Sejm odrzucił projekt zawieszenia zasad azylowych UE

Sejm głosował nad obywatelskim projektem ustawy - czyli takim, pod którym podpisy zebrali sami obywatele, a nie posłowie czy rząd. Projekt chciał, żeby Polska zawiesiła unijne przepisy o przyjmowaniu osób ubiegających się o ochronę, przywróciła pełną kontrolę na granicach kraju i wprowadziła karę więzienia dla urzędników, którzy w ramach unijnej polityki migracyjnej pomagaliby w przyjmowaniu migrantów. Zanim doszło do merytorycznej debaty, posłowie głosowali nad wnioskiem o odrzucenie tego projektu już na starcie, w pierwszym czytaniu - i ten wniosek o odrzucenie przeszedł większością głosów. W praktyce oznacza to, że projekt kończy swoją drogę legislacyjną i żadna z proponowanych w nim zmian nie wejdzie w życie.

Projekt nie został przyjęty, więc żadna z poniższych propozycji nie wejdzie w życie. Dla porządku - oto co zakładał odrzucony dokument:

• Czasowe zawieszenie unijnych przepisów o udzielaniu ochrony międzynarodowej (dziś obowiązują w pełni → projekt chciał ich wyłączenia).
• Przywrócenie pełnej kontroli na granicach Polski (dziś ograniczona w ramach otwartych granic wewnątrz Unii Europejskiej → projekt chciał jej pełnego przywrócenia).
• Karę więzienia dla urzędników działających na rzecz przyjmowania migrantów zgodnie z unijną polityką migracyjną (dziś taka kara nie istnieje → projekt chciał ją wprowadzić).

Projekt to inicjatywa obywatelska - zgłosił go komitet, który zebrał wymagane podpisy pod propozycją sprzeciwiającą się unijnej polityce migracyjnej. Z dostępnych danych nie wynika nazwisko przedstawiciela komitetu.

Ponieważ Sejm odrzucił projekt, dla obywateli praktycznie nic się teraz nie zmienia - nadal obowiązują dotychczasowe przepisy o ochronie granic i procedurach azylowych, zgodne z prawem Unii Europejskiej. Gdyby projekt przeszedł dalej i został uchwalony, dotyczyłby przede wszystkim dwóch grup: osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w Polsce oraz urzędników zajmujących się sprawami migracyjnymi, którzy mogliby ponosić odpowiedzialność karną za działania wykonywane zgodnie z unijnymi przepisami. Dokument nie podaje, ilu urzędników czy cudzoziemców mogłoby to realnie objąć.

Wynik był podzielony, ale jednoznaczny: 247 posłów zagłosowało za odrzuceniem projektu, 199 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za odrzuceniem, czyli przeciwko dalszym pracom nad projektem, głosowały kluby koalicji rządzącej: KO (155 za), PSL-TD (32 za), Polska2050 (14 za), Centrum (15 za), Lewica (21 za) oraz większość niezrzeszonych posłów. Przeciwko odrzuceniu, czyli za kontynuowaniem prac nad projektem, głosowały PiS (141 głosów) i RozwojPlus (37 głosów) razem z większością Konfederacji (13 głosów), a także mniejsze kluby Demokracja i Konfederacja_KP.

Odrzucenie oznacza koniec prac nad tym konkretnym projektem w obecnym kształcie - nie trafi on do komisji sejmowej ani do drugiego czytania. Obowiązujące przepisy dotyczące ochrony granic i procedur azylowych pozostają bez zmian, zgodne z prawem Unii Europejskiej. Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, więc nie da się oszacować, ile kosztowałoby wdrożenie proponowanych rozwiązań, gdyby zostały przyjęte. Obywatele, którzy zbierali podpisy pod projektem, mogą w przyszłości złożyć nową inicjatywę, ale ta konkretna propozycja nie będzie już dalej procedowana.

Projekt wpłynął do Sejmu 29 kwietnia 2026 r. jako inicjatywa obywatelska. 17 czerwca 2026 r. skierowano go do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu, gdzie 31 lipca 2026 r. odrzucono go wnioskiem formalnym, co kończy jego drogę legislacyjną.

Temat wywołał wyraźny spór polityczny wzdłuż osi koalicja-opozycja. Kluby tworzące rząd argumentowały, że projekt naruszałby zobowiązania Polski wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej i mógłby doprowadzić do sporu prawnego z instytucjami unijnymi. PiS i większość Konfederacji chciały dalszego procedowania projektu, wskazując na potrzebę większej kontroli nad migracją i granicami państwa. Spór dotyczy fundamentalnej kwestii - czy Polska powinna móc jednostronnie zawieszać unijne przepisy azylowe.

W klubie Konfederacja doszło do rozłamu - 1 poseł zagłosował za odrzuceniem projektu, podczas gdy pozostałych 13 posłów tego klubu było przeciw odrzuceniu, czyli chciało kontynuować prace nad projektem. To odstępstwo od jednolitej linii, bo osobny klub Konfederacja_KP głosował jednomyślnie przeciw odrzuceniu (3 głosy).