Kary UODO dla firm bez złagodzeń - Sejm odrzucił poprawkę

Posłowie głosowali nad poprawką do ustawy o zarządzaniu danymi, która miała usunąć z projektu przepis wyłączający stosowanie ogólnych, korzystniejszych dla firm zasad z kodeksu postępowania administracyjnego przy karach nakładanych przez Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO). Bez tego wyłączenia firmy ukarane przez UODO mogłyby liczyć na łagodniejsze traktowanie - na przykład odstąpienie od kary przy drobnym naruszeniu. Poprawkę zgłosiły kluby Konfederacja i Prawo i Sprawiedliwość (PiS), komisja zarekomendowała jej odrzucenie, a Sejm ostatecznie odrzucił ją stosunkiem 239 do 198 głosów.

Poprawka usuwałaby z ustawy przepis, który wyklucza stosowanie ogólnych zasad karania z kodeksu postępowania administracyjnego przy karach nakładanych przez UODO za naruszenia w zarządzaniu danymi.

• Gdyby przeszła: firmy karane przez UODO mogłyby powoływać się na ogólne, łagodzące zasady - np. na odstąpienie od kary przy znikomej wadze naruszenia.
• Ponieważ przepadła: w ustawie zostaje przepis szczególny, który te ogólne gwarancje wyłącza przy karach za naruszenia w zarządzaniu danymi.

Poprawkę zgłosiły kluby Konfederacja i Prawo i Sprawiedliwość (PiS) w drugim czytaniu - wnioskowały o usunięcie przepisu ograniczającego ochronę firm przy karach UODO, zgodnie z wcześniejszymi uwagami Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Różnica dotyczy przede wszystkim firm działających jako pośrednicy danych (platformy łączące dostawców i odbiorców danych) oraz organizacji tzw. altruizmu danych, czyli podmiotów zbierających dane nieodpłatnie na cele badawcze lub społeczne - w praktyce często to małe i średnie firmy. Gdyby poprawka przeszła, miałyby one większą szansę na złagodzenie lub uniknięcie kary nakładanej przez UODO. Ponieważ poprawka odpadła, przy karach za naruszenia w zarządzaniu danymi obowiązują zasady szczególne z tej ustawy, a nie ogólne, łagodniejsze zasady z kodeksu postępowania administracyjnego. Dokument nie podaje, ilu firm dokładnie może to dotyczyć.

Poprawkę poparły niemal jednomyślnie kluby spoza koalicji rządzącej: PiS (176 za, 0 przeciw) i Konfederacja (14 za) oraz koło Konfederacja KP (2 za), Demokracja (4 za) i część niezrzeszonych (2 za) - razem 198 głosów za. Przeciw, w komplecie 239 głosów, zagłosowały kluby koalicji rządzącej: KO (152), PSL-TD (31), Lewica (20), Polska2050 (14), Centrum (14), Razem (3) oraz część niezrzeszonych (5). Podział głosów pokrywał się dokładnie z linią koalicja rządząca kontra opozycja - żaden klub nie był podzielony wewnętrznie. Poprawka przepadła stosunkiem 239 do 198.

Ponieważ poprawka nie przeszła, w ustawie zostaje przepis wyłączający stosowanie ogólnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego przy karach UODO za naruszenia w zarządzaniu danymi. W praktyce firmy pełniące rolę pośredników danych lub organizacji altruizmu danych - zwłaszcza z sektora małych i średnich przedsiębiorstw - nie będą mogły powoływać się na ogólne, łagodzące zasady wymiaru kary, na co zwracał uwagę Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców w opinii do projektu. Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) szacującej koszty tego rozwiązania dla firm.

Sejm głosował nad poprawką w trzecim czytaniu 27 lutego 2026 r., po tym jak komisja ponownie ją rozpatrzyła i zarekomendowała jej odrzucenie. Głosowanie nad poprawką poprzedzało głosowanie nad całą ustawą.

Poprawka podzieliła Sejm wzdłuż linii koalicja-opozycja. Konfederacja i PiS chciały usunąć przepis, argumentując - powołując się na opinię Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców - że wyłączenie ogólnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego pozbawia firmy gwarancji proporcjonalności kar. Kluby koalicji rządzącej (KO, Polska2050, PSL-TD, Lewica, Razem, Centrum) głosowały przeciw, opowiadając się za utrzymaniem przepisu szczególnego, wynikającego z wdrażania unijnego rozporządzenia o zarządzaniu danymi.