Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi.

To poselski projekt zmienia naraz trzy ustawy: Prawo wodne, ustawę o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy o usuwaniu skutków powodzi. Problem, który rozwiązuje, jest prosty: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zarządza w imieniu Skarbu Państwa mnóstwem działek i gruntów wodnych, ale nie miało dotąd jasnego sposobu na pozbycie się tych, które przestały być mu potrzebne - na przykład dawnych terenów pod pompowniami czy gruntów po przełożeniu koryta rzeki. Projekt wprowadza procedurę przekazywania takich zbędnych nieruchomości do ogólnego zasobu Skarbu Państwa, a przy okazji porządkuje los działek wykupionych od ofiar powodzi z września 2024 roku - można je oddać gminie, ale nie da się na nich budować od nowa, poza wałami i innymi urządzeniami przeciwpowodziowymi. Autorką projektu jest posłanka Dorota Niedziela.

Projekt zgłosiła grupa posłów, a przedstawicielką wnioskodawców jest posłanka Dorota Niedziela. Powodem jest brak przepisów pozwalających Wodom Polskim pozbywać się zbędnych gruntów, co utrudniało też porządkowanie spraw po powodzi.

Sam projekt jest w dużej mierze techniczny i - jak przyznają jego autorzy - nie powinien wywołać skutków finansowych ani społecznych dla przeciętnego obywatela. Ale kilka grup poczuje różnicę. Jeśli sprzedałeś swój dom Wodom Polskim po powodzi z września 2024 roku, bo budynek nadawał się do rozbiórki, twoja dawna działka na trwałe zostanie pusta: nikt nie postawi tam nowego domu, chyba że będzie to wał lub inne zabezpieczenie przeciwpowodziowe, a ani Ty, ani nikt inny nie będzie mógł jej już kupić czy sprzedać. Jeśli mieszkasz w gminie, przez którą przepływa rzeka i w pobliżu są tereny należące do Wód Polskich, twoja gmina zyskuje nowe narzędzie: będzie mogła wystąpić o bezpłatne przejęcie takich działek, jeśli wykaże, że są jej naprawdę potrzebne, na przykład pod inwestycję publiczną. Jeśli pracujesz w administracji - starostwie czy urzędzie wojewódzkim - czeka cię nowa procedura obsługi protokołów przekazania gruntów i wniosków o wygaszenie starych decyzji.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych.

Sami autorzy projektu twierdzą, że zmiana nie będzie kosztować budżetu państwa ani samorządów ani grosza - nie przewidują też żadnych skutków społecznych czy gospodarczych. W praktyce korzyść jest organizacyjna: Wody Polskie przestaną utrzymywać (i płacić lokalne podatki od) ziemi, która im się nie przydaje, a gminy zyskają możliwość przejęcia takich terenów za darmo, jeśli wykażą realną potrzebę. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku - autorzy piszą wprost, że to wystarczający czas, by urzędy przygotowały się do nowych zasad.

To poselski projekt - nie wiadomo, na jakim etapie prac sejmowych obecnie jest. Nawiązuje do ustawy z maja 2025 roku, wprowadzającej wykup domów zniszczonych przez powódź.