Obywatelski projekt ustawy o ochronie bezpieczeństwa wewnętrznego w związku z realizacją polityki migracyjnej Unii Europejskiej.

Ten projekt to obywatelska inicjatywa, która nakazuje rządowi zawiesić stosowanie unijnych przepisów o wspólnej polityce azylowej i migracyjnej, powołując się na zagrożenie bezpieczeństwa wewnętrznego i porządku publicznego. Rząd miałby też natychmiast przywrócić kontrolę na granicach Polski w ramach strefy Schengen, tłumacząc to możliwym masowym napływem migrantów. Dodatkowo projekt wprowadza nowe przestępstwo - urzędnik, który działa na rzecz sprowadzania do Polski migrantów zgodnie z unijnymi zasadami azylowymi, mógłby trafić do więzienia nawet na 8 lat. Projekt zgłosili obywatele, korzystając z prawa do inicjatywy ustawodawczej.

• Dziś Polska stosuje unijne przepisy o wspólnej polityce azylowej i migracyjnej - po zmianie rząd miałby obowiązek zawiesić ich stosowanie, korzystając ze specjalnej klauzuli bezpieczeństwa przewidzianej w traktatach Unii Europejskiej.
• Rząd musiałby natychmiast przywrócić kontrolę na granicach Polski z innymi krajami strefy Schengen, powołując się na zagrożenie masowym napływem migrantów.
• Powstaje nowe przestępstwo w Kodeksie karnym - urzędnik publiczny, który działa na rzecz sprowadzania lub przyjmowania w Polsce cudzoziemców spoza Unii Europejskiej w ramach unijnej polityki azylowej, może zostać skazany na karę od roku do 8 lat więzienia.
• Ustawa miałaby wejść w życie już 14 dni po ogłoszeniu - to bardzo krótki czas na przygotowanie się urzędów i służb do nowych obowiązków.

Projekt zgłosili obywatele w ramach inicjatywy ustawodawczej - w Polsce taki projekt musi poprzeć co najmniej 100 tysięcy podpisów. Dokument nie wskazuje nazwy komitetu ani pełnomocnika.

Ten projekt dotyczy przede wszystkim osób pracujących w administracji zajmującej się cudzoziemcami oraz podróżujących przez granice Polski, ale pośrednio wpływa na wszystkich, bo zmienia sposób, w jaki Polska wypełnia swoje zobowiązania wobec Unii Europejskiej.

Jeśli pracujesz w Straży Granicznej, Urzędzie do Spraw Cudzoziemców albo innej instytucji zajmującej się przyjmowaniem wniosków o ochronę międzynarodową - ta ustawa oznacza ryzyko odpowiedzialności karnej za wykonywanie obowiązków, które dziś wynikają wprost z prawa unijnego.

Jeśli często przekraczasz granicę Polski z Niemcami, Czechami, Słowacją czy Litwą, na przykład jadąc do pracy albo na zakupy, musisz liczyć się z przywróceniem kontroli granicznej i możliwymi opóźnieniami w podróży.

Jeśli jesteś cudzoziemcem szukającym w Polsce ochrony przed prześladowaniem, ta ustawa oznacza, że polskie władze zawiesiłyby stosowanie unijnych procedur azylowych, które dziś dają Ci prawo do złożenia wniosku.

Do druku nie dołączono opinii ani konsultacji instytucji.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, więc nie da się podać konkretnych liczb dotyczących kosztów czy skali zjawiska. Na podstawie samej treści projektu można jednak wskazać główne skutki: zawieszenie stosowania unijnych przepisów azylowych może postawić Polskę w sporze prawnym z Unią Europejską, ponieważ kraje członkowskie są związane traktatami unijnymi. Urzędy graniczne i migracyjne musiałyby w krótkim czasie dostosować procedury do nowych zasad, a funkcjonariusze publiczni zajmujący się dziś przyjmowaniem wniosków o ochronę międzynarodową znaleźliby się w sytuacji prawnej niepewności - wykonywanie obowiązków wynikających z prawa unijnego mogłoby zostać uznane za przestępstwo według prawa krajowego.

Brak informacji o etapie prac nad projektem - dokument nie zawiera danych o pierwszym czytaniu w Sejmie ani o wcześniejszych próbach uregulowania tej kwestii.

Główny spór dotyczy relacji między tym projektem a zobowiązaniami traktatowymi Polski jako członka Unii Europejskiej. Zwolennicy argumentują, że wobec presji migracyjnej państwo musi mieć narzędzia do ochrony bezpieczeństwa i kontroli granic, nawet kosztem czasowego zawieszenia części unijnych przepisów. Krytycy wskazują, że projekt nakazuje rządowi jednostronne zawieszenie stosowania prawa unijnego oraz grozi karą więzienia urzędnikom wykonującym obowiązki wynikające z tego prawa, co może być sprzeczne z zasadą pierwszeństwa prawa unijnego i narazić Polskę na spór prawny z Unią Europejską.