Poselski projekt uchwały w sprawie sprzeciwu wobec członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej w związku z gloryfikacją sprawców zbrodni wołyńskiej.

Grupa posłów proponuje, by Sejm przyjął uchwałę - czyli oficjalne stanowisko izby, które nie jest ustawą, nie zmienia prawa i nikogo prawnie nie zobowiązuje, ale wyraża wolę polityczną parlamentu. Uchwała potępia politykę historyczną władz Ukrainy, które - zdaniem autorów projektu - upamiętniają osoby i formacje odpowiedzialne za zbrodnię wołyńską z 1943 roku, w której OUN i UPA wymordowały tysiące polskich cywilów na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Dokument wzywa też polski rząd, by nie zgadzał się na kolejne kroki w procesie przyjmowania Ukrainy do Unii Europejskiej, dopóki wymagają one jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich.

• Sejm oddaje hołd Polakom zamordowanym przez ukraińskie formacje nacjonalistyczne (OUN i UPA) na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej w 1943 roku.
• Sejm stanowczo potępia upamiętnianie przez władze Ukrainy sprawców tych zbrodni, m.in. nadawanie ich imion jednostkom wojskowym i miejscom publicznym.
• Sejm stawia warunki prawdziwego pojednania: dostęp do miejsc pochówku, przeprowadzenie ekshumacji i odrzucenie kultu sprawców.
• Sejm wzywa Radę Ministrów, by nie wyrażała zgody na dalsze etapy przyjmowania Ukrainy do Unii Europejskiej, które wymagają jednomyślności wszystkich krajów Unii.

Projekt zgłosiła grupa posłów jako projekt poselski - dokument nie wskazuje jednego imiennego wnioskodawcy. Motywacją jest domaganie się od władz Ukrainy jednoznacznego potępienia zbrodni wołyńskiej jako warunku dalszej integracji europejskiej.

Ta uchwała nie nakłada na obywateli żadnych nowych obowiązków ani nie zmienia żadnego przepisu - to polityczny sygnał, a nie prawo. Jeśli masz w rodzinie historię związaną z Wołyniem, dokument oddaje hołd ofiarom i domaga się prawdy historycznej oraz dostępu do miejsc pochówku i ekshumacji. Jeśli prowadzisz firmę współpracującą z Ukrainą albo mieszkasz przy wschodniej granicy, uchwała może mieć pośredni wpływ na tempo integracji Ukrainy z Unią Europejską, a więc na przyszłe warunki handlu i przepływu osób między krajami.

Uchwała nie jest prawem i nikogo nie zobowiązuje - jej głównym skutkiem byłby sygnał polityczny wobec władz Ukrainy i pozostałych państw Unii Europejskiej. Konkretny efekt praktyczny to wezwanie skierowane do rządu, by nie zgadzał się na kolejne etapy przyjmowania Ukrainy do UE wymagające jednomyślności wszystkich krajów - jeśli rząd zastosuje się do tego wezwania, może to spowolnić proces akcesyjny Ukrainy.

To poselski projekt uchwały dopiero zgłoszony do Sejmu - dokument nie wskazuje jeszcze etapu prac ani terminu pierwszego czytania.

Projekt dotyka bardzo drażliwego tematu stosunków polsko-ukraińskich w czasie wojny Ukrainy z Rosją. Zwolennicy uchwały uważają, że domaganie się prawdy o zbrodni wołyńskiej i jednoznacznego odcięcia się od sprawców nie powinno ustępować bieżącej polityce. Krytycy mogą wskazywać, że wiązanie procesu przyjmowania Ukrainy do Unii Europejskiej z polityką pamięci historycznej - w momencie, gdy kraj ten broni się przed rosyjską inwazją - grozi osłabieniem współpracy między Warszawą a Kijowem oraz napięciami z innymi państwami Unii popierającymi rozszerzenie.