Elektrownie, banki, wodociągi: zaświadczenia niekaralności

Posłowie głosowali nad ostatecznym przyjęciem ustawy zmieniającej zasady zarządzania kryzysowego w Polsce - czyli tego, jak państwo i firmy mają reagować na awarie prądu, wody, internetu, ataki czy klęski żywiołowe. Ustawa wprowadza jednolite procedury dla firm i instytucji uznanych za kluczowe dla funkcjonowania kraju - elektrowni, wodociągów, banków czy firm transportowych - i nakłada na nie nowe obowiązki bezpieczeństwa, w tym sprawdzanie niekaralności pracowników mających dostęp do informacji o zabezpieczeniach. Sejm przyjął ustawę zdecydowaną większością głosów, a Prezydent podpisał ją miesiąc później.

• Wprowadza jednolite procedury reagowania na sytuacje kryzysowe (awarie, ataki, klęski żywiołowe) dla firm i instytucji uznanych za kluczowe dla funkcjonowania kraju - m.in. elektrowni, wodociągów, banków i firm transportowych.
• Nakłada na te podmioty obowiązek weryfikacji niekaralności pracowników, którzy mają dostęp do informacji o zabezpieczeniach firmy.
• Umożliwia pobieranie danych biometrycznych od pracowników mających dostęp do wrażliwych informacji o zabezpieczeniach infrastruktury krytycznej.
• Doprecyzowuje zasady współpracy między administracją rządową, samorządami i firmami prywatnymi w czasie kryzysu.

Projekt złożył rząd - trafił do Sejmu jako rządowy projekt ustawy. Motywacją wskazaną w uzasadnieniu był brak jednolitych procedur reagowania kryzysowego dla infrastruktury krytycznej.

Dla większości mieszkańców zmiana nie oznacza nowych obowiązków ani opłat - jej celem jest to, by prąd, woda, internet, transport i usługi bankowe działały bardziej niezawodnie także w razie awarii, ataku czy klęski żywiołowej. Realne, nowe obowiązki spadają na firmy i instytucje wpisane na listę podmiotów krytycznych. Jeśli pracujesz w elektrowni, wodociągach, banku albo firmie transportowej wpisanej na taką listę, pracodawca może zażądać od ciebie zaświadczenia o niekaralności, a przy dostępie do informacji o zabezpieczeniach firmy - także danych biometrycznych. Dokument nie podaje, ilu pracowników czy firm dokładnie obejmie ta zmiana.

Wynik: 262 głosy za, 4 przeciw, 174 wstrzymujących się. Za ustawą głosowały niemal jednomyślnie wszystkie kluby koalicji rządzącej - Koalicja Obywatelska (153 za), Polska2050 (13 za), Lewica (19 za), PSL-Trzecia Droga (27 za), a także Konfederacja (13 za) i mniejsze koła. Klub Prawa i Sprawiedliwości nie zagłosował przeciw ustawie, ale też jej nie poparł - 173 jego posłów wstrzymało się od głosu, a tylko 4 zagłosowało za. Jedyne głosy przeciw (4) padły w klubie PSL-Trzecia Droga, mimo że pozostałych 27 posłów tego klubu poparło ustawę.

Ustawa została ostatecznie uchwalona przez Sejm, Senat wniósł do niej poprawki przyjęte pod koniec maja 2026 r., a Prezydent podpisał ją 19 czerwca 2026 r. - przepisy są już obowiązującym prawem. Dokument nie zawiera dostępnej w tym kontekście Oceny Skutków Regulacji z konkretnymi kwotami, więc nie da się podać dokładnych kosztów wdrożenia. Jakościowo: firmy i instytucje uznane za kluczowe dla funkcjonowania kraju będą musiały wdrożyć nowe procedury bezpieczeństwa i weryfikacji pracowników, co oznacza dla nich dodatkowe obowiązki administracyjne. W zamian mieszkańcy mogą liczyć na sprawniejsze usuwanie awarii i skutków kryzysów w usługach, z których korzystają na co dzień.

To było głosowanie nad całością projektu w trzecim czytaniu, 15 maja 2026 r. - ostatni krok w Sejmie przed przekazaniem ustawy do Senatu. Senat zgłosił poprawki, które Sejm przyjął 29 maja 2026 r., a ustawę podpisał Prezydent 19 czerwca 2026 r.

Głosowanie nie było typowym sporem „za czy przeciw" - niemal nikt nie głosował przeciw ustawie. Zwraca jednak uwagę, że blisko 40% głosujących, niemal cały klub Prawa i Sprawiedliwości, wstrzymało się od głosu zamiast poprzeć ustawę wprost. Z dostępnych danych nie wynika, jakie było uzasadnienie tej decyzji klubu.

W klubie PSL-Trzecia Droga doszło do rozłamu głosów: 27 posłów poparło ustawę, a 4 zagłosowało przeciw - to jedyne głosy sprzeciwu w całym głosowaniu. W pozostałych klubach koalicji głosowanie było jednolite, z wyjątkiem Prawa i Sprawiedliwości, gdzie zdecydowana większość (173 posłów) wstrzymała się od głosu, a jedynie 4 zagłosowało za.