Wniosek Prezydenta RP o ponowne rozpatrzenie ustawy z dnia 29 maja 2026 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu.

Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy dostosowującej 240 innych ustaw do nowej instytucji umowy o wspólnym pożyciu i odsyła ją do Sejmu, prosząc o ponowne rozpatrzenie.

Wniosek złożył prezydent Karol Nawrocki, korzystając z konstytucyjnego prawa odmowy podpisania ustawy. Do reprezentowania go przed Sejmem upoważnił szefa swojej kancelarii, Zbigniewa Boguckiego.

Jeśli jesteś w związku - z osobą tej samej lub przeciwnej płci - i liczyłeś na prawną alternatywę dla małżeństwa, na przykład w sprawach opieki zdrowotnej, dziedziczenia czy ubezpieczenia, to weto oznacza, że na razie nic się nie zmienia - takiej możliwości nadal nie ma w polskim prawie. Nie zmienia się też nic dla osób już będących w małżeństwie ani dla urzędów, które miały stosować nowe przepisy w 240 ustawach.

Prezydent w uzasadnieniu powołuje się na dwie krytyczne opinie: Krajowa Rada Sądownictwa (opinia z 10 lutego 2026 r.) uznała, że projekt narusza konstytucyjną ochronę małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Sąd Najwyższy potwierdził aktualność swoich wcześniejszych zastrzeżeń, zgłoszonych do podobnego projektu piętnaście lat wcześniej, wskazując, że związek osób tej samej płci nie może wywoływać skutków zbliżonych do małżeństwa, a instytucjonalizacja takiego związku byłaby niedopuszczalna w świetle konstytucji. Prezydent wspomina też o licznych pismach organizacji i obywateli - zarówno popierających podpisanie ustawy, jak i wzywających do jej zawetowania - ale dokument nie podaje ich liczby ani szczegółowej treści.

Ten dokument to pismo prezydenckie, a nie projekt ustawy, więc nie zawiera Oceny Skutków Regulacji. W praktyce: dopóki Sejm w ponownym głosowaniu nie odrzuci sprzeciwu prezydenta, ani ta ustawa, ani powiązana z nią ustawa główna nie wejdą w życie - żadne z 240 zmienianych przepisów nie zacznie obowiązywać w nowym kształcie, a instytucja umowy o wspólnym pożyciu nie powstanie.

Projekt przygotował rząd. Sejm uchwalił ustawę 29 maja 2026 r. (230 głosów za, 200 przeciw, 1 wstrzymujący się), Senat przyjął ją bez poprawek 25 czerwca 2026 r., a 17 lipca 2026 r. prezydent odesłał ją do Sejmu, korzystając z prawa odmowy podpisu.

Ten temat dzieli od lat. Zwolennicy ustawy (rząd, większość sejmowa) mówią o wykonaniu wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i zakończeniu nierównego traktowania ze względu na orientację seksualną, bo dziś tylko małżeństwo - dostępne wyłącznie dla kobiety i mężczyzny - daje wiele uprawnień w zdrowiu, podatkach czy dziedziczeniu. Prezydent, Krajowa Rada Sądownictwa i Sąd Najwyższy odpowiadają, że konstytucja chroni małżeństwo jako coś wyjątkowego, a nowa instytucja - dostępna dla par różnej i tej samej płci, z mniejszymi wymaganiami niż małżeństwo - byłaby dla niego nieuzasadnioną konkurencją, mimo że formalnie nosiłaby inną nazwę. Głosowania w Sejmie (230 do 200) i w Senacie (55 do 29) pokazują wyraźny, choć nie przytłaczający, podział.