Przejdź do głównej treści
Interpelacja#11843 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie braku środków na sprawiedliwą transformację w nowym budżecie unijnym na lata 2028-2034

Wysłano: 25 sierpnia 2025Wpłynęło: 19 sierpnia 2025Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja nr 11843 posłanki Pauliny Matysiak dotyczy braku środków na sprawiedliwą transformację energetyczną w projekcie unijnego budżetu na lata 2028–2034, w szczególności zagrożenia dla subregionu bełchatowskiego (woj. łódzkie), który po zamknięciu kopalń i elektrowni węglowych może zostać bez wsparcia finansowego, jakie dotąd zapewniał Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. Posłanka pyta ministra funduszy i polityki regionalnej oraz ministra klimatu i środowiska m.in. o alternatywne źródła finansowania (np. Fundusz Modernizacyjny), powołanie krajowego koordynatora ds. sprawiedliwej transformacji oraz o dostępność zasobów wodnych dla planowanej elektrowni jądrowej w regionie. Na interpelację udzielono trzech odpowiedzi (dwóch od sekretarza stanu Krzysztofa Bolesty z 5 i 30 września 2025 r. oraz jednej od sekretarza stanu Jana Szyszko z 17 września 2025 r.), jednak z dostępnych metadanych nie wynika szczegółowa treść merytoryczna udzielonych wyjaśnień.

Wnioskodawcy · 1 poseł
Adresat · Odpowiedział
minister funduszy i polityki regionalnej
minister klimatu i środowiska

01Treść pytania

Pytanie posłów25 sierpnia 2025
Interpelacja w sprawie braku środków na sprawiedliwą transformację w nowym budżecie unijnym na lata 2028-2034 Szanowne Panie Minister, w nowym budżecie Unii Europejskiej na lata 2028–2034 zabrakło puli środków przeznaczonej na sprawiedliwą transformację, w tym także kontynuacji Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST), który obecnie jest jedynym źródłem finansowania działań w tym obszarze w Polsce. Pierwotnie planowano, że druga edycja FST obejmie m.in. regiony Turowa i Bogdanki, jednak w opublikowanych propozycjach nie przewidziano żadnych wydzielonych środków na ten cel. Nie wskazano także mechanizmów, które gwarantowałyby, że środki w ramach innych programów unijnych zostaną przeznaczone na działania związane ze sprawiedliwą transformacją. Praktyka pokazuje, że jeśli transformacja energetyczna zostanie ujęta wyłącznie w szerokiej kategorii działań społecznych, to priorytet mogą zyskać inne, bardziej ogólne projekty niż przekwalifikowanie pracowników kopalń czy budowa infrastruktury dla odnawialnych źródeł energii. Tymczasem województwo łódzkie, a w szczególności subregion bełchatowski, wkrótce stanie przed bezprecedensowym wyzwaniem gospodarczym i społecznym, gdy rozpocznie się proces zamykania bloków węglowych – począwszy od 2030 roku w kopalni Szczerców, a wcześniej w kopalni Bełchatów. W obecnej perspektywie budżetowej subregion bełchatowski otrzymał z FST 370 mln zł, co jest jedną z najniższych kwot w kraju, a dodatkowo województwo łódzkie ma zakontraktowaną najniższą wartość wydatków z FST (34%). Brak kontynuacji tego funduszu oznacza, że w momencie największych potrzeb region może zostać całkowicie pozbawiony wsparcia finansowego na działania ograniczające negatywne skutki transformacji energetycznej. Alternatywnym źródłem finansowania mógłby być Fundusz Modernizacyjny, jednak do tej pory nie ogłoszono w nim żadnego naboru dedykowanego działaniom w zakresie sprawiedliwej transformacji. Co więcej, na poziomie krajowym brakuje osoby lub jednostki odpowiedzialnej za koordynację tego procesu w regionach węglowych, co w praktyce oznacza, że Polska – mimo iż jest największym beneficjentem FST w Europie Środkowo-Wschodniej – nie podejmuje systemowych działań na rzecz utrzymania lub zastąpienia tego instrumentu. Z kolei w przypadku regionu bełchatowskiego pojawiają się wątpliwości co do możliwości realizacji planowanej inwestycji w elektrownię jądrową. Dostępne analizy wskazują na bardzo niski poziom zasobów wodnych w tym obszarze, co może uniemożliwić chłodzenie reaktorów. Region ten jest ponadto jednym z najbardziej narażonych na zjawisko suszy w Polsce. Brak elektrowni atomowej przy jednoczesnym braku FST oznacza konieczność opracowania alternatywnego scenariusza rozwojowego dla województwa łódzkiego. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Jakie wsparcie finansowe planuje rząd dla regionów węglowych w Polsce w zakresie sprawiedliwej transformacji, jeśli w kolejnym budżecie unijnym zabraknie FST i nie zostanie wydzielona żadna alokacja na działania w tym zakresie? Czy istnieje możliwość przeznaczenia określonych środków z Funduszu Modernizacyjnego na działania związane ze sprawiedliwą transformacją? Czy rząd rozważa utworzenie jednostki lub powołanie pełnomocnika odpowiedzialnego za koordynację i wdrażanie sprawiedliwej transformacji w regionach węglowych? Jeśli tak, to kiedy? Jaki alternatywny scenariusz rozwojowy dla województwa łódzkiego przewiduje rząd w przypadku rezygnacji z budowy elektrowni jądrowej i braku kolejnej edycji FST? Czy rząd dysponuje wynikami badań lub analizami dotyczącymi dostępności zasobów wodnych w subregionie bełchatowskim i czy są one wystarczające do budowy i eksploatacji elektrowni jądrowej? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP

02Odpowiedzi Ministerstwa3 odpowiedzi

sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska - Krzysztof Bolesta
Wniosek o przedłużenie
5 września 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Sekretarz stanu Jan Szyszko
Treść z PDF
17 września 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Treść z PDF
30 września 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

03Powiązane

Inne pytania: Paulina Matysiak

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie