Przewóz na życzenie zamiast pustych autobusów na wsi

Sejm głosował nad całym rządowym projektem zmian w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. Sprawa dotyczy gmin i powiatów, w których autobus jeździ według rozkładu, ale prawie pusty, bo linia się nie opłaca - a mieszkańcy wsi i mniejszych miejscowości i tak nie mają czym dojechać do miasta. Projekt daje samorządom nowe narzędzie: przewóz na żądanie, czyli kurs zamawiany z wyprzedzeniem, zamiast pustego autobusu jeżdżącego sztywnym rozkładem, którego nikt nie używa. Sejm przyjął projekt 237 głosami za - ustawa kończy prace w Sejmie i trafi teraz do Senatu.

• Gminy zyskują nową opcję: przewóz na żądanie - kurs zamawiany wcześniej (np. dzień przed przejazdem), zamiast autobusu jeżdżącego pustym, sztywnym rozkładem.
• Przewóz na żądanie ma zastępować linie, które gminie się finansowo nie opłacają, bo pasażerów jest zbyt mało.
• Do przewozu na żądanie nie będą stosowane zwykłe ustawowe zniżki biletowe, jakie dziś obowiązują na zwykłych liniach - np. dla uczniów czy emerytów.

Projekt złożyła Rada Ministrów jako projekt rządowy. Sprawozdanie przygotowały wspólnie Komisja Infrastruktury oraz Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

Zmiana dotyczy przede wszystkim mieszkańców wsi i mniejszych miejscowości, gdzie dziś nie ma autobusu, bo linia się gminie nie opłaca. Jeśli mieszkasz w takim miejscu - po zmianie gmina będzie mogła uruchomić przejazd na żądanie: zamawiasz kurs, a po ciebie przyjeżdża samochód osobowy zamiast pustego autobusu jadącego według rozkładu, z którego nikt nie korzysta. Jest jednak koszt tej wygody: jeśli jesteś uczniem albo emerytem korzystającym dziś z ustawowej zniżki na bilet, przy przejeździe na żądanie ta zniżka nie zadziała. Dokument dostępny w kontekście nie podaje, ilu mieszkańców ani ile gmin skorzysta z nowego rozwiązania.

Za głosowało 237 posłów, przeciw 195, wstrzymało się 10 - większość zwykła (196 głosów) została przekroczona. Jednogłośnie za głosowały kluby koalicji rządzącej: Koalicja Obywatelska (152 za), Polska2050 (14 za), PSL-Trzecia Droga (32 za), Lewica (21 za) i Centrum (14 za). Cały klub Prawo i Sprawiedliwość (177) głosował przeciw, podobnie jak klub Demokracja (3 przeciw). Konfederacja podzieliła się: 7 głosów przeciw i 7 wstrzymujących się, żaden nie poparł projektu. Wśród posłów niezrzeszonych głosy rozłożyły się dokładnie po równo: 4 za i 4 przeciw.

Dokument dostępny w kontekście nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc nie da się podać kwot ani liczby gmin, które skorzystają z nowego rozwiązania. Jakościowo: gminy i powiaty zyskują nowe narzędzie do obsługi tras, na których dziś jeżdżą puste autobusy - mogą zamienić stały rozkład na kursy zamawiane z wyprzedzeniem. Mieszkańcy takich miejscowości zyskają realną możliwość dojazdu tam, gdzie dziś jej brakuje, ale przy przejazdach na żądanie stracą dostęp do ustawowych zniżek biletowych, z jakich korzystają dziś na zwykłych liniach. Ustawa została uchwalona w trzecim czytaniu i trafi teraz do Senatu.

To głosowanie nad całością projektu w trzecim czytaniu - ostatni etap prac w Sejmie. Projekt wpłynął 11 czerwca 2026 r., a uchwalono go 17 lipca 2026 r. Teraz trafi do Senatu.

Głosowanie było wyraźnie podzielone politycznie: cała koalicja rządząca (Koalicja Obywatelska, Polska2050, PSL-Trzecia Droga, Lewica, Centrum) głosowała za projektem, a cały klub Prawo i Sprawiedliwość - przeciw. Spór dotyczy głównie tego, że do przewozu na żądanie nie będą stosowane ustawowe zniżki dla uczniów i emerytów, co krytycy mogą uznać za ograniczenie dotychczasowych uprawnień pasażerów. Wynik 237:195 pokazuje podział przebiegający niemal dokładnie wzdłuż linii koalicja-opozycja, a nie merytoryczny konsensus między klubami.

W klubie Konfederacja nie było jednolitej linii: 7 posłów głosowało przeciw, a 7 wstrzymało się od głosu - żaden nie poparł projektu, ale klub nie zajął jednego wspólnego stanowiska między 'przeciw' a 'wstrzymanie się'. Wśród posłów niezrzeszonych głosy rozłożyły się dokładnie po połowie: 4 za i 4 przeciw. Pozostałe kluby (Koalicja Obywatelska, Polska2050, PSL-Trzecia Droga, Lewica, Centrum, Prawo i Sprawiedliwość, Demokracja) głosowały w pełni jednolicie.