PESEL UKR bez paszportu: termin do 31.08.2026

Posłowie głosowali nad wnioskiem o odrzucenie w całości rządowego projektu ustawy, który kończy nadzwyczajne, wojenne ułatwienia dla obywateli Ukrainy - między innymi każe osobom z numerem PESEL ze statusem UKR nadanym bez okazania paszportu zgłosić się do urzędu gminy i potwierdzić tożsamość do 31 sierpnia 2026 r. Wniosek o odrzucenie przepadł zdecydowaną większością głosów (399 przeciw, 21 za), więc projekt nie został zatrzymany - prace nad nim toczyły się dalej i jeszcze tego samego dnia Sejm uchwalił ustawę w trzecim czytaniu.

• Kończy szczególne, wojenne rozwiązania pomocowe dla obywateli Ukrainy wprowadzone w 2022 r. po wybuchu wojny.
• Wprowadza obowiązek osobistego stawienia się w urzędzie gminy do 31 sierpnia 2026 r. dla osób, które dostały numer PESEL ze statusem UKR bez okazania ważnego paszportu lub innego dokumentu podróży.
• Osoby, które nie potwierdzą tożsamości w tym terminie, od 1 września 2026 r. mogą stracić szczególny status wynikający z numeru PESEL UKR - pełny zakres tej konsekwencji nie jest opisany w dostępnym kontekście.
• Zmienia też kilkanaście innych ustaw, dostosowując je do wygaszenia programu pomocowego; dokładny zakres tych zmian nie jest dostępny w kontekście.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów) jako projekt rządowy. Z dostępnego streszczenia wynika, że chodzi o stopniowe wygaszanie nadzwyczajnych, wojennych rozwiązań pomocowych z 2022 r. i uporządkowanie statusu osób zarejestrowanych bez pełnej weryfikacji dokumentów.

Zmiana dotyczy przede wszystkim obywateli Ukrainy, którzy od 2022 r. mieszkają w Polsce na podstawie numeru PESEL ze statusem UKR, ale też polskich pracodawców zatrudniających takie osoby, gmin, które będą obsługiwać weryfikację tożsamości, oraz rodzin opiekujących się dziećmi z Ukrainy. Jeśli masz PESEL ze statusem UKR i przy rejestracji nie okazywałeś paszportu ani innego dokumentu podróży - musisz do 31 sierpnia 2026 r. osobiście pójść do dowolnego urzędu gminy i potwierdzić tożsamość, inaczej po 1 września 2026 r. możesz stracić dotychczasowe uprawnienia. Jeśli zatrudniasz pracownika z Ukrainy na podstawie takiego numeru PESEL, warto sprawdzić, czy dopełnił tego obowiązku. Dokument nie podaje, ilu dokładnie osób ten obowiązek obejmie.

Wynik był jednoznaczny: za odrzuceniem projektu głosowało tylko 21 posłów, przeciw - aż 399, 13 się wstrzymało. Największe kluby głosowały niemal jednolicie przeciw odrzuceniu: KO (0 za, 151 przeciw), PiS (3 za, 157 przeciw, 13 wstrzymało się), Polska2050 (0 za, 14 przeciw), Lewica (0 za, 21 przeciw), PSL-TD (0 za, 30 przeciw), Centrum (0 za, 14 przeciw). Za odrzuceniem opowiedziała się głównie Konfederacja (12 za, 1 przeciw) i Konfederacja KP (3 za, 0 przeciw). Taki układ pokazuje, że mimo krytycznych głosów części Konfederacji, ponadpartyjna większość chciała kontynuować prace nad ustawą.

Dokument nie zawiera dostępnej w tym kontekście Oceny Skutków Regulacji, więc nie można podać dokładnych kosztów wdrożenia ani liczby osób objętych zmianą. Ponieważ wniosek o odrzucenie przepadł, ustawa weszła w dalszy tok prac tego samego dnia - trzecie czytanie zakończyło się uchwaleniem, ustawę zaakceptował Senat (28 stycznia 2026 r.), a Prezydent podpisał ją 19 lutego 2026 r. W praktyce oznacza to, że osoby z numerem PESEL UKR bez wcześniejszej weryfikacji dokumentu podróży muszą zgłosić się do gminy do 31 sierpnia 2026 r., a gminy i inne urzędy będą musiały obsłużyć falę takich zgłoszeń.

To głosowanie odbyło się w toku drugiego czytania, tego samego dnia co uchwalenie ustawy w trzecim czytaniu (23 stycznia 2026 r.). Projekt wpłynął do Sejmu 20 stycznia 2026 r. - cała droga od pierwszego czytania po głosowanie zajęła zaledwie cztery dni.

Widać wyraźny rozłam wewnątrz PiS: większość klubu (157 posłów) głosowała przeciw odrzuceniu projektu, ale aż 13 osób się wstrzymało, a 3 zagłosowały za odrzuceniem - czyli inaczej niż większość klubu. Podobnie w Konfederacji zdania były podzielone: 12 posłów chciało odrzucić projekt, a tylko 1 był temu przeciwny.