Sejm dziękuje dzieciom ze Wrześni sprzed 125 lat

Posłowie głosowali nad uchwałą, w której Sejm upamiętnia 125. rocznicę strajku szkolnego dzieci we Wrześni z 1901 roku - wydarzenia, w którym uczniowie i ich rodzice sprzeciwili się germanizacji nauczania religii w zaborze pruskim. To nie jest ustawa, tylko oficjalne słowo Sejmu - gest pamięci, który niczego nie zmienia w przepisach ani w codziennym życiu obywateli. Uchwała ma znaczenie symboliczne: przypomina wydarzenie uznawane za jeden z ważnych momentów oporu Polaków wobec zaborcy i wpisuje je na trwałe do oficjalnej pamięci państwa.

• Sejm stwierdza, że dzieci wrzesińskie i ich rodzice "dobrze przysłużyli się Polsce", broniąc prawa do nauki języka polskiego i wiary w rodzimej mowie.
• Sejm składa hołd pamięci uczestnikom strajku szkolnego z 1901 roku.
• Uchwała nie wprowadza żadnych nowych przepisów, obowiązków ani wypłat - to wyłącznie deklaracja pamięci, bez skutków prawnych dla obywateli, urzędów czy budżetu państwa.

Projekt złożyła grupa posłów, a przygotowała go i rekomendowała do przyjęcia Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu. Motywacją było upamiętnienie okrągłej, 125. rocznicy wydarzenia uznawanego za symbol polskiego oporu wobec germanizacji.

Uchwała ma charakter symboliczny, więc nie zmienia niczyich praw, obowiązków ani podatków. Najbardziej dotyczy mieszkańców Wielkopolski i społeczności szkolnej we Wrześni, dla których strajk z 1901 roku jest ważnym elementem lokalnej historii i tożsamości - dla nich to oficjalne potwierdzenie rangi tego wydarzenia przez najwyższą izbę parlamentu. W szerszym sensie dotyczy każdego Polaka jako część wspólnej pamięci narodowej, zwłaszcza uczniów i nauczycieli, dla których historia dzieci wrzesińskich bywa tematem lekcji o historii Polski. Dokument nie podaje żadnych liczb ani szacunków skali wpływu, bo takich po prostu nie ma - to gest, nie regulacja.

Wynik był niemal jednogłośny: 439 posłów za, tylko 2 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za uchwałą głosowały w komplecie lub niemal w komplecie wszystkie kluby: Koalicja Obywatelska (151 za, 1 przeciw), Prawo i Sprawiedliwość (140 za, 1 przeciw), PSL-Trzecia Droga (31 za), Lewica (19 za), Polska2050 (13 za), Konfederacja (13 za) oraz mniejsze koła i kluby. Pojedyncze głosy na nie padły w klubach KO i PiS - przy tak jednostronnym wyniku najprawdopodobniej to pomyłki przy głosowaniu elektronicznym, bo temat rocznicy strajku dzieci wrzesińskich nie budzi sporu politycznego.

Uchwała nie ma skutków prawnych ani finansowych - dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, bo jako deklaracja pamięci jej nie potrzebuje. W praktyce jej jedynym skutkiem jest oficjalne, trwałe wpisanie strajku dzieci wrzesińskich do państwowej pamięci historycznej poprzez publikację w Monitorze Polskim. Nie nakłada to żadnych obowiązków na żaden urząd, nie tworzy nowych wypłat, świadczeń ani instytucji.

Projekt trafił do Sejmu 29 kwietnia 2026 r., dzień później skierowano go do komisji. Komisja Kultury rozpatrzyła go na jednym posiedzeniu 13 maja, a 15 maja 2026 r. Sejm od razu w drugim czytaniu przyjął uchwałę - typowo szybka ścieżka dla uchwał okolicznościowych.