Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw działań przeciwpowodziowych i usuwania skutków powodzi z roku 2024 o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw.

Projekt dotyczy pomocy rolnikom i właścicielom lasów, których ziemia została zniszczona lub uszkodzona przez powódź - przede wszystkim tę z września 2024 roku, która dotknęła południe Polski. Sejmowa Komisja Nadzwyczajna do spraw działań przeciwpowodziowych i usuwania skutków powodzi z 2024 roku przygotowała sprawozdanie rekomendujące przyjęcie tego projektu. Wprowadza on nowy sposób postępowania z takimi gruntami - zamiast kosztownej, a czasem niemożliwej naprawy ziemi, państwo będzie mogło zaproponować właścicielowi inną, równowartościową działkę albo wykupić zniszczony grunt.

• Komisja rekomenduje przyjęcie projektu, który wprowadza zupełnie nowy sposób postępowania z gruntami rolnymi i leśnymi zniszczonymi przez powódź.
• Właściciel może wystąpić o sprawdzenie, czy naprawa ziemi ma sens - jeśli koszt przekracza wartość pięciu hektarów podobnej ziemi w regionie albo teren grozi kolejną powodzią z prawdopodobieństwem co najmniej 10 procent, naprawę uznaje się za nieopłacalną.
• Zamiast naprawy właściciel dostaje równowartościową działkę zamienną, a gdy takiej nie ma - państwo wykupuje jego ziemię i płaci w ciągu 14 dni od decyzji.
• Koszty scalania, wykupu i prac porządkowych pokrywa budżet państwa z rezerwy na klęski żywiołowe, a nie gminy czy sami rolnicy.
• Dla poszkodowanych powodzią z września 2024 r. sześciomiesięczny termin na złożenie wniosku liczy się od wejścia w życie tej ustawy, a nie od dnia powodzi - bo inaczej termin już by minął.

Projekt zgłosiła grupa posłów (projekt poselski). Zajęła się nim sejmowa Komisja Nadzwyczajna do spraw działań przeciwpowodziowych i usuwania skutków powodzi z roku 2024, która rekomenduje jego przyjęcie - celem jest pomoc rolnikom dotkniętym zeszłoroczną powodzią.

Jeśli jesteś rolnikiem, a twoje pole zniszczyła powódź, możesz wystąpić do starosty o sprawdzenie, czy naprawa ziemi w ogóle się opłaca. Gdy koszt naprawy przewyższa wartość pięciu hektarów podobnej ziemi w twoim regionie albo teren ma co najmniej 10-procentowe ryzyko kolejnej powodzi, naprawę uznaje się za nieopłacalną - wtedy dostajesz równowartościową działkę w zamian, a jeśli takiej nie będzie, państwo wykupi twoją ziemię i wypłaci pieniądze w ciągu 14 dni od decyzji. Jeśli dzierżawisz taką ziemię od Skarbu Państwa, twoja umowa może zostać rozwiązana bez odszkodowania, gdy grunt trafi do scalenia.

Do sprawozdania nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych.

Ustawa nie zawiera osobnej oceny skutków regulacji ani wyliczeń kosztów. Z treści wynika, że koszty scalania gruntów, wypłat za wykup ziemi oraz prac porządkowych po scaleniu pokryje budżet państwa z rezerwy na klęski żywiołowe - nie gminy ani sami rolnicy. Prace organizacyjne wykonają samorządy województw, a drogi dojazdowe wydzielone przy scalaniu staną się własnością gmin.

Projekt to inicjatywa poselska. Sejmowa Komisja Nadzwyczajna do spraw działań przeciwpowodziowych i usuwania skutków powodzi z roku 2024 przygotowała sprawozdanie rekomendujące przyjęcie ustawy - teraz czeka ją drugie czytanie na posiedzeniu Sejmu.