Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji.

Rząd proponuje zmianę dwóch ustaw, które regulują kontakty między pracodawcą a przedstawicielami pracowników - związkami zawodowymi i radami pracowniczymi. Dziś część wniosków i informacji trzeba przekazywać wyłącznie na papierze, mimo że firmy i związkowcy od dawna komunikują się mailowo. Projekt pozwala załatwiać te sprawy również w formie elektronicznej lub dokumentowej, czyli na przykład mailem albo w wiadomości bez podpisu kwalifikowanego. To projekt deregulacyjny - ma uprościć formalności, a nie zmienić zakres praw i obowiązków stron.

• Wniosek związku zawodowego o informację, ile osób w firmie zajmuje stanowiska kierownicze, będzie można złożyć nie tylko na piśmie, ale też mailem lub w innej formie dokumentowej - dziś trzeba go składać wyłącznie papierowo.
• Pracodawca nadal ma 7 dni na odpowiedź, ale termin liczy się także od wniosku złożonego elektronicznie, nie tylko papierowego.
• Pracodawca i związek zawodowy będą mogli w układzie zbiorowym pracy lub porozumieniu wspólnie ustalić, że informacje o przejęciu zakładu pracy przez nowego właściciela oraz o liczbie stanowisk kierowniczych przekazuje się elektronicznie - dziś obowiązuje forma pisemna.
• Rada pracownicza (tam, gdzie działa) będzie mogła złożyć wniosek o informacje do pracodawcy mailem lub w formie dokumentowej, a nie jak dotąd - tylko na piśmie.
• Pracodawca będzie mógł przekazać radzie pracowniczej informacje elektronicznie zamiast papierowo, ale tylko za jej zgodą - wybór formy wymaga wcześniejszej akceptacji rady.

Projekt przygotował rząd w ramach pakietu uproszczeń Zespołu do spraw Deregulacji, powołanego przez Radę Ministrów w marcu 2025 roku, by odformalizować kontakty firm ze związkami zawodowymi.

Zmiana dotyczy głównie działaczy związkowych, członków rad pracowniczych oraz działów kadr i zarządów firm - nie przeciętnego pracownika załatwiającego prywatną sprawę. Jeśli jesteś członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, zyskujesz możliwość wysłania wniosku do pracodawcy mailem zamiast pisania i wysyłania listu - odpowiedź nadal dostaniesz w ciągu 7 dni. Jeśli zasiadasz w radzie pracowniczej, będziesz mógł szybciej poprosić pracodawcę o informacje o sytuacji firmy czy planowanych zmianach w zatrudnieniu, bez czekania na przesyłkę pocztową. Jeśli jesteś pracodawcą albo pracujesz w dziale kadr, zyskujesz elastyczność - ale tylko wtedy, gdy razem ze związkiem zawodowym lub radą pracowniczą uzgodnicie taką formę komunikacji, bo część zmian wymaga zgody obu stron. Pracownicy, którzy nie działają w związkach ani w radach, w praktyce nie odczują tej zmiany bezpośrednio - to techniczne usprawnienie obiegu dokumentów wewnątrz firmy.

Do dokumentu nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych - projekt trafił jedynie do jawnego wykazu prac legislacyjnych rządu.

Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami - projektodawca wprost zaznaczył, że z uwagi na czysto deregulacyjny charakter zmian ocena nie wymagała dodatkowego przeglądu. Skutki opisano jakościowo: zmiana ma skrócić czas przekazywania informacji między pracodawcą a związkami zawodowymi lub radą pracowniczą, bo znika konieczność korzystania z tradycyjnej poczty. Dla pracodawców oznacza to mniej formalności przy wypełnianiu obowiązków informacyjnych wobec związków, ale nie zwalnia z żadnego z tych obowiązków - zmienia się tylko dopuszczalna forma, nie zakres przekazywanych informacji. Ustawa nie przewiduje zasad przejściowych na okres wdrożenia - od dnia wejścia w życie nowe zasady obejmą też sprawy już rozpoczęte, np. wnioski złożone wcześniej na piśmie będą kończone już w nowej, odformalizowanej procedurze.

To rządowy projekt ustawy, opublikowany w wykazie prac legislacyjnych Rządowego Centrum Legislacji. Dokument nie wskazuje, by wcześniej podejmowano inne próby uregulowania tej kwestii.