Interpelacja #17244 - Interpelacja w sprawie sytuacji uczniów korzystających z edukacji domowej oraz zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych

Interpelacja w sprawie sytuacji uczniów korzystających z edukacji domowej oraz zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych Szanowna Pani Minister, docierają do mnie sygnały od rodziców oraz przedstawicieli środowisk związanych z edukacją domową dotyczące narastających problemów związanych z funkcjonowaniem tej formy realizacji obowiązku szkolnego. Szczególne obawy budzą kwestie związane z organizacją i zasadami przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących obowiązek szkolny poza szkołą. Rodzice wskazują na liczne niejasności interpretacyjne oraz trudności organizacyjne, które powodują niepewność i utrudniają planowanie procesu edukacyjnego. Zwracają również uwagę, że edukacja domowa nadal bywa utożsamiana z nauczaniem zdalnym funkcjonującym w czasie pandemii, co prowadzi do niepełnego rozumienia specyfiki tej formy kształcenia. Według przekazanych informacji edukacja domowa obejmuje obecnie znaczną grupę uczniów, dlatego zgłaszane problemy mogą dotyczyć wielu rodzin w Polsce. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania edukacji domowej, w szczególności zasad egzaminów klasyfikacyjnych? Czy do ministerstwa wpływały skargi lub uwagi od rodziców oraz środowisk związanych z edukacją domową dotyczące obecnych przepisów? Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów realizujących obowiązek poza szkołą? Czy rozważane są zmiany mające na celu ujednolicenie zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w całym kraju? Z wyrazami szacunku Magdalena Sroka Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji uczniów korzystających z edukacji domowej oraz zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych Warszawa, 16-06-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację nr 17244 Pani Magdaleny Sroki, Posłanki na Sejm RP, w sprawie sytuacji uczniów korzystających z edukacji domowej oraz zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych . Szanowna Pani Posłanko, w związku z interpelacją z 26 maja 2026 r. w sprawie sytuacji uczniów korzystających z edukacji domowej oraz zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych , przekazuję następujące wyjaśnienia. Kuratorzy oświaty w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego nad szkołami przeprowadzili kontrole w wybranych szkołach niepublicznych, których dyrektorzy wydawali zezwolenia na spełnianie przez uczniów obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą (tzw. edukacja domowa). W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że w części tych szkół doszło do naruszenia prawa polegającego na organizowaniu dla tych uczniów egzaminów klasyfikacyjnych z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej (dalej: egzamin online). Podstawę przyjętego przez kuratorów oświaty stanowiska w tym zakresie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r, o systemie oświaty [1] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych [2] , które regulują zasady przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego. Wskazane przepisy nie przewidują możliwości przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego w formie online. Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [3] , egzamin klasyfikacyjny dla ucznia spełniającego obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą przeprowadza się zgodnie z art. 44l lub art. 44wa ustawy o systemie oświaty i przepisami wydanymi na podstawie art. 44zb tej ustawy. Powyższe oznacza, że ustawodawca nakazał stosowanie w tej materii jednakowych przepisów zarówno szkołom publicznym, jak i niepublicznym . Dodatkowym argumentem wskazującym na brak możliwości przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych online dla uczniów spełniających obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą jest konieczność zapewnienia sprawiedliwych i równych warunków zdawania egzaminów klasyfikacyjnych wszystkim uczniom (art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Jednym z elementów takich warunków jest konieczność jednoznacznego weryfikowania, czy dana osoba zdaje egzamin samodzielnie. W przypadku egzaminów online taka weryfikacja jest znacznie utrudniona. Realizacja egzaminów w formie zdalnej nie zapewnia dyrektorowi szkoły, a także organom nadzoru pedagogicznego, możliwości sprawowania rzetelnej kontroli nad prawidłowością egzaminów pozwalającej na wykluczenie wątpliwości co do rzetelności i wiarygodności takich egzaminów. W konsekwencji może to skutkować gorszą sytuacją uczniów, którzy w taki sposób uzyskaliby świadectwo ukończenia szkoły, na kolejnym etapie kształcenia. Warto również zauważyć, w kontekście obowiązywania jednolitych zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych, że w przedmiotowym zakresie nie ma zastosowania zasada co nie jest zakazane, to jest dozwolone . Zasada ta wywodzi się z prawa gospodarczego i została wyrażona w art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców [4] . Natomiast zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe , prowadzenie szkoły lub placówki nie jest działalnością gospodarczą, zatem rozwiązania adresowane do przedsiębiorców nie dotyczą działalności szkół i placówek oświatowych oraz prowadzących je osób prawnych lub fizycznych. Organizacja kształcenia w szkole niepublicznej oraz relacje szkoły z jej uczniami nie stanowią dziedziny prawa cywilnego, ale dziedzinę prawa administracyjnego uregulowaną w odpowiednich ustawach i aktach wykonawczych do tych ustaw [5] . Szkołą niepubliczną niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w rozdziałach 3a i 3b ustawy o systemie oświaty [6] . Są to te same zasady przeprowadzania egzaminów, które obowiązują w szkole publicznej. Ustawodawca nie przewidział we wskazanych przepisach możliwości przeprowadzania egzaminów online, gdyby bowiem takie rozwiązanie miało być dozwolone, wówczas ustanowiłby stosowną podstawę prawną. Potwierdzeniem powyższego stanowiska są przepisy art. 30b i art. 30c ustawy – Prawo oświatowe , zawierające upoważnienie dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wyłączenia, w drodze rozporządzenia, stosowania niektórych przepisów oświatowych w odniesieniu do wszystkich lub niektórych jednostek systemu oświaty, w których zajęcia zostały przez ministra ograniczone lub zawieszone, w szczególności w zakresie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, przeprowadzania egzaminów, a także do wprowadzenia przez ministra w tym zakresie odrębnych unormowań. Minister w czasie pandemii COVID-19 skorzystał z tej możliwości i upoważnił czasowo dyrektorów szkół do określenia warunków i sposobu przeprowadzania egzaminów, w tym również skorzystania z możliwości przeprowadzenia ich online [7] . Możliwość ta, w związku ze zmianą sytuacji epidemiologicznej, została jednak uchylona. Brak jednoznacznego określenia w przepisach formy przeprowadzenia egzaminu klasyfikacyjnego nie oznacza zatem pozostawienia tej kwestii dowolnemu uznaniu szkół ani nieświadomego zaniechania ustawodawczego. Skoro wyjątki od formy stacjonarnej są wyraźnie wskazywane przez ustawodawcę [8] , oznacza to, że wszędzie tam, gdzie ustawodawca takiego wyjątku nie przewidział, egzamin powinien być przeprowadzany w formie tradycyjnej (stacjonarnej). Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość zdawania egzaminów klasyfikacyjnych online, to wprost przewidziałby taki wyjątek od ogólnej zasady - tak jak w powyżej przywołanym przykładzie. Jednocześnie informuję, że w ministerstwie przygotowywany jest projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych, który m.in. doprecyzowuje warunki i sposób przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych. Projekt ten został skierowany do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania [9] . W projekcie zaproponowano dodanie m.in. przepisów, które określą jednolitą procedurę przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, co pozwoli na uniknięcie w przyszłości występujących obecnie rozbieżności w rozumieniu intencji prawodawcy. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm. - dalej: ustawa o systemie oświaty . [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2572, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm. – dalej: ustawa – Prawo oświatowe. [4] Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm. [5] Zob. chociażby uchwała Sądu Najwyższego z 21 lipca 1992 r., III CZP 84/92; zob. również m.in. W. Trybka, Gwarancje konstytucyjnego prawa do nauki w szkole niepublicznej [w:] R. Balicki, M. Jabłoński (red.), Dookoła Wojtek. Księga pamiątkowa poświęcona Doktorowi Arturowi Wojciechowi Preisnerowi , Wrocław 2018, s. 335. [6] Art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe. [7] W okresie ograniczenia funkcjonowania jednostki systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 dyrektor jednostki systemu oświaty odpowiada za organizację realizacji zadań tej jednostki, w tym zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zajęć, w szczególności ustala warunki i sposób przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego, egzaminu semestralnego i sprawdzianu wiadomości i umiejętności oraz warunki i sposób ustalania rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania w przypadku wniesienia zastrzeżenia do trybu ustalenia tej oceny, o których mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327), a także warunki i sposób zaliczania zajęć realizowanych w formach pozaszkolnych - § 1 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 493, z późn. zm.). [8] Na gruncie prawa oświatowego można tu wskazać następujące przypadki, w których dopuszcza się kształcenie z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość: kształcenie ustawiczne organizowane i prowadzone w publicznych i niepublicznych szkołach dla dorosłych, branżowych szkołach II stopnia i szkołach policealnych może być prowadzone w przypadku form pozaszkolnych - także z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (zgodnie z art. 117 ust. 3 ustawy – Prawo oświatowe ); zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość są dopuszczone jako sposób prowadzenia zajęć stosowany w przypadku zawieszenia zajęć w szkole w okolicznościach określonych w ust. 1 cyt. artykułu, jednak wyjątek ten nie dotyczy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formie online (zgodnie z art. 125a ust. 2-4 ww. ustawy; kształcenie na odległość zostało także dopuszczone w art. 127 ust. 16a ww. ustawy w odniesieniu do ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, a także w art. 128 ust. 7 i 8 tej ustawy w odniesieniu do ucznia przebywającego w podmiocie leczniczym. [9] Projekt rozporządzenia opublikowano na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji pod adresem: https://legislacja.gov.pl/projekt/12410056 .

Interpelacja w sprawie sytuacji uczniów korzystających z edukacji domowej oraz zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji