Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska.

Ten dokument to sprawozdanie sejmowej komisji, która zajmowała się rządowym projektem zmiany ustawy o ochronie środowiska. Projekt dotyczy tego, kto może zaskarżyć do sądu tzw. programy antysmogowe - dokumenty, które samorządy województw muszą przyjmować dla obszarów z brudnym powietrzem, oraz plany działań na dni wysokiego zanieczyszczenia. Komisja rekomenduje Sejmowi przyjęcie projektu w przedstawionym brzmieniu, bez zasadniczych zmian względem wersji przygotowanej przez rząd.

• Komisja rekomenduje przyjęcie projektu bez istotnych zmian względem wersji rządowej.
• Zwykły mieszkaniec strefy objętej programem antysmogowym zyskuje prawo zaskarżenia go do sądu - bez konieczności udowadniania, że problem dotyczy akurat jego osobiście.
• Takie samo prawo dostają firmy działające w danej strefie od co najmniej 2 lat oraz organizacje społeczne zajmujące się ochroną powietrza lub zdrowia od co najmniej 2 lat.
• Na złożenie skargi jest 6 miesięcy od ogłoszenia uchwały.
• Samorządy województw w strefach, gdzie w 2024 lub 2025 r. normy zanieczyszczenia powietrza były przekroczone, muszą zaktualizować swoje programy antysmogowe do 30 listopada 2026 r.

Projekt zgłosił rząd (Rada Ministrów) jako projekt rządowy. Pracami nad nim zajęła się sejmowa Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, która rekomenduje jego przyjęcie.

Jeśli mieszkasz w miejscowości, gdzie od lat oddycha się złym powietrzem, a lokalny program antysmogowy nic nie zmienia, po wejściu ustawy w życie będziesz mógł sam, we własnym imieniu, zaskarżyć taką uchwałę do sądu administracyjnego. Dziś takie prawo miały właściwie tylko wybrane instytucje, a zwykły mieszkaniec musiał wykazywać, że naruszono akurat jego interes - co w praktyce blokowało skargi. Jeśli prowadzisz firmę w takiej strefie od co najmniej 2 lat albo działasz w lokalnej organizacji ekologicznej, ty również zyskujesz to narzędzie nacisku na władze regionu.

Dokument w przedstawionej formie nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc nie da się podać konkretnych kwot kosztów wdrożenia. Jakościowo: samorządy województw w najbardziej zanieczyszczonych strefach będą musiały szybciej niż dotąd przygotować i przyjąć zaktualizowane programy antysmogowe (do 30 listopada 2026 r.), co oznacza dodatkową pracę urzędników i analiz. Mieszkańcy, firmy i organizacje ekologiczne zyskują realne narzędzie prawne, by wymusić na władzach lokalnych skuteczniejsze działania na rzecz czystszego powietrza.

Projekt rządowy trafił do Sejmu 8 lipca 2026 r. i został skierowany do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Obecnie znajduje się na etapie drugiego czytania na posiedzeniu Sejmu (stan na 30 lipca 2026 r.).