Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora.

Ten projekt to porządki w ustawie, która określa jak działają posłowie i senatorowie w codziennej pracy w Sejmie i Senacie. Senat, czyli druga izba parlamentu, sam zgłosił te zmiany, żeby wyrzucić z przepisów fragmenty, które od 30 lat i tak nie obowiązują, bo są sprzeczne z Konstytucją, podnieść próg wartości prezentu, o którym trzeba informować publicznie, oraz zapewnić pieniądze na odprawy dla pracowników biur klubów poselskich, gdy przechodzą na emeryturę lub rentę. To zmiana istniejącej ustawy z 1996 roku, a nie zupełnie nowe prawo.

• Znika podwójny tekst przysięgi (ślubowania). Dziś ustawa ma swoją własną wersję słów ślubowania, różniącą się od tej zapisanej w Konstytucji - mimo to posłowie i senatorowie od 30 lat i tak przysięgają według wersji konstytucyjnej. Po zmianie ustawa nie będzie już powtarzać własnego tekstu, tylko odsyłać do Konstytucji i regulaminów Sejmu oraz Senatu.
• Rośnie próg zgłaszania prezentów do rejestru korzyści. Dziś trzeba zgłaszać darowizny warte więcej niż 380 zł - to kwota z 2003 roku, która nie nadążyła za wzrostem cen. Po zmianie próg wzrośnie do 1201 zł 50 gr i będzie się automatycznie podnosił razem z płacą minimalną.
• Zmienia się sposób publikowania rejestru korzyści. Dziś dane o prezentach dla posłów i senatorów podaje się do wiadomości raz w roku. Po zmianie Marszałek Sejmu i Marszałek Senatu będą musieli publikować je na bieżąco w internecie, dostępne jeszcze przez 6 lat po zakończeniu mandatu danej osoby.
• Zapewnia się pieniądze na odprawy dla pracowników biur klubów i kół. Dziś ustawa nie mówi wprost, skąd wziąć środki na odprawę rentową lub emerytalną dla pracownika biura klubu czy koła poselskiego. Po zmianie wprost zapisano, że pokryją to budżety Kancelarii Sejmu i Kancelarii Senatu.
• Znika obowiązek bezpłatnego dostarczania papierowych druków oraz część zakazów pracy powtórzonych z Konstytucji. Kancelarie nie będą już musiały prawnie zapewniać papierowych druków sejmowych i senackich, bo od dawna i tak przesyła się je elektronicznie, a lista miejsc pracy zakazanych dla posłów i senatorów zostanie skrócona, bo część zakazów wynika wprost z Konstytucji.

Projekt zgłosił Senat - senatorowie sami proponują uporządkowanie przepisów o pracy posłów i senatorów, usunięcie zapisów sprzecznych z Konstytucją i uaktualnienie przestarzałych kwot.

Ta zmiana dotyczy przede wszystkim samych posłów i senatorów oraz osób pracujących w biurach klubów i kół parlamentarnych, ale ma też znaczenie dla każdego, kto interesuje się jawnością życia publicznego i kontrolą nad politykami.

Jeśli śledzisz, czy politycy nie przyjmują kosztownych prezentów, zyskujesz łatwiejszy dostęp do informacji - dane o darowiznach powyżej 1201 zł 50 gr będą publikowane na bieżąco w internecie, a nie raz w roku jak dotychczas, i będą dostępne jeszcze przez 6 lat po odejściu danej osoby z parlamentu. Jednocześnie drobniejsze prezenty, warte mniej niż ten próg, nie będą już musiały być w ogóle zgłaszane, choć wcześniej próg wynosił tylko 380 zł.

Jeśli pracujesz w biurze klubu poselskiego lub koła i zbliżasz się do emerytury albo renty, zyskujesz pewność, że twoja odprawa zostanie sfinansowana z budżetu Kancelarii Sejmu lub Senatu - dziś przepisy nie mówiły wprost, skąd wziąć na to pieniądze.

Dla przeciętnego obywatela niezwiązanego zawodowo z pracą w parlamencie ustawa nie zmienia niczego bezpośrednio w codziennym życiu.

Do przekazanej treści dokumentu nie dołączono opinii instytucji zewnętrznych, na przykład Prokuratora Generalnego czy Biura Analiz Sejmowych. W uzasadnieniu wskazano jedynie, że nadesłane w ramach konsultacji uwagi i opinie zostały opublikowane na stronie internetowej Senatu, ale ich treść nie została załączona do analizowanego materiału.

Uzasadnienie wspomina, że skutki finansowe i społeczne projektu opisano w Ocenie Skutków Regulacji, ale jej pełna treść nie znalazła się w przekazanym dokumencie, więc nie da się podać dokładnych kwot ani liczby osób, których to dotknie.

Można jednak jasno wskazać kierunek zmian: wzrost progu zgłaszania prezentów z 380 zł do 1201 zł 50 gr oznacza, że mniej drobnych darowizn trafi do jawnego rejestru, choć te ponad próg będą widoczne szybciej i dłużej. Kancelarie Sejmu i Senatu będą musiały zapewnić w swoich budżetach pieniądze na odprawy rentowe i emerytalne dla pracowników biur klubów i kół, czego dotąd przepisy nie gwarantowały wprost. Zniknie też obowiązek bezpłatnego dostarczania papierowych druków, co w praktyce nie generuje już żadnych kosztów, bo od dawna odbywa się to elektronicznie.

To senacki projekt zmiany ustawy z 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora - dokument dopiero trafia do dalszych prac, brak informacji o terminie pierwszego czytania w Sejmie.