuchu, a nie tylko odmowy - zmianę wymusił wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z maja 2024 roku.
• W Sejmie trwają już prace nad kolejnym, odrębnym projektem, który ma dać sądom wgląd w wyniki podsłuchu nawet wtedy, gdy nie znaleziono dowodów, oraz odebrać Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego prawo do stosowania podsłuchów.

Dokument przedstawił Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (w jego imieniu podpisał sekretarz stanu Czesław Mroczek). To nie inicjatywa polityczna, tylko ustawowy obowiązek rządu wobec Sejmu, wynikający z ustawy o Policji oraz przepisów o nadzorze nad służbami mundurowymi.

Jeśli nigdy nie byłeś podejrzany o poważne przestępstwo - handel narkotykami, napad, zabójstwo, korupcję czy udział w zorganizowanej grupie przestępczej - ten raport praktycznie Cię nie dotyczy. Podsłuchy obejmują wąską grupę osób: w 2025 roku sądy zgodziły się na inwigilację wobec 4 237 osób, czyli mniej niż 1% wszystkich osób, wobec których Policja stwierdziła przestępstwo w tym roku (0,92% wszystkich 800 446 stwierdzonych przestępstw). Najczęstszym powodem podsłuchu były przestępstwa narkotykowe (5 147 spraw) i przestępczość zorganizowana czy posiadanie broni (4 429 spraw).

Jeśli jesteś klientem banku - dokument pokazuje, że w 657 przypadkach w 2025 roku Policja pytała banki lub inne instytucje o dane objęte tajemnicą, najczęściej bankową (616 przypadków). Zwykle po takim udostępnieniu danych zostałbyś o tym poinformowany w ciągu 90 dni, ale sąd może to wstrzymać - w 2025 roku zrobił to 115 razy. Jeśli zostaniesz podsłuchany, a sprawa się nie potwierdzi, nowe zasady dają Ci więcej gwarancji: sąd musi teraz na piśmie wytłumaczyć, dlaczego w ogóle zgodził się na inwigilację, a nie tylko wtedy, gdy odmówił.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych - to coroczne sprawozdanie rządu przedstawiane Sejmowi z mocy ustawy, a nie projekt przechodzący standardową ścieżkę opiniowania.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, bo nie jest projektem nowego prawa - opisuje jedynie, jak działały już obowiązujące przepisy. Z treści wynika jednak kilka praktycznych obserwacji: liczba podsłuchów systematycznie spada od lat (z 9 332 w 2016 roku do 7 367 w 2025 roku), więc coraz mniejsza część spraw karnych wiąże się z inwigilacją. Sądy i prokuratura zyskały więcej informacji przy podejmowaniu decyzji dzięki zmienionym formularzom wniosków (wprowadzonym czterema przepisami wykonawczymi MSWiA między marcem a lipcem 2025 roku), a każda decyzja sądu w tej sprawie musi być teraz pisemnie uzasadniona - to ma wzmocnić kontrolę nad tym, jak służby korzystają z inwigilacji. Warto też zauważyć, że Biuro Nadzoru Wewnętrznego i Służba Ochrony Państwa - mimo że formalnie mają prawo do stosowania podsłuchów i sprawdzania tajemnicy bankowej - w 2025 roku (podobnie jak w latach poprzednich) w ogóle z tych uprawnień nie korzystały.

Sejm skierował dokument do komisji 3 lipca 2026 roku. To rutynowe, coroczne sprawozdanie wymagane ustawą - nie podlega głosowaniu jak projekt ustawy. Równolegle w Sejmie trwają prace nad odrębnym, rządowym projektem wzmacniającym nadzór sądów nad podsłuchami.

Sam raport nie jest sporny, ale opisuje tło, które było przedmiotem krytyki: przez lata polskie przepisy wymagały od sądów uzasadniania tylko odmów zgody na podsłuch, a nie samych zgód. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 28 maja 2024 roku uznał taką praktykę za niezgodną ze standardami ochrony praw człowieka, wskazując, że jedynym sposobem sprawdzenia, czy sąd rzetelnie zbadał sprawę, jest przedstawienie przez niego powodów decyzji. Zmiana formularzy wniosków w 2025 roku to bezpośrednia reakcja na ten wyrok. Osobno, w przygotowywanym projekcie proponuje się odebranie Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego prawa do stosowania podsłuchów i tzw. zakupu kontrolowanego - w praktyce uprawnienia, z którego, jak wynika z raportu, i tak nigdy nie korzystano.