Sprawozdanie Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw.

Ten dokument to wspólne sprawozdanie dwóch sejmowych komisji - Infrastruktury oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej - które zakończyły prace nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Komisje rekomendują Sejmowi przyjęcie ustawy, która ma ograniczyć brak dojazdu komunikacją publiczną na wsi i w mniejszych miejscowościach - między innymi przez wprowadzenie nowej usługi przejazdu na żądanie oraz ustawowego minimum kursów, jakie muszą być zapewnione mieszkańcom. Projekt zmienia głównie ustawę o publicznym transporcie zbiorowym, a przy okazji porządkuje kilkanaście innych ustaw, w których trzeba zmienić nazwę jednego z funduszy transportowych.

• Powstaje nowa usługa - przejazd na żądanie: w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich mieszkaniec będzie mógł zamówić kurs samochodem osobowym zamiast czekać na pustą linię autobusową jeżdżącą według sztywnego rozkładu.
• Po raz pierwszy w ustawie pojawia się gwarantowany minimalny standard dojazdu - co najmniej 4 pary kursów dziennie w dni robocze (2 w weekend) między miastem powiatowym a gminami i między miastem wojewódzkim a powiatami.
• Marszałek województwa zostaje integratorem przewozów - ma łączyć rozkłady różnych linii i pociągów w jeden spójny system oraz publikować mapę połączeń w całym województwie.
• Fundusz rozwoju przewozów autobusowych zmienia się w Fundusz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu, który dopłaci też do przejazdów na żądanie - dodatkowe 400 mln zł rocznie zaplanowano na lata 2034-2036.
• Duże miasta będą musiały udostępnić przystanki i dworce innym przewoźnikom - od 2 miejsc w małych gminach miejskich do 6 w miastach powyżej 500 tysięcy mieszkańców.

Autorem projektu jest rząd (Rada Ministrów). Ten dokument to sprawozdanie dwóch sejmowych komisji - Infrastruktury oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej - które po analizie projektu rekomendują Sejmowi jego przyjęcie w wersji wypracowanej podczas prac komisji.

Jeśli mieszkasz na wsi albo w małej miejscowości, do której dziś nie dojedziesz autobusem, bo linia się gminie nie opłaca - po zmianie gmina będzie mogła uruchomić przejazd na żądanie: zamawiasz kurs dzień wcześniej, a po ciebie przyjedzie samochód osobowy zamiast pustego autobusu. Ma to swoją cenę - do takiego przejazdu nie zadziałają zwykłe ulgi ustawowe, np. dla uczniów czy emerytów.

Jeśli codziennie dojeżdżasz do pracy lub szkoły z mniejszej miejscowości do miasta powiatowego albo wojewódzkiego, ustawa po raz pierwszy gwarantuje minimalną liczbę kursów, więc gmina, powiat czy województwo nie będą mogły całkiem zlikwidować połączenia.

Jeśli jesteś kontrolerem biletów w autobusie lub pociągu, zyskujesz taką samą ochronę prawną jak funkcjonariusz publiczny - napaść na ciebie podczas kontroli będzie karana surowiej.

Jeśli prowadzisz małą firmę przewozową i chcesz wjeżdżać do dużych miast, zyskujesz prawo dostępu do konkretnej liczby przystanków i dworców, których miasto nie będzie mogło ci odmówić.

Do tego sprawozdania nie dołączono treści opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji publicznych - te, jeśli powstały, były częścią wcześniejszego etapu prac nad projektem, nieujętego w niniejszym dokumencie.

Ten dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to element wcześniejszego etapu prac nad projektem. Z samej treści ustawy wynika jednak, że wiążą się z nią konkretne pieniądze: nowy Fundusz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu ma otrzymać dodatkowe 400 milionów złotych rocznie w latach 2034-2036, a dopłatę do przejazdu na żądanie ograniczono do maksymalnie 1,15 zł za kilometr. Gminy i powiaty zyskują nowe obowiązki - organizację przejazdu na żądanie, przygotowywanie map połączeń - ale też nowe źródło dofinansowania. Firmy przewozowe realizujące dotowane kursy będą musiały, pod karą od 2 do 12 tysięcy złotych, zamontować w pojazdach urządzenia śledzące trasę (GPS), a na dotowanych liniach będą mogły od 2028 roku jeździć autobusy nie starsze niż 20 lat, a od 2036 roku - nie starsze niż 15 lat.

Projekt złożył rząd. Dwie komisje sejmowe zakończyły nad nim prace i przygotowały wspólne sprawozdanie z rekomendacją przyjęcia - dokument trafia teraz pod głosowanie w Sejmie.