Wniosek Prezydenta RP o ponowne rozpatrzenie ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu.

Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy, która wprowadzała do polskiego prawa nową umowę dla dwóch dorosłych osób niebędących małżeństwem, i skierował do Sejmu wniosek o jej ponowne rozpatrzenie.

• Prezydent odmawia podpisania ustawy wprowadzającej umowę o wspólnym pożyciu dla par bez ślubu, niezależnie od ich płci.
• Razem z nią odsyła do Sejmu również powiązaną ustawę, która miała dostosować inne przepisy do nowej instytucji.
• Uzasadnienie opiera na opiniach Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) i Sądu Najwyższego (SN), które uznały projekt za sprzeczny z konstytucyjną ochroną małżeństwa.

Dokument podpisał osobiście Prezydent RP Karol Nawrocki, korzystając ze swojego konstytucyjnego prawa do odmowy podpisania ustawy. W Sejmie ma go reprezentować Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki.

Ustawa na razie nie wchodzi w życie. Dotyczy to par - również jednopłciowych - żyjących bez ślubu, które liczyły na prostszy niż małżeństwo sposób uregulowania wspólnego mieszkania, dostępu do informacji medycznej czy dziedziczenia. Jeśli jesteś w takim związku, na razie musisz nadal polegać na testamencie, pełnomocnictwach i umowach spisywanych osobno u notariusza.

Prezydent powołuje się na dwie krytyczne opinie. Krajowa Rada Sądownictwa oceniła, że projekt jest sprzeczny z konstytucyjną ochroną małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Sąd Najwyższy, przypominając swoje wcześniejsze stanowisko z 2011 roku wobec podobnego, dawniejszego projektu, ocenił nową umowę jako próbę uregulowania związków, które w wielu sferach dawałyby prawa zastrzeżone dotąd dla małżonków. Do Prezydenta - jak sam pisze - wpływały też pisma obywateli i organizacji, zarówno za podpisaniem ustawy, jak i przeciwko niej, ale ich treści nie zostały tu przytoczone.

Skutek jest prosty: ustawa nie wchodzi w życie. By mimo to weszła, Sejm musi uchwalić ją ponownie większością trzech piątych głosów - czyli progiem znacznie wyższym niż 230 głosów za, którymi przyjęto ją za pierwszym razem.

Sejm uchwalił ustawę 29 maja 2026 r. (230 głosów za, 198 przeciw), Senat przyjął ją bez poprawek 25 czerwca. Prezydent dostał ją do podpisu 26 czerwca, a 17 lipca 2026 r. odmówił podpisu i odesłał ją z powrotem do Sejmu.

Spór dotyczy tego, czym w praktyce byłaby nowa umowa. Zwolennicy - w tym większość, która uchwaliła ustawę w Sejmie i Senacie - widzą w niej sposób uregulowania sytuacji par, które nie mogą lub nie chcą zawrzeć małżeństwa, w tym par jednopłciowych, które w Polsce małżeństwa zawrzeć nie mogą. Prezydent i cytowane przez niego instytucje uznają natomiast, że to próba stworzenia instytucji bardzo podobnej do małżeństwa, ale z mniejszymi obowiązkami i bez gwarancji trwałości, co ich zdaniem narusza konstytucyjną ochronę małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny.