Poselski projekt ustawy o wsparciu finansowym zakupu nawozów.

Grupa posłów proponuje zupełnie nową ustawę - to nie jest zmiana istniejących przepisów, tylko projekt od podstaw. Ma on odpowiedzieć na gwałtowny wzrost cen nawozów, który - jak piszą sami autorzy - wynika z konfliktu na Bliskim Wschodzie, zamknięcia Cieśniny Ormuz oraz nowego podatku od emisji dwutlenku węgla na granicy Unii Europejskiej. Projekt wprowadza dopłatę do zakupu nawozów dla rolników, żeby ustabilizować koszty produkcji rolnej i - zdaniem autorów - zahamować wzrost cen żywności w sklepach.

• Powstaje nowa dopłata: rolnik dostanie zwrot 1000 zł za każdą tonę kupionego nawozu, liczony na podstawie faktur VAT.
• Wniosek o zwrot pieniędzy rolnik składa w urzędzie gminy, u wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego dla miejsca położenia jego pól - urząd ma 30 dni na wydanie decyzji.
• Do wniosku trzeba dołączyć faktury zakupu nawozu z ostatnich 6 miesięcy przed jego złożeniem.
• Pieniądze na wypłaty dla gmin popłyną z budżetu państwa jako specjalna dotacja - same gminy nie poniosą kosztów tego programu.
• Kto pobierze zwrot nienależnie albo w zawyżonej wysokości, będzie musiał go oddać razem z odsetkami naliczanymi tak jak za zaległości podatkowe.

Projekt zgłosiła grupa posłów, a nie rząd. W uzasadnieniu argumentują, że dopłaty pomogą rolnikom w czasie gwałtownego wzrostu cen nawozów, wywołanego konfliktem na Bliskim Wschodzie.

Jeśli jesteś rolnikiem i kupujesz nawozy do własnego gospodarstwa, będziesz mógł ubiegać się o zwrot części tych wydatków - 1000 zł od każdej kupionej tony. Żeby dostać pieniądze, musisz zachować faktury VAT z zakupu i złożyć wniosek w swoim urzędzie gminy najpóźniej pół roku po zakupie. Jeśli nie prowadzisz gospodarstwa rolnego, ustawa nie daje ci dopłaty wprost, ale autorzy projektu twierdzą, że niższe koszty produkcji rolnej mogą pomóc powstrzymać wzrost cen żywności w sklepach - projekt nie podaje jednak, o ile konkretnie miałyby spaść ceny. Jeśli pracujesz w urzędzie gminy, przybędzie ci obowiązków, bo to właśnie gmina będzie przyjmować wnioski, wydawać decyzje w ciągu 30 dni i pilnować, żeby pieniądze nie trafiły do osób, które nie mają do nich prawa.

Do druku nie dołączono opinii instytucji ani wyników konsultacji społecznych - w dokumencie jest wyłącznie uzasadnienie autorów projektu.

Ustawa spowoduje wydatki z budżetu państwa, ale projekt nie podaje żadnej konkretnej kwoty ani liczby rolników, którzy mieliby skorzystać z dopłaty - w dokumencie nie ma osobnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z wyliczeniami. Autorzy zapewniają, że gminy nie poniosą żadnych kosztów, bo całość pieniędzy na wypłaty popłynie z budżetu państwa jako specjalna dotacja - gminy zajmą się tylko przyjmowaniem wniosków i wydawaniem decyzji. W uzasadnieniu przywołano też plan Komisji Europejskiej z 19 maja 2026 r., dotyczący zmniejszenia zależności Unii Europejskiej od importowanych nawozów, oraz uruchomienie unijnej rezerwy kryzysowej dla rolnictwa - to jednak działania równoległe, niebędące częścią tej polskiej ustawy.

To poselski projekt ustawy, czyli inicjatywa grupy posłów, a nie rządu. Uzasadnienie nie wspomina o wcześniejszych próbach wprowadzenia podobnych dopłat do nawozów w Polsce.