Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta.

Rząd proponuje zmianę dwóch ustaw: o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz o prawach konsumenta. Chodzi o wdrożenie unijnego przepisu, który ma ukrócić tzw. greenwashing - czyli puste hasła typu "eko", "zielone", "przyjazne dla klimatu" rzucane na etykietach i w reklamach bez żadnego dowodu. Druga część zmian ma zmusić sprzedawców do jasnego informowania kupujących o tym, jak długo produkt (np. sprzęt AGD, telefon, laptop) będzie działał, czy da się go naprawić i jak długo dostanie darmowe aktualizacje oprogramowania. Projekt trafił z rządu, a przepisy mają obowiązywać od 27 września 2026 roku, bo taki termin narzuca prawo unijne.

• Dziś firma może napisać na opakowaniu "eko" albo "przyjazne dla środowiska" bez żadnego dowodu - po zmianie takie ogólne hasło będzie zakazane, jeśli przedsiębiorca nie wykaże uznanej, potwierdzonej z zewnątrz dobrej efektywności środowiskowej (np. oficjalnym unijnym oznakowaniem ekologicznym).
• Dziś dowolny "zielony znaczek" na produkcie może wymyślić sam sprzedawca - po zmianie tego typu oznakowanie będzie wolno stosować tylko wtedy, gdy pochodzi z uznanego systemu niezależnej certyfikacji albo zostało ustanowione przez urząd publiczny.
• Dziś sklep informuje ogólnie o gwarancji - po zmianie przy kasie i w internecie ma pojawić się jednolity unijny znaczek informujący o dwuletnim prawie do reklamacji, a jeśli producent daje dodatkową bezpłatną gwarancję trwałości na ponad 2 lata - osobny, ujednoliczony symbol tej gwarancji.
• Przed zakupem sprzętu z elementami cyfrowymi (np. smartfona) sprzedawca będzie musiał - o ile wie to od producenta - powiedzieć kupującemu, jak długo dostanie darmowe aktualizacje oprogramowania, jaka jest punktowa ocena możliwości naprawy oraz ile kosztują i jak dostępne są części zamienne.
• Zakazane będzie m.in. ukrywanie, że aktualizacja oprogramowania pogorszy działanie sprzętu, namawianie do wymiany tuszu czy innych materiałów eksploatacyjnych wcześniej niż to konieczne oraz zatajanie, że użycie tańszego, nieoryginalnego zamiennika ograniczy działanie urządzenia.

Projekt zgłosił rząd (Rada Ministrów) - trafił do wykazu prac legislacyjnych rządu pod numerem UC111. Powodem nie jest własna inicjatywa polityczna, lecz obowiązek wdrożenia do polskiego prawa unijnej dyrektywy 2024/825 w wyznaczonym przez Unię Europejską terminie.

Zmiana uderza przede wszystkim w firmy, które sprzedają towary i usługi zwykłym ludziom - producentów, sklepy, sieci handlowe i reklamodawców. Jeśli robisz zwykłe zakupy, zyskujesz twardsze narzędzie przeciwko naciąganiu: sprzedawca nie będzie mógł już bezkarnie nazywać produktu "eko" bez pokrycia w faktach, a Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) dostanie jaśniejsze podstawy do karania takich praktyk. Jeśli kupujesz pralkę, telefon albo laptopa, w sklepie powinieneś zobaczyć informację, jak długo producent obiecuje darmowe aktualizacje oprogramowania i czy sprzęt da się naprawić - to ma pomóc uniknąć sytuacji, w której drogie urządzenie trzeba wyrzucić, bo nie ma dla niego części albo aktualizacji. Jeśli prowadzisz małą firmę i używasz w reklamie haseł typu "zielony" czy "przyjazny dla klimatu", musisz się liczyć z tym, że od wejścia ustawy w życie będziesz musiał to udowodnić, inaczej narazisz się na zarzut nieuczciwej praktyki rynkowej.

Dokument nie zawiera pełnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z wyliczonymi kwotami kosztów czy oszczędności - w uzasadnieniu jest tylko ogólne stwierdzenie, że projekt "może mieć wpływ na mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców", bez podania liczby firm ani szacunku kosztów wdrożenia. Na podstawie treści projektu można powiedzieć jakościowo: firmy stosujące hasła "eko" lub podobne oznakowania środowiskowe będą musiały albo mieć na to dowody (np. certyfikat), albo z takich haseł zrezygnować - co może oznaczać dodatkowe koszty certyfikacji dla tych, którzy zechcą je nadal używać. Sprzedawcy i producenci elektroniki oraz sprzętu AGD będą musieli rozszerzyć informacje przekazywane kupującym przed zakupem (m.in. o aktualizacjach oprogramowania i możliwości naprawy), co oznacza dodatkowe obowiązki informacyjne, ale nowe obowiązki dotyczą tylko sytuacji, gdy takie dane ma już producent - sprzedawca nie musi ich samodzielnie poszukiwać. Zmiany zaczną obowiązywać tylko dla umów zawartych po wejściu ustawy w życie, czyli od 27 września 2026 roku.

Projekt jest na etapie rządowym - został przygotowany przez Radę Ministrów i wpisany do wykazu prac legislacyjnych pod numerem UC111, skierowany do uzgodnień i konsultacji publicznych. Z treści nie wynika, by trafił jeszcze pod obrady Sejmu.