Duplikat certyfikatu z polskiego bez egzaminu za 100 zł

Posłowie głosowali nad ostatecznym przyjęciem całej ustawy zmieniającej zasady egzaminu z języka polskiego dla cudzoziemców oraz zasady działania Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (agencji zajmującej się m.in. wymianą studentów i naukowców z zagranicą). To był ostatni krok w Sejmie przed przekazaniem ustawy do Senatu - dotyczy każdego cudzoziemca, który chce zdać egzamin z polskiego na potrzeby obywatelstwa lub pobytu, a także osób, które taki egzamin już kiedyś zdały i zgubiły dokument potwierdzający.

• Cudzoziemiec, który zgubił certyfikat potwierdzający znajomość polskiego, będzie mógł wystąpić o jego duplikat za 100 zł zamiast zdawać egzamin od nowa - nawet po wielu latach.
• Młodzież w wieku 16-17 lat starająca się o obywatelstwo lub pobyt stały w Unii Europejskiej będzie zdawać egzamin z polskiego w grupie dla dorosłych, a nie - jak dotychczas - w grupie dla dzieci i młodzieży.
• Wymóg zdania egzaminu na poziomie B1 przy staraniu się o obywatelstwo lub pobyt stały pozostaje bez zmian.
• Opłaty za egzamin i za wydanie certyfikatu będą liczone w złotych, a nie - jak dotąd - w euro.
• Osoby uczące się w szkołach polonijnych za granicą, które prowadzą nauczanie po polsku, łatwiej wykażą znajomość języka na podstawie świadectwa takiej szkoły.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów) jako projekt rządowy. Z dostępnych danych nie wynika, które konkretnie ministerstwo było wiodące w pracach nad projektem ani jakie było szczegółowe uzasadnienie poza uproszczeniem procedur egzaminacyjnych dla cudzoziemców.

Zmiana dotyczy przede wszystkim cudzoziemców oraz osób polskiego pochodzenia mieszkających za granicą, które chcą formalnie potwierdzić znajomość polskiego - na przykład przy wniosku o obywatelstwo, kartę pobytu, pracę czy studia w Polsce. Jeśli zdałeś taki egzamin i zgubiłeś certyfikat, po zmianie przepisów wystąpisz o duplikat za 100 zł, zamiast zdawać egzamin od nowa. Jeśli masz 16 lub 17 lat i starasz się o obywatelstwo albo pobyt stały w Unii Europejskiej, do egzaminu podejdziesz w grupie dla dorosłych, nie dla dzieci. Jeśli uczysz się w szkole polonijnej za granicą prowadzącej nauczanie po polsku, łatwiej wykażesz znajomość języka na podstawie świadectwa tej szkoły. Dokument nie podaje, ilu dokładnie cudzoziemców rocznie korzysta z egzaminów z polskiego ani ilu z nich traci certyfikaty.

Ustawa przeszła wynikiem 234 za, 188 przeciw, 5 wstrzymujących się, przy wymaganej większości zwykłej 189 głosów. Za głosowały niemal jednogłośnie kluby koalicji rządzącej: KO (150 za, 1 wstrzymanie), PSL-TD (32 za), Polska2050 (12 za), Centrum (12 za), Lewica (19 za) oraz koło Razem (4 za). Przeciw byli niemal jednomyślnie posłowie opozycji: PiS (0 za, 136 przeciw), RozwojPlus (0 za, 33 przeciw, 1 wstrzymanie), Konfederacja (0 za, 15 przeciw) oraz Konfederacja KP (0 za, 3 przeciw). Klub Demokracja w całości wstrzymał się od głosu (3 głosy). Podział głosów pokrywa się z podziałem koalicja - opozycja, bez wyraźnych niespodzianek w dyscyplinie klubowej.

W dostępnym kontekście nie ma Oceny Skutków Regulacji z konkretnymi kwotami kosztów wdrożenia dla budżetu czy dla instytucji egzaminujących. Na podstawie treści ustawy: cudzoziemcy, którzy zgubili certyfikat znajomości polskiego, unikną konieczności ponownego zdawania egzaminu i poniosą jedynie opłatę 100 zł za duplikat. Instytucja odpowiedzialna za organizację egzaminów (Państwowa Komisja Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego) będzie musiała obsłużyć nowy rodzaj wniosków - o wydanie duplikatu - oraz przeliczyć dotychczasowe opłaty z euro na złote. Zmiana przy grupowaniu wiekowym 16-17-latków oznacza, że ta grupa młodzieży będzie zdawać egzamin według wymagań dla dorosłych, co może być dla niej trudniejsze niż dotychczasowy tryb dla młodzieży.

To głosowanie odbyło się w trzecim czytaniu na posiedzeniu Sejmu 17 kwietnia 2026 r. i zakończyło etap prac w Sejmie - ustawa została uchwalona i skierowana do Senatu. Senat zgłosił własne poprawki pod koniec kwietnia, z których część Sejm ostatecznie przyjął pod koniec kwietnia 2026 r.

Głosowanie było wyraźnie podzielone politycznie (234 do 188), choć spór nie dotyczył treści zmian egzaminacyjnych wprost, lecz raczej ogólnej linii koalicja - opozycja przy projektach rządowych. Opozycja (PiS, Konfederacja, RozwojPlus) głosowała niemal jednolicie przeciw całości projektu, natomiast partie koalicji rządzącej głosowały niemal jednolicie za. Z dostępnych danych nie wynika, jakie konkretnie zastrzeżenia merytoryczne zgłaszała opozycja wobec zmian w egzaminach językowych.