Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych.

To rządowy projekt zmiany Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych. Ministerstwo Sprawiedliwości chce poprawić kilka przepisów, które w praktyce sprawiały kłopoty sądom, prokuraturze i policji. Po pierwsze - z akt spraw karnych znika faks, bo te urządzenia nie mają dziś odpowiednich zabezpieczeń, a jego rolę przejmie poczta elektroniczna. Po drugie - śledczy będą musieli zbierać od świadków i pokrzywdzonych więcej danych identyfikujących, w tym numer PESEL, ale dane te mają być lepiej chronione niż dotychczas - nie trafią do protokołu widocznego dla stron postępowania, tylko do osobnego, zastrzeżonego załącznika w aktach.

• Dziś pisma procesowe można przesyłać faksem - po zmianie faks znika z przepisów, a jego rolę w pełni przejmuje poczta elektroniczna, bo faks nie ma dziś odpowiednich zabezpieczeń przed niepowołanym dostępem.
• Dziś od świadka i pokrzywdzonego pobiera się głównie adres, telefon i e-mail - po zmianie dochodzi obowiązek podania numeru PESEL, a gdy ktoś go nie ma - numeru i nazwy dokumentu tożsamości. Ma to ułatwić m.in. identyfikację przy zabezpieczaniu dokumentacji czy nakładaniu kar za niestawienie się na wezwanie.
• Nowe, szersze dane świadków (PESEL, numer dokumentu tożsamości) będą chronione tak samo jak dziś adres czy telefon - trafią do osobnego, zastrzeżonego załącznika adresowego, a nie do protokołu dostępnego dla innych stron sprawy.
• Jeśli sąd lub prokurator zdecyduje się jednak ujawnić dane świadka oskarżonemu, będzie musiał to pisemnie uzasadnić - dziś takiego obowiązku nie ma.
• Zmienia się też nazewnictwo - "odciski daktyloskopijne" zastępuje się określeniem "odciski linii papilarnych", zgodnym z terminologią używaną już w innych ustawach (np. o Policji). To zmiana czysto językowa, bez skutków praktycznych.

Jeśli jesteś świadkiem albo pokrzywdzonym w sprawie karnej, przy przesłuchaniu zapytają cię nie tylko o adres i telefon, ale też o numer PESEL, a jeśli go nie masz - o dokument tożsamości. To więcej danych do podania, ale w zamian mają być one lepiej ukryte przed innymi uczestnikami sprawy - trafią do osobnej, zastrzeżonej koperty w aktach, a nie do protokołu, który mogą przeglądać inne strony postępowania. Jeśli jesteś oskarżonym, w pewnych sytuacjach nadal możesz poznać dane świadka - na przykład gdy są oczywiste albo dotyczą jego działalności gospodarczej - ale sąd lub prokurator będzie musiał teraz pisemnie wyjaśnić, dlaczego zdecydował się je ujawnić. Jeśli masz na co dzień kontakt z sądem lub prokuraturą, np. jako pełnomocnik, zauważysz, że pisma nie przyjdą już faksem, tylko mailem.

Projekt nie zawiera formalnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z wyliczeniem kosztów - w uzasadnieniu wskazano, że nie była ona wymagana, a Koordynator OSR w rządzie nie zgłosił uwag do projektu. Autorzy zapewniają też, że zmiany nie wpłyną na działalność mikro, małych i średnich firm. W praktyce sądy, prokuratura i policja będą musiały dostosować swoje formularze i systemy do zbierania nowych danych od świadków (PESEL, dokument tożsamości) oraz do rezygnacji z faksu na rzecz poczty elektronicznej - to koszt organizacyjny, którego dokument nie szacuje kwotowo. Świadkowie i pokrzywdzeni zyskają lepszą ochronę swoich danych, bo trafią one do zastrzeżonego załącznika, a nie do ogólnodostępnego protokołu. Zmiana wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu ustawy.