Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw.

Rząd chce ułatwić dojazd mieszkańcom wsi i mniejszych miejscowości, gdzie zwykła linia autobusowa się nie opłaca, bo jeździłaby prawie pusta. Projekt wprowadza nową usługę - przejazd na żądanie, czyli kurs zamawiany przez pasażera zamiast jazdy według sztywnego rozkładu - a przy okazji zmienia zasady planowania i finansowania publicznego transportu zbiorowego. To zmiana kilkunastu ustaw naraz, przede wszystkim ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz ustawy o funduszu, który dopłaca do linii autobusowych - jego zakres ma się rozszerzyć i objąć też nową usługę.

• Powstaje nowa usługa przejazd na żądanie - może go zapewnić sama gmina wiejska lub miejsko-wiejska swoim samochodem, albo licencjonowany przewoźnik.
• Znika obowiązek uchwalania sztywnych, trudnych do zmiany planów transportowych - zastępuje je elastyczny Schemat sieci komunikacyjnej, dzięki czemu dodanie przystanku czy zmiana trasy ma iść szybciej.
• Fundusz, który dziś dopłaca tylko do linii autobusowych (Fundusz rozwoju przewozów autobusowych), zmienia nazwę na Fundusz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu i będzie mógł dopłacać też do przejazdów na żądanie - ale nie więcej niż 10 procent środków funduszu w danym województwie.
• Rośnie długość umów o dopłatę do linii zapewniających minimalny transport publiczny - do 5 lat zamiast ustalania finansowania rok do roku.
• Firmy i gminy obsługujące linie dofinansowane z funduszu będą musiały montować w autobusach nadajniki GPS i przechowywać dane o trasie co najmniej rok.

Projekt złożyła Rada Ministrów jako projekt rządowy. Z uzasadnienia wynika, że celem jest przeciwdziałanie wykluczeniu transportowemu mieszkańców terenów wiejskich, wyludniających się i oddalonych od dużych miast, gdzie regularne linie autobusowe są nieopłacalne.

Jeśli mieszkasz na wsi, w miejscowości oddalonej od miasta albo w rejonie, z którego ludzie się wyprowadzają, i dziś nie masz autobusu, bo linia się gminie nie opłaca - po zmianie gmina będzie mogła zorganizować przejazd na żądanie: zamawiasz kurs, a nie czekasz na pusty autobus jeżdżący według rozkładu, którego nikt nie używa. Jeśli jesteś przewoźnikiem lub prowadzisz firmę transportową na terenach wiejskich, zyskujesz możliwość włączenia się w organizację takich przejazdów na podstawie licencji, a umowy o dopłatę z funduszu będą mogły być dłuższe i bardziej przewidywalne. Jeśli jesteś urzędnikiem lub radnym gminy odpowiedzialnym za transport, czeka cię więcej sprawozdawczości - trzeba będzie co roku aktualizować schemat sieci połączeń i zgłaszać dane do marszałka województwa.

Do przekazanego fragmentu druku nie dołączono opinii instytucji zewnętrznych (np. samorządów, organizacji przewoźników) ani wyników konsultacji społecznych.

Dostarczony fragment druku nie zawiera osobnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z wyliczonymi kwotami - jedyny konkretny limit finansowy podany w tekście to zasada, że na dopłaty do przejazdu na żądanie może pójść maksymalnie 10 procent środków funduszu przypadających na dane województwo, o czym decyduje marszałek województwa. Z uzasadnienia i przepisów końcowych wynika za to jasny harmonogram wdrożenia: ustawa ma wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia, ale przepisy o nowych zasadach układania rozkładów jazdy zaczną obowiązywać dopiero po 6 miesiącach, a część przepisów dotyczących licencji przewoźników - po 12 miesiącach. Dotychczasowe plany transportowe gmin i województw pozostają ważne do końca 2029 roku, pierwszy nowy schemat sieci połączeń w województwie trzeba przygotować do 15 listopada 2026 roku, a rozkłady jazdy dostosować do nowych zasad do końca 2027 roku. Firmy obsługujące linie dofinansowane z funduszu będą miały 12 miesięcy na dostosowanie pojazdów do obowiązku śledzenia trasy nadajnikiem GPS.

To rządowy projekt zmiany ustawy o publicznym transporcie zbiorowym i kilkunastu innych ustaw. Dostarczony fragment druku nie wskazuje, na jakim etapie prac w Sejmie projekt się aktualnie znajduje.