Interpelacja#13024 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie wprowadzenia obowiązkowej nauki języka polskiego jako drugiego dla uczniów cudzoziemskich w polskim systemie edukacji

Wysłano: 24 października 2025Wpłynęło: 20 października 2025Oryginał w Sejm API

Analiza AI

Interpelacja nr 13024 dotyczy braku obowiązkowego nauczania języka polskiego jako drugiego dla uczniów cudzoziemskich, głównie z Ukrainy, którzy mimo obowiązku szkolnego uczą się po polsku bez wystarczającej znajomości tego języka – obecnie wsparcie ma charakter jedynie fakultatywnych zajęć dodatkowych bez podstawy programowej. Posłowie pytali Minister Edukacji Barbarę Nowacką, czy resort planuje wprowadzić taki przedmiot jako obowiązkowy, wdrożyć opracowaną już przez Instytut Badań Edukacyjnych podstawę programową oraz zabezpieczyć na to środki finansowe. W odpowiedzi z 6 listopada 2025 r. minister poinformowała, że resort na obecnym etapie nie planuje wprowadzenia obowiązkowego przedmiotu, lecz jedynie opracuje podstawę programową dla dotychczasowych, dobrowolnych i bezpłatnych zajęć dodatkowych (maksymalnie 24 miesiące, min. 2 godziny tygodniowo), a prace legislacyjne nad jej wdrożeniem jeszcze się nie rozpoczęły. Zapewniono natomiast, że środki na te zajęcia są corocznie zabezpieczane w budżecie (m.in. przez odpowiednie wagi subwencyjne na 2026 r.) oraz że planowane są szkolenia dla nauczycieli.

Wnioskodawcy · 7 posłów

Piotr Górnikiewicz Bożenna Hołownia Maja Nowak Barbara Okuła Ewa Schädler Ewa Szymanowska Wioleta Tomczak

Adresat · Odpowiedział

minister edukacji

01Treść pytania

Pytanie posłów24 października 2025

Interpelacja nr 13024

Szanowna Pani Minister,

z danych opublikowanych w ostatnim raporcie Centrum Edukacji Obywatelskiej (2025) wynika, że jedynie 48% dzieci z doświadczeniem migracji korzysta z dodatkowych zajęć języka polskiego oferowanych w szkołach. Oznacza to, że ponad połowa uczniów cudzoziemskich nie otrzymuje systemowego wsparcia językowego, mimo że ich codzienna edukacja odbywa się w języku polskim. W wielu szkołach funkcjonują tzw. oddziały cudzoziemskie. Są to regularne klasy (a nie oddziały przygotowawcze), ale uczą się w nich tylko uczniowie z Ukrainy. Uczą się w nich, bo z powodu braku systemowego wsparcia nie znają wystarczająco dobrze języka polskiego, aby uczyć się w regularnych klasach.

1. Perspektywa nauczycieli

Nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych w licznych raportach (CEO, 2025, 2024, 2023; NIK, 2023) wskazują brak lub bardzo słabą znajomość języka polskiego przez uczniów cudzoziemskich jako jedno z najtrudniejszych wyzwań dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji. Uczniowie, którzy nie znają języka edukacji szkolnej, mają ograniczony dostęp do treści nauczania, co utrudnia im rozwój i integrację.

2. Brak przedmiotu obowiązkowego

Pomimo że nauka w polskiej szkole jest obowiązkowa dla wszystkich dzieci i odbywa się ona w języku polskim, wsparcie uczniów z doświadczeniem migracji słabo lub wcale nieznających języka polskiego odbywa się poprzez fakultatywne zajęcia opisane w dokumentach jako „dodatkowe zajęcia z języka polski". Zajęcia te nie są obowiązkowym elementem kształcenia dla uczniów z doświadczeniem migracji i decyzje o uczestnictwie w nich pozostają w gestii rodziców tych dzieci, migrantów, którzy sami często mają problemy adaptacyjne i często nie rozumieją systemu, w którym uczą się dzieci. Brak jest także podstawy programowej, bo są to zajęcia dodatkowe, zatem nauczyciele nie wiedzą czego i jak uczyć.

Jest to sytuacja zupełnie niezrozumiała: dzieci mają obowiązek uczestniczyć w zajęciach, na których języka często nie rozumieją, a szkoły nie mają narzędzia systemowego, by zapewnić im adekwatne wsparcie.

3. Praktyki międzynarodowe

W krajach o restrykcyjnej polityce migracyjnej, dbających o bezpieczeństwo i spokój społeczny, takich jak choćby Szwajcaria, znajomość języka kraju osiedlenia stanowi warunek uczestnictwa w życiu społecznym i edukacyjnym. Dzieci cudzoziemskie obowiązkowo uczą się języka obowiązującego w kraju przyjmującym, co służy ich integracji, podnosi bezpieczeństwo obywateli oraz zapewnia większą spójność społeczną. Polska nie może pozostawać w tyle za tymi standardami.

4. Podstawa programowa już opracowana

W Instytucie Badań Edukacyjnych powstała już ekspercka grupa, która opracowała podstawę programową dla języka polskiego jako drugiego. Oznacza to, że narzędzie merytoryczne i metodyczne jest gotowe do wdrożenia. Otwarte pozostaje pytanie: kiedy i w jakim trybie przedmiot „język polski jako drugi" zostanie wprowadzony do szkół?

Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie obowiązkowego przedmiotu „język polski jako drugi" dla wszystkich uczniów z doświadczeniem migracji, którzy dołączają do systemu edukacji w Polsce i nie posługują się językiem polskim na poziomie umożliwiającym im samodzielne uczestnictwo w zajęciach?
Czy podjęto działania legislacyjne i wykonawcze, które pozwolą wdrożyć opracowaną podstawę programową do języka polskiego jako drugiego oraz przygotować szkoły do realizacji nowych zadań?
Czy przewidziane jest zabezpieczenie środków finansowych w budżecie państwa na realizację przedmiotu „język polski jako drugi" oraz na szkolenie nauczycieli i przygotowanie materiałów dydaktycznych?

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Minister Barbara Nowacka

Treść z PDF

6 listopada 2025

Odpowiedź na interpelację w sprawie wprowadzenia obowiązkowej nauki języka polskiego jako drugiego dla uczniów cudzoziemskich w polskim systemie edukacji Warszawa, 06-11-2025 Szanowni Państwo Posłowie, w odpowiedzi na pytania, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień: Czy Ministerstwo przewiduje wprowadzenie obowiązkowego przedmiotu „język polski jako drugi” dla wszystkich uczniów z doświadczeniem migracji, którzy dołączają do systemu edukacji w Polsce i nie posługują się językiem polskim na poziomie umożliwiającym im samodzielne uczestnictwo w zajęciach? Ministerstwo nie przewiduje na tym etapie wprowadzenia obowiązkowego przedmiotu „język polski jako drugi” dla wszystkich uczniów z doświadczeniem migracji. Opracowana zostanie natomiast podstawa programowa do nauczania dodatkowych, bezpłatnych zajęć z języka polskiego, uwzględniającego metodykę nauczania języka polskiego jako drugiego. Opracowanie projektu podstawy programowej zlecone zostało Instytutowi Badań Edukacyjnych – Państwowemu Instytutowi Badawczemu. Osoby niebędące obywatelami polskimi, podlegające obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, mają prawo do dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy. Dodatkową naukę języka polskiego dla tych osób organizuje organ prowadzący szkołę [1] . Zajęcia prowadzone są indywidualnie lub w grupach w wymiarze pozwalającym na opanowanie języka polskiego w stopniu umożliwiającym udział w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, nie niższym niż 2 godziny lekcyjne tygodniowo [2] . Czy podjęto działania legislacyjne i wykonawcze, które pozwolą wdrożyć opracowaną podstawę programową do języka polskiego jako drugiego oraz przygotować szkoły do realizacji nowych zadań? W związku ze, wskazanym wyżej, zleceniem prac IBE-PIB przygotowania projektu podstawy programowej do nauczania dodatkowych, bezpłatnych zajęć z języka polskiego, uwzględniającego metodykę nauczania języka polskiego jako drugiego, na tym etapie nie podjęto jeszcze działań legislacyjnych związanych z wdrożeniem wspomnianej podstawy programowej. Czy przewidziane jest zabezpieczenie środków finansowych w budżecie państwa na realizację przedmiotu „język polski jako drugi” oraz na szkolenie nauczycieli i przygotowanie materiałów dydaktycznych? Planowane jest przeprowadzanie szkoleń dla nauczycieli wdrażających do stosowania podstawy programowej do dodatkowych, bezpłatnych zajęć z języka polskiego. Szkolenia przeprowadzone zostaną przez placówki doskonalenia nauczycieli w ramach posiadanych przez nie środków finansowych. Środki finansowe na realizację dodatkowych, bezpłatnych zajęć z języka polskiego są co roku zabezpieczane w budżecie państwa. W rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 28 lipca 2025 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026, przewidziano wagi P60, P61 i P62 dla uczniów lub słuchaczy korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o której mowa w art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Z poważaniem Barbara Nowacka Minister Edukacji [1] Art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.) [2] § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie kształcenia osób niebędących obywatelami polskimi oraz osób będących obywatelami polskimi, które pobierały naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw (Dz. U. z 2023 r. poz. 2301)

03Powiązane

Inne pytania: Piotr Górnikiewicz

Wszystkie pytania nadawcy