Interpelacja #10601 - Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Edukacji Narodowej mających na celu poprawę jakości nauczania matematyki oraz wyników egzaminacyjnych uczniów

01Treść pytania

Pytanie posłów3 lipca 2025

Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Edukacji Narodowej mających na celu poprawę jakości nauczania matematyki oraz wyników egzaminacyjnych uczniów Szanowna Pani Minister, w odpowiedzi na rozpatrywaną petycję obywateli w sprawie zniesienia obowiązkowej matury z matematyki Ministerstwo Edukacji Narodowej – za pośrednictwem oficjalnego konta w serwisie X (dawniej Twitter) – publicznie zadeklarowało brak jakichkolwiek przesłanek do rozważenia takiej zmiany, pomimo omawiania na posiedzeniu Komisji ds. Petycji przesłanek, z którymi MEN może się nie zgadzać, ale których nie może bagatelizować. Co więcej, zapowiedziano działania Ministerstwa Edukacji Narodowej mające na celu poprawę jakości nauczania matematyki oraz wyników egzaminacyjnych uczniów zamiast obietnicy przeanalizowania sytuacji oraz chęci podjęcia dialogu. Wypowiedź ta budzi moje ogromne zdziwienie, ponieważ: w 2024 roku matury z matematyki nie zdało aż 21% maturzystów przystępujących do egzaminu po raz pierwszy; na poziomie egzaminu ósmoklasisty średni wynik z matematyki wyniósł zaledwie 54%, przy czym różnice regionalne i środowiskowe są ogromne; w badaniu PISA z 2022 roku (najnowszym dostępnym) Polska odnotowała istotny spadek wyników z matematyki – aż o 28 punktów w stosunku do roku 2018; rzecznik praw dziecka stwierdził jednoznacznie, że obowiązkowa matura z matematyki w przypadku uczniów z dyskalkulią jest formą przemocy psychicznej – a mimo to nie ma śladu realnej reakcji systemowej. W kontekście powyższego oczekuję jednoznacznych i konkretnych odpowiedzi na następujące pytania: Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Edukacji Narodowej w roku szkolnym 2024/2025 w celu poprawy jakości nauczania matematyki – zarówno w szkołach podstawowych, jak i ponadpodstawowych, dla wszystkich uczniów? Ile godzin szkoleń, kursów lub warsztatów z zakresu nowoczesnych metod nauczania matematyki zostało sfinansowanych przez MEN w bieżącym roku szkolnym? Ile środków finansowych w budżecie ministerstwa przeznaczono w roku 2024/2025 bezpośrednio na wsparcie dydaktyki matematyki? Czy MEN przeprowadziło jakąkolwiek ogólnopolską diagnozę przyczyn słabych wyników uczniów z matematyki w ostatnich latach? Jeśli tak – jakie są jej wnioski i kiedy zostały lub zostaną opublikowane? Czy w roku szkolnym 2024/2025 MEN przygotowało i wdrożyło jakikolwiek program pilotażowy, grantowy lub systemowy mający na celu poprawę wyników uczniów z matematyki? Jeśli nie – dlaczego? Jeśli tak - kiedy zostanie opublikowany raport? Jakie działania zostały podjęte w celu indywidualizacji wsparcia uczniów z rozpoznaną dyskalkulią, którzy mimo swoich ograniczeń poznawczych są zmuszani do podejścia do obowiązkowej matury z matematyki? Czy ministerstwo planuje zrewidować podstawę programową z matematyki pod kątem jej przeładowania, oderwania od życia codziennego i braku korelacji z rzeczywistymi kompetencjami potrzebnymi na rynku pracy? Czy ministerstwo analizuje skuteczność obecnego modelu nauczania matematyki – opartego głównie na testach, kluczach odpowiedzi i mechanicznej procedurze rozwiązywania zadań – i czy rozważa jego reformę w kierunku rozwijania myślenia matematycznego, logiki i kompetencji praktycznych? Czy ministerstwo dostrzega, że systemowe problemy z nauczaniem matematyki nie mogą być rozwiązane represją egzaminacyjną, a wymagają wsparcia nauczycieli, uczniów i zmiany filozofii nauczania? Czy wypowiedź na portalu X jest ostatecznym stanowiskiem MEN? Na podstawie jakich danych, badań i statystyk MEN podjęło decyzję o blokowaniu działań obywateli? Wobec coraz liczniejszych głosów środowisk nauczycielskich, ekspertów edukacyjnych, rodziców i samych uczniów apeluję o traktowanie tego tematu z należytą powagą i odpowiedzialnością. Brak działań to przyzwolenie na pogłębianie kryzysu edukacyjnego i reprodukowanie nierówności społecznych poprzez system egzaminacyjny, który nie uwzględnia realnych barier i potrzeb uczniów. Z poważaniem Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - Katarzyna Lubnauer

Wniosek o przedłużenie

25 lipca 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer

Treść z PDF

19 grudnia 2025

Odpowiedź na interpelację w sprawie działań Ministerstwa Edukacji Narodowej mających na celu poprawę jakości nauczania matematyki oraz wyników egzaminacyjnych uczniów Warszawa, 19-12-2025 Szanowny Panie Pośle, w związku z interpelacją z 3 lipca 2025 r. w sprawie poprawy jakości nauczania matematyki oraz wyników egzaminacyjnych uczniów przekazuję poniższe informacje. Egzamin maturalny z matematyki jako przedmiotu obowiązkowego jest zdawany na poziomie podstawowym. Liczba godzin przeznaczonych na realizację zajęć z matematyki [1] umożliwia rzetelne przygotowanie uczniów do egzaminu maturalnego z tego przedmiotu. Pozytywny wynik egzaminu na poziomie podstawowym (uzyskanie minimum 30% pkt) oznacza, że absolwent uzyskał pewne minimum kompetencji potrzebnych, aby kontynuować naukę na kolejnym etapie edukacji. Celem tej części egzaminu maturalnego nie jest orzekanie o tym, jak wysoki poziom wiadomości i umiejętności osiągnął dany absolwent, lecz czy osiągnął wymagane minimum. W sprawie egzaminu maturalnego z matematyki MEN od lat prezentuje stanowisko, że przedmiot ten, obok języka polskiego i języka obcego nowożytnego, powinien wchodzić w zakres obowiązkowej części egzaminu maturalnego [2] , a uzyskanie wymaganego minimum wiedzy i umiejętności z tych trzech dziedzin jest warunkiem uzyskania świadectwa dojrzałości. Przyswojenie podstawowych struktur matematycznych umożliwia rozpoznawanie ich przydatności i wykorzystanie w sytuacjach praktycznych w codziennym życiu. Nauczanie matematyki służy również wyrobieniu umiejętności i potrzeby krytycznej oceny przeprowadzonego rozumowania lub otrzymanego wyniku obliczeń, z którymi mamy do czynienia każdego dnia. Dzięki matematyce uczniowie kształtują w sobie nawyk samodzielnego zdobywania, analizowania i klasyfikowania informacji, stawiania hipotez i poszukiwania metod ich weryfikacji oraz kształtowania umiejętności jasnego i precyzyjnego formułowania wypowiedzi oraz argumentowania. Odnosząc się do Pana informacji zawartej w interpelacji – „ W 2024 roku matury z matematyki nie zdało aż 21% maturzystów przystępujących do egzaminu po raz pierwszy“ – uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z publikowaną corocznie przez CKE Informacją o wynikach egzaminu maturalnego przeprowadzonego w terminie głównym, dodatkowym i poprawkowym w 2024 r. [3] odsetek sukcesów z egzaminu maturalnego z matematyki wyniósł 91,4%, czyli procent przystępujących do tego egzaminu absolwentów, którzy go nie zdali, wyniósł 8,6%. Natomiast po sesji głównej (w maju), czyli jeszcze przed terminem dodatkowym i poprawkowym, zgodnie z danymi opublikowanymi przez CKE we Wstępnej informacji o wynikach egzaminu maturalnego przeprowadzonego w terminie głównym (w maju) 2024 r. [4] , wynik wynosił 89% odsetka sukcesów – czyli w tamtym czasie egzaminu maturalnego z matematyki nie zdało 11% absolwentów. W kwestii egzaminu ósmoklasisty odsyłam także do informacji opublikowanych przez CKE w dokumencie pn. Osiągnięcia uczniów kończących VIII klasę szkoły podstawowej. Sprawozdanie za rok 2024 – zgodnie z podanymi tam informacjami średni wynik z matematyki wyniósł 52%. W związku z powołaniem się Pana Posła na niskie wyniki egzaminów zewnętrznych z matematyki oraz „przeładowanie“ podstawy programowej z matematyki, informuję, że dokładniejsza analiza rozkładów wyników uczniów na egzaminie z matematyki pokazuje zależność niewystępującą na egzaminach z większości innych przedmiotów. W wynikach egzaminu ósmoklasisty z matematyki pojawiają się na wykresie pn. Rozkład wyników uczniów dwie tzw. skrajne dominanty – czyli dwa najwyższe wyniki z puli uczniów najsłabszych i uczniów najlepszych. W 2024 r. było to 20% i 100% (wstępna informacja tegoroczna mówi o rozkładzie 17% i 97%). Zgadza się, że najwięcej uczniów zdobyło z egzaminu ósmoklasisty z matematyki w 2024 r. tylko 20%. Była też jednak znacząca liczba uczniów, którzy uzyskali 100%. Nie można się zatem zgodzić, że dla tych uczniów podstawa programowa z matematyki była zbyt obszerna i niemożliwa przez uczniów do opanowania. Dodać należy, że od roku szkolnego 2024/2025 zakres podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie 18 przedmiotów, w tym matematyki, uległ reedukacji o około 20% [5] . Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, w ramach rozpoczętych w ubiegłym roku prac nad całościową zmianą podstawy programowej kształcenia ogólnego, powołał zespół przedmiotowy ekspertów ds. matematyki, który opracował propozycję podstawy programowej dla szkół podstawowych (w kolejnych etapach prac podjęte zostaną analogiczne działania na rzecz podstaw dla szkół ponadpodstawowych). Zespół ten składał się z nauczycieli praktyków, dydaktyków matematyki, przedstawicieli uczelni i innych specjalistów. Celem prac była nie tylko aktualizacja obecnej podstawy programowej, ale także opracowanie klarownego, nowoczesnego opisu celów kształcenia matematycznego. Projekty rozporządzeń Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej oraz ramowego planu nauczania dla publicznej szkoły podstawowej zostały skierowane do konsultacji publicznych w dniach 19-20 listopada br. Informacje i aktualności dotyczące zmian w szkołach są dostępne na stronie internetowej: https://reforma26.men.gov.pl/ . Egzamin maturalny nie jest egzaminem obowiązkowym, a jego trzon stanowią trzy podstawowe przedmioty nauczane przez cały okres nauki szkolnej: język polski, język obcy nowożytny i matematyka. W tym kontekście równie zasadny, co wycofanie matematyki z egzaminu maturalnego, co miałoby spowodować usunięcie stresu sprowokowanego dyskalkulią, byłby np. postulat wycofania z egzaminu maturalnego egzaminu z języka obcego nowożytnego, czy nawet języka polskiego, powołujący się na te same argumenty (stres wywołany autyzmem, ADHD, FAS, dysleksją, dysgrafią itp.). Egzamin maturalny, jak każdy inny, także te na studiach wyższych, jest sytuacją stresową, co nie uzasadnia jednak rezygnacji z tej podstawowej, a przede wszystkim rzetelnej i obiektywnej formy sprawdzania poziomu wiedzy i umiejętności zdających. Należy także podkreślić, że trwającym od 1999 r. pracom nad systemem egzaminów zewnętrznych nie może towarzyszyć permanentne zmienianie jego kluczowych celów i zasad. Koncepcja egzaminu maturalnego z danego przedmiotu oraz typy zadań, które mogą się pojawić na egzaminie, zaprezentowane są w Informatorach o egzaminie maturalnym . Zadania w nich prezentowane są dobrane w taki sposób, aby dobrze ilustrować wszystkie obszary wymagań szczegółowych, czyli treści nauczania. Dobór zadań ma również na celu zaprezentowanie zadań odnoszących się do różnorodnych umiejętności (sprawdzanych m.in. przez podejście zdających do konkretnych, ustawowo zagwarantowanych, przedmiotów egzaminacyjnych), którymi powinni wykazać się zdający, opisanych w trzech obszarach wymagań ogólnych, w szczególności związanych z: rozumowaniem, argumentowaniem, wnioskowaniem i formułowaniem opinii; zastosowaniem do rozwiązywania problemów informacji zawartych w różnorodnych materiałach źródłowych, w tym barwnych ilustracjach zamieszczonych w arkuszu, oceną wiarygodności przedstawionych danych lub otrzymanych wyników; zastosowaniem odpowiednich narzędzi do opisu i analizy zjawisk i procesów; projektowaniem doświadczeń i analizą ich wyników. Zgodnie z Informatorami o egzaminie maturalnym zadania w arkuszu egzaminacyjnym: są dobrane w taki sposób, aby reprezentowały różnorodne wymagania ogólne i szczegółowe z podstawy programowej kształcenia ogólnego m.in. dla zdefiniowanych w ustawie przedmiotów obowiązkowych; sprawdzają przede wszystkim umiejętności złożone, w tym umiejętność myślenia naukowego, są zróżnicowane pod względem sprawdzanych wiadomości i umiejętności, poziomu trudności, a także sposobu udzielania odpowiedzi (opierając się na konkretnych, wskazanych w ustawie, przedmiotach obowiązkowych bądź skatalogowanych w rozporządzeniu w sprawie egzaminu maturalnego przedmiotach dodatkowych). Odnosząc się do zapytania Pana Posła dotyczącego „ indywidualizacji wsparcia uczniów z dyskalkulią “, uprzejmie informuję, że uwzględnieniem realnych barier i potrzeb uczniów są funkcjonujące od lat w systemie oświaty rozwiązania umożliwiające wsparcie dla osób ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Szczegółowe informacje dotyczące możliwych sposobów dostosowania [6] warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego do potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, posiadających opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej zawarte w Komunikacie dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej [7] , są dostępne w tym komunikacie w Tabeli 1.11. Zdający ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, w tym: z dysleksją, dysgrafią, dysortografią, dyskalkulią. Spośród możliwych sposobów dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego, wymienionych w powyższym komunikacie, rada pedagogiczna danej szkoły wskazuje sposób lub sposoby dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego. Przystąpienie do egzaminu maturalnego w warunkach i formie dostosowanych do potrzeb i możliwości absolwenta zapewnia przewodniczący zespołu egzaminacyjnego (dyrektor szkoły). Dostosowanie formy egzaminu maturalnego przysługuje absolwentowi posiadającemu orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność i polega na przygotowaniu odrębnych arkuszy egzaminacyjnych dostosowanych do rodzaju niepełnosprawności absolwenta niepełnosprawnego, z tym że nie przygotowuje się odrębnych arkuszy egzaminacyjnych dla absolwentów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim. Dyskalkulia – podobnie jak dysleksja – została zaklasyfikowana do grupy specyficznych trudności w uczeniu się. W tym przypadku do oceny rozwiązań zadań maturalnych z matematyki stosuje się kryteria uwzględniające typowe błędy popełniane przez osoby z omawianą dysfunkcją. Od roku szkolnego 2015/2016 prace maturalne z matematyki na poziomie podstawowym zdających posiadających opinię o dyskalkulii, którym dostosowanie takie zostało przyznane przez radę pedagogiczną, są sprawdzane przez zespół centralny, zlokalizowany przy jednej z okręgowych komisji egzaminacyjnych. Zespół taki składa się z egzaminatorów matematyki oraz terapeutów dyskalkulii i akalkulii. W skład tego zespołu weszli: koordynatorzy Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oraz Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łodzi, eksperci-matematycy współpracujący z Okręgową Komisją Egzaminacyjną w Łodzi oraz co najmniej jeden ekspert/terapeuta specjalizujący się w dyskalkulii, który pełni w zespole funkcję konsultacyjną. Do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łodzi przekazywane są z całej Polski prace egzaminacyjne z matematyki zdających ze stwierdzoną dyskalkulią. W odniesieniu do osób, u których zdiagnozowano dyskalkulię, do oceny rozwiązań zadań zawartych w arkuszu maturalnym z matematyki stosuje się kryteria uwzględniające występowanie specyficznych trudności w uczeniu się. Kryteria oceny prac uwzględniają typowe błędy popełniane przez uczniów z omawianą dysfunkcją, np.: mylenie bądź gubienie liter i/lub cyfr, niewłaściwe stosowanie wielkich i małych liter, mylenie indeksów górnych i dolnych, problemy z zapisywaniem jednostek, uproszczonego zapisu równania i przekształcania go w pamięci, chaotycznego zapisu operacji matematycznych, błędy w zapisie działań pisemnych, błędy rachunkowe. W wyniku współpracy Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z ekspertami z zakresu dyskalkulii, przygotowane zostały ogólne wytyczne dotyczące zasad oceniania zadań otwartych w pracach zdających z dyskalkulią. Założenia te stanowią bazę do corocznego przygotowywania szczegółowych zasad oceniania rozwiązań poszczególnych zadań w arkuszu egzaminacyjnym z matematyki. Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się wydawana jest przez zespół opiniujący publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej, albo niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym niepublicznej poradni specjalistycznej, spełniającej warunki, o których mowa w art. 127 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [8] , tj. założonej zgodnie z art. 168 tej ustawy oraz zatrudniającej pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych. Zgodnie z przepisami aktów wykonawczych dotyczących oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych [9] opinia poradni może być wydana uczniowi nie wcześniej niż po ukończeniu III klasy szkoły podstawowej i nie później niż do ukończenia szkoły podstawowej. Opinia wydana po ukończeniu III klasy szkoły podstawowej zachowuje swoją ważność na egzaminach na kolejnych etapach edukacyjnych. Jednocześnie na wniosek nauczyciela lub specjalisty wykonującego w szkole zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej prowadzących zajęcia z uczniem w szkole i po uzyskaniu zgody rodziców albo pełnoletniego ucznia lub na wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia opinia może być wydana także uczniowi szkoły ponadgimnazjalnej lub ponadpodstawowej. Wniosek wraz z uzasadnieniem należy złożyć do dyrektora szkoły, który – po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej – przekazuje wniosek wraz z uzasadnieniem oraz opinią rady pedagogicznej do poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, i informuje o tym rodziców albo pełnoletniego ucznia. W czasie trwania egzaminu maturalnego każdy zdający, w tym zdający z dyskalkulią, może korzystać z kalkulatora i zestawu wybranych wzorów matematycznych. Zainteresowani mogą odwiedzić stronę internetową Centralnej Komisji Egzaminacyjnej: http://cke.edu.pl , na której publikowane są liczne materiały dotyczące egzaminu maturalnego, wspierające przygotowujących się do tego egzaminu, w szczególności: Informator o egzaminie maturalnym z matematyki ; wszystkie arkusze egzaminacyjne z egzaminu maturalnego od 2005 r. wraz z odpowiedziami i schematem punktowania; inne materiały stanowiące pomoc dla nauczycieli i uczniów w przygotowaniu się do tego egzaminu. Przygotowujący się do tego egzaminu uczniowie mają także możliwość korzystania z licznych i sprawdzonych materiałów do uczenia się matematyki dostępnych np. na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej ( www.zpe.gov.pl ). W zakresie działań, jakie zostały podjęte w celu indywidualizacji wsparcia uczniów z rozpoznaną dyskalkulią, informuję, że w ramach pilotażowego projektu Wsparcie edukacji matematycznej z użyciem narzędzia AI zeszyt.online weryfikowana jest również możliwość indywidualizacji nauczania matematyki z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Narzędzie, które rozwija zespół z Politechniki Warszawskiej, każdemu uczniowi dobiera indywidualne ciągi zadań matematycznych, próbując dopasować je do potrzeb i możliwości danego ucznia. Gdy uczeń ma trudność z zadaniem, nie jest pozostawiony sam z problemem. Sztuczna inteligencja zeszyt.online próbuje zdiagnozować przyczynę problemu ucznia z rozwiązaniem zadania i następnie próbuje mu pomóc bez angażowania człowieka. Sztuczna inteligencja „uczy się“, aby coraz lepiej wspierać coraz liczniejszy wachlarz koniecznych dostosowań. Ponadto także Ośrodek Rozwoju Edukacji podejmował działania mające na celu wsparcie uczniów z rozpoznaną dyskalkulią. Zrealizowane zostały trzy spotkania z diagnozy różnicowej dyskalkulii skierowane do specjalistów poradni psychologiczno-pedagogicznych. Spotkania te odbyły się w dwóch formułach: jedno seminarium w formie stacjonarnej – w wymiarze 7 godzin dydaktycznych; dwa szkolenia on-line – w wymiarze 4 godzin dydaktycznych każde. W ramach podsumowania seminarium stacjonarnego powstał artykuł pt. Diagnoza różnicowa dyskalkulii – standardy diagnostyczne w praktyce poradni psychologiczno-pedagogicznej . Omówiono w nim specyfikę tego procesu, zaprezentowano narzędzia diagnostyczne, metody obserwacji oraz kryteria diagnozy stosowane w praktyce. Podkreślono również znaczenie interdyscyplinarnego podejścia oraz współpracy nauczycieli, rodziców i specjalistów, co pozwala na dokładną ocenę tej specyficznej trudności w uczeniu się i zaplanowanie skutecznych działań wspierających. Materiał skierowany jest do psychologów, pedagogów, nauczycieli oraz specjalistów pracujących w poradniach psychologiczno-pedagogicznych i szkołach. W ramach szkoleń on-line poruszone zostały zagadnienia z zakresu dyskalkulii w ujęciu neurorozwojowym jako specjalistyczna diagnoza psychologiczna oraz z zakresu dyskalkulii pourazowej jako specjalistyczna diagnoza medyczna. Należy również zauważyć, że skutecznym narzędziem w indywidualizacji procesu dydaktycznego są stworzone w konkursach MEN e-materiały dydaktyczne, które stanowią ofertę bezpłatnych zasobów edukacyjnych, umożliwiających naukę w dowolnym miejscu i czasie, za pośrednictwem dowolnego urządzenia. Przyczyniają się one do zwiększenia równego dostępu do wysokiej jakości treści edukacyjnych oraz większego wykorzystania innowacyjnych sposobów uczenia się i nauczania, a także do zwiększenia wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu, w tym w nauczaniu uczniów z niepełnosprawnościami, szczególnymi potrzebami edukacyjnymi i specyficznymi trudnościami w uczeniu się. W związku natomiast z poruszonymi przez Pana Posła sprawami dotyczącymi działań MEN w celu poprawy jakości nauczania matematyki uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej, we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim, w roku akademickim 2024/2025 przygotowało studia podyplomowe dla czynnych nauczycieli w zakresie nauczania matematyki. Były to studia podyplomowe dla nauczycieli matematyki i nauczycieli nauczania początkowego (w zakresie edukacji matematycznej). Studia miały charakter doskonalący, trwały 2 semestry. Zostały zamówione w uczelni na podstawie przepisów art. 464 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i sfinansowane przez MEN. Studia były bezpłatne dla nauczycieli. Studia te były poświęcone zwłaszcza pracy z uczniami mającymi problemy z opanowaniem kompetencji matematycznych i uzyskujących niskie wyniki egzaminacyjne. Studia w zakresie edukacji matematycznej w klasach 1-3 przeznaczone były dla nauczycieli nauczania początkowego pragnących podnieść swoje kompetencje w zakresie edukacji matematycznej na tym etapie edukacyjnym. Jak bowiem wynika z badań, większość niepowodzeń szkolnych dotyczących matematyki ma swoje źródła na wczesnym etapie kształcenia. Uczestnicy studiów poznali metody i techniki służące monitorowaniu rozumowania uczniów, dowiadywali się jak pracować z błędem, angażować podopiecznych i jak rozpoczynać i domykać lekcje matematyki. Ważną częścią studiów było przygotowanie do pracy z uczniem mającym problemy z opanowaniem kompetencji matematycznych. Studia prowadzone były metodami warsztatowymi, które umożliwiają stosowanie poznanych metod i technik podczas pracy w grupach. Wyjątkową innowacją było dokumentowanie na nagraniach wideo własnych prób wykorzystania nowych technik pracy w swojej klasie. Praca z nagraniami oraz analiza mocnych stron i obszarów rozwoju odbywała się także podczas indywidualnych spotkań z każdym uczestnikiem studiów. Studia oferowały aktualizację kompetencji merytorycznych i dydaktycznych, doskonalenie warsztatu nauczyciela na podstawie najnowszych podejść metodycznych oraz przeglądu technik i sposobów radzenia sobie z wyzwaniami w pracy nauczyciela. Na studiach podyplomowych dla nauczycieli kształciło się łącznie 70 nauczycieli, w tym 30 nauczycieli matematyki ze szkół podstawowych i 40 nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej (w zakresie edukacji matematycznej). Kolejna edycja ww. studiów rozpoczęła się w październiku w roku akademickim 2025/2026. Intencją Ministerstwa Edukacji Narodowej jest oferowanie nauczycielom matematyki i nauczania początkowego, w każdym roku akademickim, dostępu do dobrej jakości, bezpłatnych, doskonalących studiów podyplomowych. Publiczne placówki doskonalenia nauczycieli, przepisami § 13 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli [10] zobowiązane są do realizacji doskonalenia nauczycieli w zakresie wynikającym z ustalonych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania kierunków realizacji polityki oświatowej państwa oraz wprowadzanych zmian w systemie oświaty. Wypełnianie tego obowiązku jest badane przez kuratorów oświaty w trakcie opiniowania planu pracy placówki doskonalenia nauczycieli przed jego zatwierdzeniem przez organ prowadzący. Minister Edukacji ustalił na rok szkolny 2024/2025 m.in. następujący kierunek realizacji polityki oświatowej państwa: Kształtowanie myślenia analitycznego poprzez interdyscyplinarne podejście do nauczania przedmiotów przyrodniczych i ścisłych oraz poprzez pogłębianie umiejętności matematycznych w kształceniu ogólnym. Mając na uwadze powyższe, wszystkie publiczne placówki doskonalenia nauczycieli mają obowiązek przygotować dla nauczycieli, w tym nauczycieli matematyki, ofertę form doskonalenia (np. materiały metodyczne, szkolenia) w zakresie wynikającym z ww. kierunków polityki oświatowej państwa. Zgodnie z przywołanymi przepisami oferta ta powinna być dostosowana do zgłaszanych przez nauczycieli oraz szkoły potrzeb w zakres doskonalenia zawodowego. Ponadto, na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli powoływani są doradcy metodyczni, w tym doradcy metodyczni dla nauczycieli matematyki, którzy udzielają wsparcia nauczycielom w rozwoju zawodowym i doskonaleniu ich umiejętności dydaktycznych. Do zadań doradcy metodycznego należy m.in.: Wspomaganie nauczycieli w rozwijaniu umiejętności metodycznych, co pozwala na bardziej efektywne prowadzenie lekcji oraz wszechstronny rozwój uczniów. Pomoc w planowaniu, organizowaniu i ocenie efektów procesu dydaktyczno-wychowawczego z uwzględnieniem różnorodnych potrzeb uczniów. Dzięki temu lekcje stają się bardziej dostosowane do indywidualnych możliwości uczniów. Wspieranie w opracowywaniu, doborze i adaptacji programów nauczania, aby programy były atrakcyjne i skuteczne. Motywowanie nauczycieli do podejmowania działań innowacyjnych, które wprowadzają świeże podejście do nauczania i poszerzają horyzonty edukacyjne uczniów. Doradca metodyczny realizuje swoje zadania przez: Udzielanie indywidualnych konsultacji, co umożliwia nauczycielom indywidualne wsparcie w ich działaniach dydaktycznych. Prowadzenie różnego rodzaju zajęć edukacyjnych, otwartych oraz warsztatowych, które rozwijają umiejętności nauczycieli i inspirują do działań innowacyjnych. Organizowanie różnorodnych form doskonalenia, które wspomagają pracę dydaktyczno-wychowawczą nauczycieli. Tworzenie sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli oraz dyrektorów szkół i placówek, co umożliwia wymianę doświadczeń i inspiracji. Zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli zadania doradcy metodycznego powierza nauczycielowi kurator oświaty właściwy ze względu na siedzibę publicznej placówki doskonalenia, w której doradca ma być zatrudniony, w porozumieniu z dyrektorem tej placówki oraz po uzgodnieniu z dyrektorem szkoły lub placówki, w której nauczyciel jest zatrudniony. Kurator oświaty jest zobowiązany przygotować plan sieci doradztwa metodycznego na terenie województwa, w porozumieniu z dyrektorami publicznych placówek doskonalenia, biorąc pod uwagę: liczbę nauczycieli poszczególnych specjalności w województwie; potrzeby nauczycieli w zakresie doskonalenia zawodowego; konieczność zapewnienia nauczycielom równego dostępu terytorialnego i przedmiotowego do doradztwa metodycznego na terenie województwa i uwzględniać w tym planie, stosownie do potrzeb, doradców metodycznych, także nauczycieli matematyki. Kuratorzy oświaty, planując sieci doradztwa metodycznego, starają się systematycznie poprawiać dostęp do doradztwa metodycznego, zwłaszcza w zakresie przedmiotów egzaminacyjnych, w tym matematyki. Jednym z kolejnych podjętych przez MEN działań jest także wspomniany już projekt pn. Wsparcie edukacji matematycznej z użyciem narzędzia AI zeszyt.online . W doborze gmin do projektu MEN brało pod uwagę przede wszystkim czynniki ekonomiczno-społeczne i słabe wyniki osiągane na egzaminie ósmoklasisty. Efekty projektu są monitorowane przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy. Pełen raport z uzyskanych efektów powinien zostać opublikowany w pierwszym kwartale 2026 r. Wiele działań w zakresie usprawnienia procesu nauczania matematyki w szkołach realizuje także nadzorowany przez ministra edukacji Ośrodek Rozwoju Edukacji (ORE). Co ważne, zatrudnieni w ORE eksperci z dziedziny matematyki są też członkami Stowarzyszenia Nauczycieli Matematyki, zatem działania prowadzone przez ORE pozostają w pełnej korelacji z bieżącymi potrzebami środowiska nauczycielskiego w tym zakresie. W roku szkolnym 2024/2025 odbyło się 9 szkoleń w wymiarze 63 godzin dydaktycznych: Edukacja matematyczna i przyrodnicza a rozwój umiejętności miękkich uczniów/uczennic w szkole podstawowej (klasy 4-8) – 6 godzin dydaktycznych. Rozwijanie samodzielności i kreatywności w myśleniu i działaniu – jak uczyć (się) matematyki, by rozwijać ciekawość poznawczą – 6 godzin dydaktycznych. Nauczanie oparte na grach (GBL) jako metodzie rozwijającej kompetencje kluczowe XXI w. na lekcjach matematyki na II etapie edukacyjnym – 4 godziny dydaktyczne. Metody dydaktyczne wspierające rozwój umiejętności cyfrowych uczniów i nauczycieli na przedmiotach matematycznych, przyrodniczych i technicznych w szkole podstawowej – 6 godzin dydaktycznych. Metody dydaktyczne wspierające rozwój umiejętności cyfrowych uczniów i nauczycieli na przedmiotach matematycznych, przyrodniczych i technicznych w szkole ponadpodstawowej – 6 godzin dydaktycznych. Współczesne trendy w metodyce nauczania przedmiotów przyrodniczych i matematycznych w szkole podstawowej i ponadpodstawowej – 8 godzin dydaktycznych. Interdyscyplinarne podejście do nauczania przedmiotów przyrodniczych, integracji treści nauk przyrodniczych i matematycznych – 6 godzin dydaktycznych. Edukacja cyfrowa z uwzględnieniem sztucznej inteligencji (AI) w nauczaniu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych – I edycja: 8 godzin dydaktycznych, II edycja: 7 godzin dydaktycznych. Specyfika nauczania – uczenia się w zakresie analizowania i wykorzystania informacji w edukacji wczesnoszkolnej – 6 godzin dydaktycznych. Jednocześnie na stronie ORE zostały opublikowane materiały poszkoleniowe, dostępne dla wszystkich zainteresowanych nauczycieli, tj.: Tomasz Wójtowicz, Metody dydaktyczne wspierające rozwój umiejętności cyfrowych na zajęciach z przedmiotów matematyczno-przyrodniczych . Grażyna Śleszyńska, Rozwijanie samodzielności oraz kreatywności w myśleniu i działaniu. Jak uczyć (się) matematyki, by rozwijać ciekawość poznawczą. Małgorzata Bieńkowska, Edukacja matematyczna i przyrodnicza a rozwój umiejętności miękkich. Tomasz Wójtowicz, Zastosowanie kompetencji cyfrowych w nauczaniu przedmiotów matematycznych i naukowo-technicznych w szkole. Katarzyna Kobylińska, Nauczanie oparte na grach jako metoda rozwijająca kompetencje kluczowe XXI w. na lekcjach matematyki na II etapie edukacyjnym. W ramach realizowanego projektu e-zeszyt współpracujące ośrodki doskonalenia nauczycieli przeszkoliły 5 595 nauczycieli z wykorzystania AI w nauczaniu matematyki. Szkolenia były stacjonarne i składały się z części wykładowej (teoretycznej), a następnie części warsztatowej (praktycznej). Czas szkolenia jednego nauczyciela wynosił około 5 godzin lekcyjnych. Nauczycielom pokazywano na szkoleniu, w jaki sposób mogą indywidualizować nauczanie matematyki, prowadząc wieloosobowe klasy, w jaki sposób efektywniej wykorzystywać czas nauki uczniów o zróżnicowanych predyspozycjach podczas zajęć z całą klasą, w jaki sposób organizować lekcję wspomaganą komputerowo, aby zwiększyć dyspozycyjność nauczyciela dla uczniów, którzy w większym stopniu potrzebują opieki nauczyciela. Ponadto w ramach projektu IBE-PIB pn. Wspieranie dostępności edukacji dla dzieci i młodzieży finalizowane są prace nad dokumentem dotyczącym metodyki rozpoznawania dyskalkulii i strategii minimalizowania jej konsekwencji w uczeniu się matematyki. Istotnym działaniem, którego celem jest m.in. wsparcie nauczania matematyki, jest wprowadzenie do 4 000 polskich szkół ponadpodstawowych, dzięki wsparciu finansowemu z KPO, pracowni STEM (Nauka, Technologia, Inżynieria, Matematyka). Na to działanie przeznaczono około 500 mln zł. Ogólnopolskim źródłem materiałów edukacyjnych, w tym i w zakresie matematyki, jest Zintegrowana Platforma Edukacyjna – www.zpe.gov.pl . Łącznie udostępniono do tej pory około 2300 e-materiałów do matematyki, które powstały w ramach konkursów finansowanych z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020, w tym: ponad 1000 e-materiałów do II etapu edukacyjnego; 1250 nowych e-materiałów dydaktycznych do III etapu edukacyjnego, zarówno dla poziomu podstawowego, jak i rozszerzonego. Dodatkowo, w ramach trwających aktualnie dwóch konkursów ogłoszonych przez MEN w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027, powstaną m.in. zaawansowane technologicznie e-materiały i gry edukacyjne w obszarze matematyczno-informatycznym, zarówno do II, jak i III etapu edukacyjnego. Będą to m.in.: zaawansowane technologicznie e-materiały z elementami AI i algorytmów uczenia maszynowego; zaawansowane technologicznie e-materiały z wykorzystaniem wirtualnej (VR) lub rozszerzonej (AR) rzeczywistości, tj.: przygodowe gry edukacyjne z historycznym tłem kulturowym; decyzyjne gry edukacyjne oparte na rozwiązywaniu problemów; poznawcze gry edukacyjne z elementami przetrwania i eksploracji środowiska przyrodniczego; logiczne gry edukacyjne wspierające rozwój krytycznego myślenia; strategiczne gry edukacyjne rozwijające zdolności analityczne i planowania. Warto nadmienić, że e-materiały, w tym zorganizowane w modułowe e-podręczniki, są propagowane nie jako narzędzia do zdalnego nauczania, lecz przede wszystkim jako pomoc w codziennej, bezpośredniej pracy nauczyciela z uczniami. Pilotaż modułowych e-podręczników do II etapu edukacyjnego (w tym do matematyki), realizowany w 12 szkołach podstawowych w roku szkolnym 2024/2025 w ramach jednego z projektów ORE, pozwolił sprawdzić, że implementacja proponowanych przez ORE metod opartych na aktywności poznawczej uczniów zdaje egzamin – poprawia motywację uczniów do nauki, pozwala im na samodzielne zrozumienie zawiłości struktur i relacji matematycznych, a przez to rozwija ich umiejętności logicznego działania i analitycznego myślenia. W modułowych e-podręcznikach postawiono także na praktyczną aplikację wiedzy, tak aby uczniowie mogli połączyć to, czego się uczą, z otaczającą ich rzeczywistością. Nadaje to szkolnemu uczeniu się dodatkowego poczucia sensu działań i aplikacyjności wiedzy. Materiały są tak różnorodne i wszechstronne, że mogą być wykorzystywane przez nauczycieli w zależności od potrzeb, zdiagnozowanych nie tyle dla grupy klasowej, co dla poszczególnych uczniów. Wszystkie spełniają również standardy WCAG – mogą służyć uczniom z dysfunkcjami wzroku lub słuchu, z ograniczeniami ruchu rąk i mobilności czy możliwości poznawczych. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej regularnie przeprowadza badania mające na celu diagnozę umiejętności uczniów w zakresie wielu dziedzin. Umiejętności matematyczne są przedmiotem analiz w badaniach międzynarodowych: PISA1 (prowadzonym wśród piętnastolatków) i TIMSS2 (prowadzonym w 4. klasie szkoły podstawowej). W badaniu PISA 2022 matematyka była główną dziedziną badania. Kwestionariusz ucznia obejmował zagadnienia związane m.in. z nauczaniem i uczeniem się matematyki oraz wsparciem nauczycieli tego przedmiotu udzielanym uczniom. Obszerny raport z badania zawierający część dotyczącą matematyki został opublikowany wiosną 2024 r. i jest dostępny na stronie internetowej: https://pisa.ibe.edu.pl/wp-content/uploads/2024/06/PISA2022_Polscy-pietnastolatkowie-wperspektywie-miedzynarodowej.pdf . W raporcie przedstawiono umiejętności matematyczne polskich piętnastolatków w porównaniu z ich rówieśnikami z innych krajów wraz z dokładnym opisem poziomów umiejętności wyodrębnianych w badaniu PISA. Opisano również różnice w wynikach chłopców i dziewcząt oraz uczniów uczęszczających do różnych typów szkół. Zaprezentowano zmiany wyników uczniów między 2003 r. a 2022 r. Dokonano próby wskazania czynników, które wpłynęły na te zmiany. W publikacji przedstawiono również opinie uczniów dotyczące lekcji matematyki i sposobu nauczania tego przedmiotu. W badaniu TIMSS 2023 w Polsce dokonano diagnozy umiejętności uczniów w matematyce i naukach przyrodniczych wśród uczniów w czwartym roku edukacji szkolnej. Badanie dostarcza również danych kontekstowych zebranych od uczniów, rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół. Obszerny raport z badania zawierający część dotyczącą matematyki został opublikowany w grudniu 2024 r. i jest dostępny na stronie internetowej: https://timss.ibe.edu.pl/wp-content/uploads/2025/01/RAPORT-TIMSS-2023-WWW.pdf . W raporcie przedstawiono umiejętności matematyczne polskich dziesięciolatków w porównaniu z ich rówieśnikami z innych krajów, wraz z dokładnym opisem poziomów umiejętności wyodrębnianych w badaniu TIMSS. Opisano również różnice w wynikach chłopców i dziewcząt. Zaprezentowano zmiany wyników uczniów między 2015 r. a 2023 r. W publikacji przedstawiono również m.in. postawy i opinie uczniów dotyczące lekcji matematyki oraz własnych umiejętności matematycznych. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Według rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla szkół publicznych (t. j. Dz. U. 2024 poz. 781). [2] Czego dowodem mogą być liczne odpowiedzi zarówno na interpelacje czy interwencje poselskie, oświadczenia senatorskie, petycje – w tym m.in. Dezyderat nr 78 Komisji do Spraw Petycji, jak i pisma obywateli, niejednokrotnie przekazywane za pośrednictwem rzecznika praw obywatelskich, rzecznika praw dziecka, kancelarii prezydenta czy kancelarii premiera. [3] https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2023/Informacje_o_wynikach/2024/20240910%20Informacja%20o%20wynikach%20egzaminu%20maturalnego%202024.pdf [4] http://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2023/Informacje_o_wynikach/2024/20240709%20Wst%C4%99pne%20informacje%20EM24.pdf [5] Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. 2024 poz. 1019). [6] Zgodnie z art. 44zzr ust. 10 ustawy o systemie oświaty (t.j. Dz. U. 2025 poz. 881). [7] Dostępnym pod adresem: www.cke.edu.pl . Np. Komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2025 r. w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2023/komunikaty/2026/komunikaty/20251010%20EM%20Komunikat%20o%20dostosowaniach%202026_aktualizacja.pdf) [8] t.j. Dz. U. 2024 poz. 737 z późn. zm. [9] § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (t.j. Dz. U. 2023 poz. 2572 z późn. zm.). [10] t.j. Dz. U. 2023 poz. 2738 z późn. zm.

03Powiązane

Inne pytania: Marcin Józefaciuk

Wszystkie pytania nadawcy

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

03Powiązane

Komentarze do interpelacji