Zakaz wniosków o azyl na granicy z Białorusią przedłużony

Sejm zgodził się na przedłużenie zakazu, który od pewnego czasu obowiązuje na granicy z Białorusią: osoba próbująca nielegalnie przekroczyć tę granicę nie może w tym miejscu złożyć wniosku o ochronę międzynarodową, czyli o azyl. Taki zakaz nie działa bezterminowo - co jakiś czas rząd musi wracać do Sejmu i prosić o zgodę na jego dalsze utrzymanie, i właśnie o to toczyło się to głosowanie. Gdyby posłowie tej zgody nie dali, ograniczenie by wygasło i cudzoziemcy mogliby składać wnioski o ochronę wprost na tym odcinku granicy, tak jak dzieje się to w innych miejscach kraju.

• Ograniczenie nie wygasa: bez zgody Sejmu przepis by się przedawnił, dzięki tej zgodzie obowiązuje nadal przez kolejny okres.
• Cudzoziemiec, który nielegalnie przekroczy granicę z Białorusią, w dalszym ciągu nie może w tym miejscu złożyć wniosku o ochronę międzynarodową - może to zrobić w innym trybie, np. na oficjalnym przejściu granicznym.
• Straż Graniczna kontynuuje działania na dotychczasowych zasadach, bez przerwy w obowiązywaniu ograniczenia.
• Dostępna analiza druku nie podaje dokładnej nowej daty wygaśnięcia ograniczenia - wiadomo tylko, że chodzi o przedłużenie obecnie obowiązującego stanu.

Wniosek złożyła Rada Ministrów, czyli rząd - to on wystąpił do Sejmu o zgodę na dalsze utrzymanie ograniczenia, powołując się na sytuację na granicy z Białorusią.

Jeśli mieszkasz z dala od granicy z Białorusią, to głosowanie nie zmienia dla ciebie nic w codziennym życiu. Dotyczy przede wszystkim dwóch grup. Pierwsza to cudzoziemcy próbujący nielegalnie przekroczyć granicę z Białorusią - dla nich zakaz oznacza, że nie mogą w tym konkretnym miejscu ubiegać się o ochronę międzynarodową, tylko muszą zrobić to w innym trybie lub miejscu. Druga grupa to funkcjonariusze Straży Granicznej, którzy nadal działają na podstawie przedłużonych zasad, bez zmiany swoich zadań. Pośrednio dotyczy to też mieszkańców gmin leżących przy granicy z Białorusią, gdzie ograniczenia i wzmożone kontrole pozostają w mocy. Dokument nie podaje, ile dokładnie osób rocznie ta sytuacja obejmuje.

Wynik jest przytłaczająco jednostronny: 406 głosów za, 16 przeciw, 5 wstrzymujących się. Za głosowały niemal wszystkie kluby: KO (146 za, 4 przeciw), PiS (169 za, 0 przeciw), Polska2050 (11 za, 1 przeciw, 1 wstrzymanie), PSL-TD (32 za, 0 przeciw), Konfederacja (13 za), Konfederacja KP (3 za), Centrum (13 za), Demokracja (3 za). Jedynym miejscem wyraźnego sprzeciwu był klub Razem, który zagłosował w całości przeciw (4 przeciw), oraz Lewica, która podzieliła się wewnętrznie (10 za, 5 przeciw, 4 wstrzymania). Poza tym wyjątkiem ponad podziałami politycznymi zdecydowana większość Sejmu poparła przedłużenie ograniczenia.

Dostępna analiza tego druku nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) - i to zrozumiałe, bo nie jest to nowy projekt ustawy, tylko zgoda na przedłużenie już istniejącego rozwiązania. W praktyce oznacza to, że ograniczenie dla cudzoziemców próbujących złożyć wniosek o ochronę na granicy z Białorusią zostaje utrzymane na kolejny okres, Straż Graniczna kontynuuje działania na dotychczasowych zasadach, a osoby chcące ubiegać się o ochronę międzynarodową w Polsce muszą zrobić to w innym miejscu lub trybie niż bezpośrednio na tym odcinku granicy.

Wniosek wpłynął do Sejmu 29 czerwca 2026 r. i tego samego dnia trafił do pierwszego czytania. 3 lipca 2026 r., na podstawie sprawozdania komisji, Sejm przegłosował zgodę na przedłużenie ograniczenia.

Choć wynik głosowania był jednostronny, sam temat od dawna budzi spór: organizacje zajmujące się prawami człowieka wskazują, że ograniczenie prawa do złożenia wniosku o ochronę międzynarodową na granicy może kolidować z prawem osób uciekających przed prześladowaniem do ubiegania się o azyl. Zwolennicy przedłużenia argumentują, że ograniczenie jest odpowiedzią na sytuację na granicy z Białorusią i ma chronić bezpieczeństwo państwa. W samym Sejmie spór był widoczny głównie na lewicy - klub Razem głosował w całości przeciw, a Lewica podzieliła się wewnętrznie.

Najciekawszym elementem głosowania jest rozłam w klubie Lewica: 10 posłów zagłosowało za przedłużeniem ograniczenia, 5 przeciw, a 4 wstrzymało się od głosu - to wyraźny brak jednolitego stanowiska w temacie praw cudzoziemców na granicy. Pozostałe kluby, w tym KO i PiS, głosowały niemal jednomyślnie za, mimo że na co dzień rzadko się zgadzają - to pokazuje, że w sprawach granicy z Białorusią mainstreamowe partie zajmują zbliżone stanowisko. Sprzeciw skupił się właściwie tylko w klubie Razem (4 głosy przeciw) i części Lewicy.