Przejdź do głównej treści
Interpelacja#12098 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie natychmiastowego odwołania minister kultury i dziedzictwa narodowego Marty Cienkowskiej

Wysłano: 5 września 2025Wpłynęło: 3 września 2025Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja dotyczy żądania natychmiastowego odwołania minister kultury i dziedzictwa narodowego Marty Cienkowskiej za jej publiczną wypowiedź sugerującą, że sprawa reparacji wojennych od Niemiec została „formalnie zakończona” w 1953 roku – co poseł uznaje za sprzeczne z uchwałą Sejmu z 14 września 2022 r. i szkodliwe dla polskiej racji stanu. Adresatem interpelacji jest prezes Rady Ministrów, do którego skierowano także pytania o dalsze losy uchwały sejmowej, raportu o stratach wojennych oraz nadzór nad MKiDN po sporach wokół Instytutu Pileckiego. Odpowiedzi udzielił sekretarz stanu Jakub Stefaniak 18 września 2025 r., jednak treść tej odpowiedzi nie została podana w materiale źródłowym, więc nie można ocenić, czy rząd ustosunkował się do żądania dymisji ministry i pozostałych pytań.

Wnioskodawcy · 1 poseł
Adresat · Odpowiedział
prezes Rady Ministrów

01Treść pytania

Pytanie posłów5 września 2025
Interpelacja w sprawie natychmiastowego odwołania minister kultury i dziedzictwa narodowego Marty Cienkowskiej Kieruję do prezesa Rady Ministrów interpelację w sprawie pilnego odwołania minister Marty Cienkowskiej ze stanowiska. To, co wypowiedziała publiczne na temat reparacji od Niemiec, należy traktować wprost jako zdradę interesów RP. Uzasadnienie W publicznej wypowiedzi pani minister stwierdziła, że „kwestia reparacji wojennych od Niemiec została, jeśli dobrze pamiętam, formalnie zakończona w 1953 roku“, powołując się przy tym ogólnie na „pewne traktaty“ z lat 70. i 90., bez wskazania konkretnych dokumentów. Tezy te pozostają w sprzeczności z uchwałą Sejmu RP z 14 września 2022 r., w której stwierdzono, że Polska nie otrzymała dotychczas stosownego zadośćuczynienia za szkody spowodowane agresją i okupacją niemiecką, a Rzeczpospolita ma prawo dochodzić odszkodowań. Uchwała została podjęta przy poparciu niemal wszystkich posłów opozycyjnych wówczas partii: KO, Lewicy, KP. Status oświadczenia rządu PRL z 1953 r. jest sporny: dotyczył NRD, powstał w realiach nacisku ZSRR i nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. W tej sytuacji mówienie o „formalnym zakończeniu“ sprawy jest nieuprawnione. Państwo polskie przedstawiło raport o stratach wojennych (szacunek 6,2 bln zł) jako podstawę do działań dyplomatycznych i prawnych. Odrzucanie przez członka Rady Ministrów postulatu dochodzenia zadośćuczynienia podważa ciągłość i powagę polityki państwa. Narasta także kryzys zaufania w resorcie po głośnych decyzjach wobec Instytutu Pileckiego i publicznej odmowie dymisji przez panią minister, co obciąża wiarygodność urzędu odpowiedzialnego za pamięć narodową. Konstytucja RP nakłada na władze publiczne obowiązek strzeżenia dziedzictwa narodowego i prowadzenia polityki zgodnej z polską racją stanu. Słowa pani minister relatywizują polskie roszczenia wobec państwa odpowiedzialnego za zbrodnie i gigantyczne straty, co stoi w sprzeczności z tym obowiązkiem. Wobec powyższego uznaję, że dalsze pełnienie funkcji ministra kultury i dziedzictwa narodowego przez panią Martę Cienkowską kompromituje urząd wobec narodu polskiego i osłabia pozycję Rzeczypospolitej w ewentualnych negocjacjach międzynarodowych. Pytania do prezesa Rady Ministrów Czy Premier podziela stanowisko pani minister, że sprawa reparacji/zadośćuczynienia od Niemiec jest „formalnie zakończona w 1953 r.“? Jeśli tak – na podstawie jakich konkretnie umów lub traktatów z lat 70. i 90. rząd tę tezę opiera? Czy Rada Ministrów, większość rządowa zamierzają cofnąć, zmienić lub pozostawić w mocy uchwałę Sejmu RP z 14.09.2022 r. w sprawie dochodzenia zadośćuczynienia od Niemiec? Czy rząd planuje wycofać lub kontynuować działania oparte na raporcie o stratach wojennych (w tym noty dyplomatyczne)? Proszę o harmonogram i uzasadnienie. Czy Premier poleci pani minister przedstawienie publicznego wyjaśnienia/erraty do wypowiedzi o „załatwieniu“ reparacji w celu przywrócenia spójności stanowiska państwa polskiego? Czy w ocenie rządu publiczne wypowiedzi pani minister nie naruszają polskiej racji stanu i nie osłabiają pozycji negocjacyjnej RP wobec RFN? Jeśli nie – dlaczego? Jakie działania nadzorcze Premier podjął wobec MKiDN po decyzjach i sporach wokół Instytutu Pileckiego i czy uznaje, że pani minister zachowuje zdolność do obiektywnego zarządzania polityką pamięci? Czy Premier rozważa natychmiastowe odwołanie pani minister z urzędu w związku z podważaniem przez nią działań państwa w sprawie reparacji? Jeśli nie – proszę o szczegółowe uzasadnienie. Kiedy rząd przedstawi Sejmowi kompleksowy plan dalszych działań państwa w sprawie zadośćuczynienia od Niemiec (terminy, narzędzia prawne, komponent międzynarodowy i społeczny)? Wnioski Wnoszę o bezzwłoczne odwołanie pani Marty Cienkowskiej z funkcji ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Wnoszę o przedstawienie przez prezesa Rady Ministrów pełnej informacji o stanowisku rządu ws. dochodzenia zadośćuczynienia od Niemiec, wraz z podstawami prawnymi i planem działań.

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Sekretarz stanu Jakub Stefaniak
Treść z PDF
18 września 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

03Powiązane

Inne pytania: Dariusz Matecki

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie