Ścieki komunalne zamiast wody z rzek dla elektrowni

Posłowie głosowali nad całością projektu zmieniającego Prawo wodne. Projekt pozwala elektrowniom i elektrociepłowniom chłodzić swoje instalacje oczyszczonymi ściekami komunalnymi zamiast wody pobieranej z rzek. To ważna zmiana zwłaszcza w okresach suszy, gdy poziom wód w rzekach spada i elektrownie miewają problem z wystarczającą ilością wody do chłodzenia. W zamian za skorzystanie z tej alternatywy firmy energetyczne zapłacą nową opłatę do budżetu.

• Elektrownie i elektrociepłownie zyskują prawo do chłodzenia instalacji oczyszczonymi ściekami komunalnymi zamiast wody z rzek: dziś muszą polegać niemal wyłącznie na wodzie pobieranej z rzek i zbiorników, po zmianie mogą wybrać oczyszczone ścieki jako dodatkowe źródło.
• Wprowadza nową opłatę za taki sposób chłodzenia: 50 zł za dobę za każdy metr sześcienny wody pobieranej na sekundę - dziś takiej opłaty nie ma, bo taki sposób chłodzenia w ogóle nie był przewidziany w przepisach.
• Zmniejsza presję na pobór wody z rzek przez duże zakłady energetyczne, zwłaszcza w okresach niskiego stanu wód.
• Daje oczyszczalniom ścieków nowego odbiorcę oczyszczonej wody, zamiast odprowadzania jej wyłącznie do rzek.

Projekt zgłosili posłowie (projekt poselski), a sprawozdanie przygotowała sejmowa Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Uzasadnienie wskazuje potrzebę odciążenia rzek od poboru wody przez elektrownie, zwłaszcza w okresach suszy.

Zmiana dotyczy przede wszystkim dużych elektrowni i elektrociepłowni, które zużywają ogromne ilości wody do chłodzenia turbin i instalacji - to one zyskują nową alternatywę na czas suszy i będą płacić za jej wykorzystanie nową opłatę. Jeśli mieszkasz nad rzeką, nad którą działa elektrownia lub elektrociepłownia, zmiana może w praktyce oznaczać mniejszy pobór wody z tej rzeki w gorących miesiącach, co ma znaczenie dla stanu wód i przyrody wokół. Jeśli w Twojej gminie jest oczyszczalnia ścieków, może ona zyskać nowego, stałego odbiorcę oczyszczonej wody. Dokument nie podaje, ile elektrowni czy elektrociepłowni skorzysta z nowego rozwiązania ani jaka będzie łączna kwota nowych opłat - określa wyłącznie stawkę za jednostkę przepływu wody.

Wynik: 258 głosów za, 2 przeciw, 183 wstrzymujących się - projekt przeszedł zdecydowaną większością, bo do odrzucenia potrzeba byłoby znacznie więcej sprzeciwu. Niemal jednomyślnie za głosowały kluby koalicji rządzącej: KO (151 za), PSL-TD (32 za), Polska2050 (12 za, 2 przeciw), Lewica (21 za) i Centrum (14 za). Poparła też Konfederacja (13 za, 1 wstrzymanie). Klub PiS niemal w całości wstrzymał się od głosu (178 z 179 głosujących posłów tego klubu) - to nie był sprzeciw, ale też nie poparcie.

Do materiałów dołączonych do projektu nie dołączono w kontekście szczegółowej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi szacunkami finansowymi - dokument nie podaje, ilu zakładów energetycznych może skorzystać z nowego rozwiązania ani jakie będą łączne wpływy z nowej opłaty. Na podstawie treści projektu: elektrownie i elektrociepłownie zyskują nowe, alternatywne źródło wody chłodzącej, ale zapłacą za nie 50 zł za dobę za każdy metr sześcienny przepływu wody na sekundę, co dla dużych instalacji przemysłowych oznacza realny, choć w dokumencie nieokreślony liczbowo, koszt roczny. Rzeki w pobliżu takich zakładów mogą być mniej obciążone poborem wody, zwłaszcza w okresach suszy, a oczyszczalnie ścieków zyskują nowego, stałego odbiorcę oczyszczonej wody.

Projekt poselski wpłynął do Sejmu 15 maja 2026 r., przeszedł przez pierwsze i drugie czytanie w komisji oraz sprawozdania komisji, a 17 lipca 2026 r. Sejm uchwalił go w całości. Zgodnie ze zwykłą procedurą ustawa trafi teraz do Senatu.

Formalnie sprzeciw wobec projektu był znikomy - tylko 2 głosy przeciw. Nietypowe jest jednak to, że klub PiS niemal w komplecie (178 posłów) wstrzymał się od głosu zamiast poprzeć lub odrzucić projekt. Taka masowa wstrzymana postawa zwykle oznacza, że klub miał zastrzeżenia - np. co do wysokości nowej opłaty albo skutków dla firm energetycznych - ale nie chciał otwarcie blokować zmiany, którą pozostałe kluby uznały za potrzebną w kontekście suszy.

W klubie Polska2050 2 posłów zagłosowało przeciw, mimo że reszta klubu (12 osób) poparła projekt - to odstępstwo od większościowej linii klubu. W Konfederacji 1 poseł wstrzymał się, podczas gdy pozostałych 13 głosowało za. Największym odstępstwem od jednoznacznej postawy był jednak cały klub PiS, który niemal w komplecie wybrał wstrzymanie się zamiast jasnego poparcia lub sprzeciwu.