Zawiadomienie Prezesa Rady Ministrów o zamiarze przedłożenia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji, bez zgody wyrażonej w ustawie, Traktatu o automatycznym uznawaniu kwalifikacji uzyskanych w szkolnictwie wyższym, sporządzonego w Brukseli dnia 14 września 2021 r.

Premier Donald Tusk zawiadamia Sejm, że rząd chce doprowadzić do związania Polski traktatem o automatycznym uznawaniu dyplomów wyższych uczelni - bez odrębnej ustawy uchwalanej przez Sejm. Chodzi o umowę zawartą w 2021 r. między krajami Beneluksu (Belgia, Luksemburg, Holandia) a krajami bałtyckimi (Estonia, Łotwa, Litwa), do której Polska chce dołączyć. Dzięki niej polski dyplom licencjacki, magisterski lub doktorski będzie od razu uznawany w tych sześciu krajach, a ich dyplomy - w Polsce, bez żadnej dodatkowej urzędowej weryfikacji.

• Polski dyplom licencjacki, magisterski i doktorski będzie automatycznie uznawany w Belgii, Luksemburgu, Holandii, Estonii, na Łotwie i Litwie - bez żadnej dodatkowej procedury sprawdzającej.
• To samo zadziała w drugą stronę: dyplomy z tych sześciu krajów będą automatycznie uznawane w Polsce, tak jakby wydała je polska uczelnia.
• Traktat nie obejmuje tzw. Associate degree (krótkich, dwuletnich studiów) - taki dyplom nie istnieje w Polsce, więc ta część umowy jej nie dotyczy.
• Każdy kraj może w wyjątkowych, poważnych sytuacjach czasowo wstrzymać automatyczne uznawanie konkretnego dyplomu, jeśli zagrażałoby to jego systemowi szkolnictwa wyższego.
• Traktat nie dotyczy uznawania kwalifikacji zawodowych (np. uprawnień do wykonywania zawodu lekarza czy prawnika) - to nadal regulują osobne przepisy.

Wniosek pochodzi od rządu - zawiadomienie w imieniu Rady Ministrów podpisał premier Donald Tusk. Polska złożyła wniosek o przystąpienie do traktatu w maju 2025 r., a zgodę wszystkich jego stron uzyskała w grudniu 2025 r.

Jeśli masz polski dyplom licencjacki, magisterski lub doktorski i chcesz kontynuować naukę albo szukać pracy w Belgii, Luksemburgu, Holandii, Estonii, na Łotwie lub Litwie, twój dyplom zostanie tam uznany od razu - bez przechodzenia przez urzędową weryfikację, która dziś bywa długa i kosztowna.

Jeśli jesteś studentem lub absolwentem z jednego z tych sześciu krajów i chcesz studiować albo doktoryzować się w Polsce, twój dyplom również zostanie uznany automatycznie, bez dodatkowego postępowania sprawdzającego.

Jeśli pracujesz na uczelni lub zajmujesz się sprawdzaniem zagranicznych dyplomów kandydatów (np. w Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej), obsługa dokumentów z tych krajów stanie się prostsza i szybsza.

Do druku dołączono jedną opinię: Ministerstwo Spraw Zagranicznych stwierdziło, że traktat nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Innych opinii - na przykład Prokuratora Generalnego, Sądu Najwyższego czy organizacji branżowych - nie dołączono do druku.

Zgodnie z uzasadnieniem przystąpienie do traktatu nie spowoduje żadnych skutków finansowych dla budżetu państwa i nie wymaga zmiany polskich przepisów - obowiązujące już prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje podobny mechanizm automatycznego uznawania dyplomów z krajów Unii Europejskiej, OECD i EFTA. Zyskają przede wszystkim polskie uczelnie, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (zajmująca się sprawami uznawalności wykształcenia) oraz studenci i doktoranci planujący naukę lub pracę w sześciu wskazanych krajach - unikną formalnej weryfikacji dyplomu. Dla osób niezwiązanych z tymi krajami nic się nie zmienia.

To nie projekt ustawy, lecz zawiadomienie premiera z 7 lipca 2026 r. Zgodnie z konstytucją Sejm ma 30 dni - czyli do około 6 sierpnia 2026 r. - na zgłoszenie sprzeciwu wobec wyboru trybu ratyfikacji bez ustawy. Jeśli tego nie zrobi, traktat trafi do podpisu prezydenta bez dalszego udziału Sejmu.