Audytorem wewnętrznym po jednym egzaminie, nie studiach

Sejm głosował nad całością rządowego projektu zmieniającego ustawę o finansach publicznych i kilkanaście innych ustaw. To przede wszystkim techniczna, ale ważna dla państwa zmiana zasad zarządzania długiem publicznym i pożyczkami na bieżące wydatki - im lepiej rząd gospodaruje tymi pieniędzmi, tym taniej kosztuje potem obsługa tego długu, co pośrednio wpływa na budżet finansujący szkoły, drogi czy szpitale. Przy okazji ustawa otwiera nową, tańszą drogę do zawodu audytora wewnętrznego w administracji publicznej. Projekt został uchwalony zdecydowaną większością głosów.

• Powstaje nowa, tańsza droga do zawodu audytora wewnętrznego w administracji publicznej, samorządach i instytucjach rozliczających pieniądze unijne - od 2027 roku wystarczy zdać jeden egzamin państwowy zamiast kończyć płatne studia podyplomowe.
• Opłata za ten egzamin państwowy nie może przekroczyć 30% przeciętnej krajowej pensji - to sztywny limit wpisany do dokumentu.
• Zmieniają się zasady zarządzania długiem publicznym i bieżącą płynnością finansów państwa, co ma ograniczyć potrzebę pożyczania pieniędzy na bieżące wydatki budżetowe.

Projekt wniósł rząd, a sprawozdanie przygotowała Komisja Finansów Publicznych. Motywacja to uporządkowanie zarządzania długiem publicznym oraz uproszczenie dostępu do zawodu audytora wewnętrznego w sektorze publicznym.

Dla przeciętnego Polaka ta ustawa nie oznacza nowych podatków, opłat ani zmian w świadczeniach - nie sięga bezpośrednio do portfela obywatela. Jest jednak konkretna grupa, dla której to realna zmiana: jeśli pracujesz w urzędzie, samorządzie albo instytucji rozliczającej fundusze unijne i myślisz o karierze audytora wewnętrznego - od 2027 roku nie musisz już kończyć drogich studiów podyplomowych, wystarczy zdać jeden egzamin państwowy, a opłata za niego jest ograniczona do 30% przeciętnej krajowej pensji. Dla reszty obywateli skutek jest pośredni: lepsze zarządzanie długiem publicznym może w dłuższej perspektywie obniżyć koszty jego obsługi, a to wpływa na to, ile pieniędzy zostaje na usługi publiczne. Dokument nie podaje, ilu urzędników czy ile instytucji skorzysta z nowej ścieżki egzaminacyjnej.

Wynik głosowania: 353 za, 62 przeciw, 19 wstrzymujących się - ustawa przeszła zdecydowaną większością (do uchwalenia potrzeba było tylko 63 głosów). Za głosowały niemal jednolicie największe kluby: Koalicja Obywatelska (154:0), Polska2050 (12:0), PSL-Trzecia Droga (30:0), Lewica (19:0) i Centrum (15:0). Ciekawie wygląda PiS - klub był podzielony: 111 posłów za, ale aż 60 przeciw i 2 wstrzymane, czyli spora część klubu nie poparła własnego sprzeciwu wobec ustawy. Konfederacja w większości wstrzymała się od głosu (11 wstrzymań, tylko 2 za), podobnie mniejszy klub Konfederacja Korony Polskiej wstrzymał się w całości (3 głosy). Ustawa przeszła bez większych kontrowersji politycznych.

Do przekazanego kontekstu nie dołączono pełnej Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc konkretnych kwot kosztów czy oszczędności dla budżetu nie da się podać - dokument nie szacuje ich w dostępnej treści. Jakościowo: administracja publiczna, samorządy i instytucje rozliczające fundusze unijne będą musiały zorganizować nowy system egzaminów państwowych dla kandydatów na audytorów wewnętrznych, co zastąpi dotychczasowe wymaganie studiów podyplomowych. Dla finansów państwa zmiana zasad zarządzania długiem i pożyczkami na bieżące wydatki ma na celu ograniczenie kosztów obsługi długu publicznego w dłuższej perspektywie, choć skala tych oszczędności nie jest podana.

To był ostatni etap prac: po sprawozdaniu komisji Sejm przeszedł od razu do trzeciego czytania i uchwalił ustawę 17 kwietnia 2026 r. Następnie zajął się nią Senat (22 kwietnia), ustawę przekazano prezydentowi, który podpisał ją 11 maja 2026 r. - ustawa już obowiązuje.

Najciekawszy jest rozłam wewnątrz PiS: 111 posłów zagłosowało za ustawą, a 60 przeciw - to prawie dwie trzecie klubu popierające projekt rządu, mimo że część kolegów z klubu była na nie. W Konfederacji dominowało wstrzymanie się (11 osób), a tylko 2 posłów poparło ustawę - sygnał braku jednolitego stanowiska w tej sprawie. Pozostałe kluby głosowały praktycznie jednomyślnie za przyjęciem ustawy.