Przejdź do głównej treści
Interpelacja#12278 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie domniemania niewinności w administracji

Wysłano: 22 września 2025Wpłynęło: 15 września 2025Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja nr 12278 z 15 września 2025 r. dotyczy problemu nieprzestrzegania konstytucyjnej zasady domniemania niewinności przez organy administracji publicznej – ZUS i organy skarbowe (KAS). Posłowie wskazują na praktyki takie jak arbitralne kwestionowanie umów o pracę kobiet w ciąży, blokowanie rachunków bankowych w ramach systemu STIR bez wyroku sądu, ignorowanie zasady in dubio pro tributario oraz podobne problemy dotykające legalnie pracujących w Polsce obywateli Ukrainy, i pytają ministrów finansów i gospodarki oraz rodziny, pracy i polityki społecznej o plany zmian w tym zakresie. Na interpelację udzielono dwóch odpowiedzi – od podsekretarza stanu Jarosława Nenemana (7 października 2025 r.) oraz podsekretarza stanu Sebastiana Gajewskiego (21 października 2025 r.), reprezentujących odpowiednio resort finansów oraz resort pracy, co wskazuje, że oba ministerstwa odniosły się do poruszonych kwestii w ramach swoich kompetencji.

Wnioskodawcy · 1 poseł
Adresat · Odpowiedział
minister finansów i gospodarki
minister rodziny
pracy i polityki społecznej

01Treść pytania

Pytanie posłów22 września 2025
Interpelacja w sprawie domniemania niewinności w administracji Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP stanowi jednoznacznie: „ Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu“ . Zasada ta powinna być jednym z filarów demokratycznego państwa prawa, a jej duch winien być przestrzegany nie tylko w postępowaniu karnym, lecz także w działalności organów administracji publicznej. Tymczasem w ostatnich latach mamy do czynienia z niepokojącą praktyką ZUS i organów skarbowych, które coraz częściej działają wbrew tej zasadzie. Zamiast traktować obywatela, jako równoprawną stronę postępowania, instytucje te z góry zakładają jego winę, a następnie oczekują, że to obywatel będzie musiał udowadniać swoją uczciwość. Do najczęściej zgłaszanych nadużyć należą: arbitralne kwestionowanie umów o pracę przez ZUS – zwłaszcza w przypadku kobiet zatrudnionych w ciąży, gdzie organ automatycznie przyjmuje, że umowa miała charakter fikcyjny, mimo że sądy wielokrotnie orzekały inaczej, wskazując na brak dowodów po stronie ZUS; blokady rachunków bankowych przez KAS w ramach STIR, stosowane często bez wyroku sądu i bez realnych dowodów nadużyć – co prowadziło do paraliżu działalności wielu uczciwych firm; ignorowanie zasady in dubio pro tributario – mimo, iż Ordynacja podatkowa jednoznacznie nakazuje rozstrzygać wątpliwości na korzyść podatnika, w praktyce urzędy interpretują przepisy i fakty niemal zawsze na własną korzyść. Za rządów Prawa i Sprawiedliwości (2015-2023) polityka „uszczelniania systemu“ była prowadzona w sposób drastyczny i bez poszanowania praw obywateli. Zamiast realnej walki z mafiami podatkowymi czy zorganizowanymi wyłudzeniami, ucierpiały tysiące zwykłych przedsiębiorców. Liczba kontroli gwałtownie wzrosła, a prawie każda kończyła się rzekomym „stwierdzeniem nieprawidłowości“ – co w praktyce było jedynie narzędziem fiskalizmu i zastraszania. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że podobne problemy dotykają także obywateli Ukrainy, którzy po 2022 roku masowo podejmują w Polsce legalną pracę lub działalność gospodarczą. ZUS i KAS niejednokrotnie kwestionowały tytuły do ubezpieczenia czy rozliczenia podatkowe cudzoziemców w sposób równie arbitralny, co w przypadku obywateli polskich. To nie tylko uderza w nich samych, lecz także niszczy wizerunek Polski, jako państwa prawa i partnera godnego zaufania. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Finansów podejmie działania w celu ukrócenia praktyki domniemywania winy obywatela przez organy skarbowe i ZUS? W jaki sposób resort zamierza dopilnować, by zasada in dubio pro tributario była faktycznie stosowana w praktyce, a nie jedynie martwym zapisem w Ordynacji podatkowej? Czy rząd zamierza wprowadzić regulacje, które wprost nakażą ZUS i KAS wstrzymywanie się od działań ingerujących w prawa majątkowe obywateli – takich jak egzekucje czy blokady kont – do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sądu? Jakie kroki zostaną podjęte, aby zapewnić, że obywatele innych państw legalnie przebywający i pracujący w Polsce – w tym obywatele Ukrainy – nie będą ofiarą tych samych praktyk? Uważam, że utrzymywanie obecnego stanu rzeczy może stopniowo osłabiać zaufanie obywateli do państwa i jego instytucji. Polska powinna być państwem, w którym organy administracji działają w duchu partnerskiego podejścia do obywatela, a każdy traktowany jest z założeniem rzetelności i uczciwości, dopóki ewentualne nieprawidłowości nie zostaną prawomocnie stwierdzone przez sąd .

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Treść z PDF
7 października 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Treść z PDF
21 października 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

03Powiązane

Inne pytania: Stanisław Lamczyk

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie