Interpelacja w sprawie braku skoordynowanej polityki państwa w zakresie wdrażania dyrektyw środowiskowych oraz niejasnych wytycznych dla sektora wodno-kanalizacyjnego

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z obowiązującym stanem prawnym oraz unijnym zobowiązaniem Polski sektor gospodarki wodno-kanalizacyjnej powinien realizować liczne zadania wynikające z Ramowej Dyrektywy Wodnej, nowej dyrektywy ściekowej oraz dyrektywy w sprawie jakości wody do spożycia. Niestety, jak wskazują eksperci, praktycy oraz samorządy, w Polsce brakuje jasnych, przejrzystych wytycznych, które pozwalałyby gminom i przedsiębiorstwom wodociągowym na przygotowanie się do tych obowiązków.

Pomimo licznych działań realizowanych w ramach Ministerstwa Klimatu i Środowiska, m.in. przez Departament Realizacji Projektów Środowiskowych, Departament Funduszy Europejskich czy Departament Adaptacji do Zmian Klimatu i Polityki Miejskiej, środowisko branżowe zgodnie podkreśla brak jednej spójnej strategii, niedostateczne informowanie oraz rozproszenie kompetencji pomiędzy resortami. W konsekwencji inwestycje są realizowane punktowo, niespójnie, a wiele jednostek samorządu terytorialnego oraz firm wod-kan nie posiada jasności, jakie cele i standardy są wymagane. Dodatkowo, wciąż nie został wdrożony w Polsce system rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), który ma kluczowe znaczenie dla finansowania oczyszczania mikrozanieczyszczeń.

Zgłaszany jest również problem braku możliwości realnego wpływu gmin i przedsiębiorstw wodociągowych na decyzje dotyczące inwestycji powstających na terenach ujęć wody. Choć jednostki te odpowiadają za zaopatrzenie mieszkańców w wodę, nie są traktowane jako strona w postępowaniach dotyczących decyzji środowiskowych czy pozwoleń wodnoprawnych. Może to prowadzić do powstania obiektów zagrażających jakości wód ujmowanych.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje przygotowanie kompleksowych wytycznych dla wdrażania dyrektywy ściekowej oraz dyrektywy w sprawie wody do picia – osobno dla samorządów i przedsiębiorstw wodociągowych?
2. Czy ministerstwo uznaje, że obecny stan braku jednoznacznych regulacji i poradników może prowadzić do naruszenia obowiązków unijnych przez Polskę i skutkować karami finansowymi?
3. Jakie działania podejmuje ministerstwo w zakresie koordynacji z Ministerstwem Infrastruktury, Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministerstwem Zdrowia, by uniknąć rozproszenia kompetencji i zapewnić spójną politykę wodną?
4. Czy ministerstwo planuje opracowanie i publikację tzw. podręcznika dobrych praktyk dla wdrażania przepisów środowiskowych w sektorze wod-kan?
5. Jakie są aktualne działania ministerstwa w zakresie wsparcia samorządów i przedsiębiorstw w dostosowaniu się do wymogów czwartego stopnia oczyszczania ścieków oraz zapewnienia samowystarczalności energetycznej oczyszczalni?
6. Czy ministerstwo zgadza się z tym, że obecnie sektor wodno-kanalizacyjny jest pozostawiony bez wystarczającej opieki ze strony państwa, a jego potrzeby nie mają wyraźnego „opiekuna systemowego”?

Z poważaniem

Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP