Rząd dostanie absolutorium mimo sprzeciwu PiS

Posłowie głosowali nad jedną z trzech poprawek klubu PiS zgłoszonych do projektu decyzji Sejmu w sprawie absolutorium budżetowego za 2025 rok, czyli formalnej oceny, czy rząd prawidłowo wydawał publiczne pieniądze w ubiegłym roku. Poprawka nr 3 zmierzała do tego, by Sejm odrzucił sprawozdanie z wykonania budżetu i nie udzielił Radzie Ministrów absolutorium - czyli odwrotnie niż rekomendowała komisja. To głosowanie decydowało, czy ten wariant wejdzie do ostatecznej treści decyzji Sejmu, czy zostanie odrzucony na rzecz wersji przygotowanej wcześniej przez Komisję Finansów Publicznych.

Poprawka, gdyby przeszła, zmieniłaby ostateczny wynik całej sprawy:

• Sejm nie zatwierdziłby wykonania budżetu państwa za 2025 rok, zamiast go zaakceptować.
• Rada Ministrów nie otrzymałaby absolutorium, czyli formalnego potwierdzenia, że wydawała pieniądze podatników zgodnie z planem i prawem.
• Była to jedna z trzech identycznie ukierunkowanych poprawek klubu PiS - wszystkie wcześniej odrzuciła już Komisja Finansów Publicznych, a teraz Sejm na posiedzeniu plenarnym podtrzymał tę decyzję.

To głosowanie nie nakłada na nikogo nowych opłat, obowiązków ani nie zmienia żadnych świadczeń - to spór polityczny o ocenę pracy rządu za miniony rok, nie nowe prawo. Odrzucenie poprawki oznacza, że rząd formalnie przeszedł kontrolę wykonania budżetu 2025, mimo że Najwyższa Izba Kontroli (NIK) wskazała wcześniej nieprawidłowości w czterech instytucjach: Trybunale Konstytucyjnym, Instytucie Pamięci Narodowej, Krajowej Radzie Sądownictwa i Akademii Kopernikańskiej. Odmowa absolutorium nie pociąga za sobą kar ani automatycznych konsekwencji prawnych dla rządu - ma znaczenie głównie polityczne i wizerunkowe.

Wynik był wyraźnie podzielony wzdłuż linii koalicja - opozycja: 176 głosów za przyjęciem poprawki, 268 przeciw, 1 wstrzymujący się - poprawka przepadła, bo zabrakło większości. Za głosowało niemal całe PiS (139 za, 2 przeciw) oraz klub RozwojPlus (36 za, 1 przeciw) i jeden poseł niezrzeszony. Przeciw byli niemal jednomyślnie: cała KO (155 głosów), Polska2050 (14), PSL-TD (31), Lewica (21), Centrum (15), Konfederacja i Konfederacja_KP (łącznie 16, plus 1 wstrzymujący się z Konfederacji), Razem (4), Demokracja (3) oraz 6 niezrzeszonych. Zaskakujące jest zachowanie klubu RozwojPlus, który niemal w całości poparł linię PiS, odróżniając się od reszty koalicji rządzącej.

Ponieważ poprawka nie przeszła, do dalszego głosowania trafiła wersja rekomendowana przez komisję: Sejm zatwierdza wykonanie budżetu za 2025 rok i udziela rządowi absolutorium, a nieprawidłowości wskazane przez NIK w czterech instytucjach zostają jedynie odnotowane, nie wstrzymując samego absolutorium. Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, bo to głosowanie proceduralno-polityczne, nie nowe prawo - nie wiąże się z żadnymi kosztami budżetowymi.

Spór dotyczy tego, czy Sejm powinien zaakceptować sposób wydawania pieniędzy publicznych przez rząd w 2025 roku. PiS argumentowało, że nieprawidłowości wykryte przez NIK w Trybunale Konstytucyjnym, IPN, KRS i Akademii Kopernikańskiej powinny skutkować odmową absolutorium. Koalicja rządząca i większość opozycji uznały, że te pojedyncze przypadki nie podważają całościowej oceny wykonania budżetu i głosowały przeciw poprawce.

Największym zaskoczeniem jest głosowanie klubu RozwojPlus, który niemal jednogłośnie (36 do 1) poparł poprawkę PiS - czyli głosował inaczej niż reszta partii tworzących większość sejmową. Pojedynczy głos za oddał też poseł niezrzeszony, podczas gdy sześciu innych niezrzeszonych było przeciw.