Interpelacja #13059 - Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w nadzorze nad siecią przedszkoli w Olsztynie oraz potencjalnych naruszeń prawa oświatowego przez organy miasta

Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w nadzorze nad siecią przedszkoli w Olsztynie oraz potencjalnych naruszeń prawa oświatowego przez organy miasta Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego docierają niepokojące sygnały od mieszkańców i zaniepokojonych rodziców dotyczące funkcjonowania sieci przedszkoli w Olsztynie oraz sposobu sprawowania nadzoru przez władze samorządowe nad placówkami publicznymi i niepublicznymi. Z opublikowanych przez lokalne media informacji (https://tko.pl/315355,2025,10,21,ratusz-stracil-kontrole-nad-przedszkolami-rozdzielono-rekrutacje-a-teraz-maja-problem) wynika, że w roku szkolnym 2025/2026 miasto Olsztyn rozdzieliło system rekrutacji do przedszkoli publicznych i przedszkoli niepublicznych otrzymujących dotacje z budżetu miasta. W konsekwencji: w kilku przedszkolach miejskich (m.in. PM24, PM32, PM38, PM40) nie uruchomiono planowanych grup, część miejsc w przedszkolach publicznych pozostała niewykorzystana - w efekcie nauczyciele stracili zatrudnienie; nastąpiło przesunięcie środków publicznych do sektora prywatnego w formie dotacji. Wcześniejsze rozpoczęcie rekrutacji w prywatnych przedszkolach spowodowało, że część środków trafiła do sektora prywatnego, a nie do miejskich placówek. Miasto nie prowadzi zestawienia, które pozwalałoby określić skalę tego przesunięcia; wprowadzenie oddzielnych naborów do przedszkoli publicznych i dotowanych prywatnych rozbiło dotychczasowy, spójny system rekrutacji. Choć formalnie było to dopuszczalne, w praktyce miasto utraciło kontrolę nad podziałem dzieci między placówki, mimo że finansuje oba sektory. Równocześnie, jak wskazują rodzice i lokalne media (https://tko.pl/310573,2025,09,30,mieszkancy-zlozyli-zawiadomienie-do-nik-na-prezydenta-olsztyna-bardzo-powazne-zarzuty), pojawiły się poważne wątpliwości dotyczące: likwidacji niepublicznego przedszkola „Dorotka” bez zachowania ustawowego terminu 6 miesięcy, braku reakcji urzędników miejskich na zgłoszone naruszenia, wykorzystywania budynku z elementami azbestu (przedszkole miejskie nr 37), braku przejrzystości działań władz, od czerwca 2025 roku zaprzestanie publikowania nagrań z sesji rady miasta. Zgodnie z art. 55 ustawy Prawo oświatowe organ sprawujący nadzór pedagogiczny ma obowiązek kontrolować zgodność działań organów prowadzących z przepisami prawa oraz zapewniać bezpieczeństwo dzieci i prawidłową organizację sieci placówek. W świetle powyższego proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada wiedzę o nieprawidłowościach w procesie rekrutacji do przedszkoli w Olsztynie w roku szkolnym 2025/2026, w tym o rozdzieleniu rekrutacji między placówki publiczne i niepubliczne dotowane z budżetu miasta? Czy kurator oświaty w Olsztynie przeprowadził (lub planuje przeprowadzić) kontrolę doraźną w zakresie zgodności działań samorządu Olsztyna z przepisami prawa oświatowego, w szczególności art. 10 i art. 32 ustawy Prawo oświatowe? Czy ministerstwo uznaje, że rozdzielenie rekrutacji publiczno-niepublicznej, bez centralnej koordynacji, jest zgodne z obowiązkiem zapewnienia wszystkim dzieciom równego dostępu do wychowania przedszkolnego? Czy w opinii ministerstwa działania władz miasta Olsztyna mogły doprowadzić do nieefektywnego wykorzystania środków publicznych (np. utrzymania pustych miejsc w przedszkolach publicznych przy jednoczesnym wzroście dotacji dla sektora prywatnego)? Czy ministerstwo planuje wprowadzenie przepisów zobowiązujących samorządy do prowadzenia wspólnej, zintegrowanej rekrutacji dla wszystkich placówek prowadzonych lub dotowanych, by zapobiec podobnym problemom w innych miastach? Czy MEN podejmie działania kontrolne lub legislacyjne w związku z doniesieniami o możliwych naruszeniach procedury likwidacji przedszkola niepublicznego „Dorotka” oraz o braku reakcji ze strony władz miasta na te naruszenia? Czy ministerstwo zamierza zobowiązać kuratorów oświaty do monitorowania warunków bezpieczeństwa w przedszkolach publicznych i prywatnych, w tym przypadku używania obiektów z materiałami szkodliwymi (takimi jak azbest)? Sytuacja w Olsztynie stanowi przykład licznych zaniechań ze strony władz samorządowych. W ciągu bieżącego roku zamknięto już trzy przedszkola, a decyzje te były podejmowane bez należytej analizy potrzeb mieszkańców. W Olsztynie obserwujemy brak spójnej polityki oświatowej miasta oraz niedostateczny nadzór nad siecią placówek, co bezpośrednio uderza w rodziców i dzieci. Z uwagi na wagę problemu, jego wpływ na bezpieczeństwo dzieci i racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi, zwracam się o pilne zlecenie kontroli doraźnej.

Odpowiedź na interpelację w sprawie nieprawidłowości w nadzorze nad siecią przedszkoli w Olsztynie oraz potencjalnych naruszeń prawa oświatowego przez organy miasta Warszawa, 18-11-2025 Szanowny Panie Marszałku, odpowiadając na interpelację pani Iwony Arent, posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, z dnia 28 października 2025 r. w sprawie nieprawidłowości w nadzorze nad siecią przedszkoli w Olsztynie oraz potencjalnych naruszeń prawa oświatowego przez organa miasta, uprzejmie informuję. Do Ministerstwa Edukacji Narodowej nie wpłynęły informacje dotyczące nieprawidłowości w procesie rekrutacji do przedszkoli w Olsztynie w roku szkolnym 2025/2026. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie ma również informacji z Warmińsko-Mazurskiego Kuratorium Oświaty dotyczącej prowadzenia kontroli doraźnej w zakresie zgodności działań władz miasta Olsztyna z przepisami prawa oświatowego. Zgodnie z art. 31 ust. 4 i 8 ustawy – Prawo oświatowe [1] zapewnienie warunków do spełniania obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego sześciolatka oraz realizacji prawa dla dzieci w wieku 3-5 lat do wychowania przedszkolnego jest zadaniem własnym gminy, które można realizować w: - publicznym przedszkolu, oddziale przedszkolnym w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formie wychowania przedszkolnego, prowadzonych przez gminę, lub - publicznym przedszkolu, oddziale przedszkolnym w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formie wychowania przedszkolnego, prowadzonych przez inną osobę prawną lub osobę fizyczną, położonych na obszarze gminy, lub - niepublicznym przedszkolu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, oddziale przedszkolnym w niepublicznej szkole podstawowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, lub - niepublicznej innej formie wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych [2] , położonych na obszarze gminy. W związku z powyższym gmina ma możliwość zapewnić miejsca w przedszkolach nie tylko publicznych, lecz również niepublicznych. Muszą to jednak być jednostki, które zostały wybrane w wyniku otwartego konkursu ofert, ogłoszonego przez gminę na podstawie art. 22 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych [3] . Mając na uwadze powyższe, organizowana przez jednostkę samorządu terytorialnego sieć przedszkoli zarówno publicznych, jak i niepublicznych wyłonionych w otwartym konkursie, jak również rekrutacja do tych placówek, powinny być dostosowane do ww. przepisów i zapewniać wszystkim dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym powszechny i równy dostęp do wychowania przedszkolnego. Jednocześnie na podstawie art. 31 ust. 10 ustawy – Prawo oświatowe [4] , jeżeli liczba dzieci, którym gmina ma obowiązek zapewnić możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego, zamieszkałych na obszarze danej gminy, zgłoszonych podczas postępowania rekrutacyjnego przewyższy liczbę miejsc zaplanowanych przez gminę w prowadzonych przez nią placówkach, gmina (po uprzedniej informacji dyrektora placówki o nieprzyjęciu do niej dziecka) jest obowiązana pisemnie, nie później niż przed rozpoczęciem postępowania uzupełniającego, wskazać rodzicom inną placówkę wychowania przedszkolnego – przedszkole, oddział przedszkolny w szkole podstawowej, inną formę wychowania przedszkolnego lub niepubliczne przedszkole wyłonione w konkursie ofert, które może przyjąć dziecko. Czas pracy tak wskazanej placówki wychowania przedszkolnego powinien być zbliżony do czasu pracy placówki przedszkolnej, o przyjęcie do której ubiegali się rodzice dziecka. W miarę możliwości wskazana placówka wychowania przedszkolnego powinna być położona najbliżej placówki przedszkolnej, o przyjęcie do której ubiegali się rodzice dziecka. Zgodnie z przepisami oświatowymi [5] niepubliczne przedszkole, niepubliczna szkoła podstawowa, w której zorganizowano oddział przedszkolny, niepubliczna inna forma wychowania przedszkolnego, która otrzymuje na każdego ucznia z budżetu gminy dotację, zobowiązana jest stosować zasady przyjmowania do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych i publicznych innych form wychowania przedszkolnego określone w rozdziale 6 ustawy – Prawo oświatowe. W tym miejscu pragnę zauważyć, że przepisy prawa oświatowego [6] określają, iż prowadzenie przedszkoli jest zadaniem własnym gminy realizowanym na rzecz lokalnej społeczności [7] , a środki na ich prowadzenie zapewniają udziały we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Zgodnie z ww. przepisami [8] do zadań organu prowadzącego należy m.in.: - zapewnienie warunków działania przedszkola, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; - wykonywanie remontów obiektów przedszkolnych i szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; - wyposażenie przedszkola/szkoły w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych oraz wykonywania innych zadań statutowych. Sposób finansowania zadań oświatowych jest powiązany ze swobodą jednostek samorządu terytorialnego w kształtowaniu polityki oświatowej na swoim terenie. Samorządy kierują się własnymi kryteriami podziału środków budżetowych na poszczególne placówki, w szczególności mogą uwzględnić lokalne uwarunkowania i specyfikę poszczególnych placówek, a także potrzeby społeczności lokalnej. Samorządy terytorialne, prowadząc placówki, działają w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, w tym finansową. W każdym samorządzie faktyczne skutki realizacji zadań oświatowych są efektem samodzielnego stosowania przepisów. W związku z powyższym rolą jednostek samorządu terytorialnego jest wspieranie procesu edukacji przedszkolnej i stwarzanie jak najkorzystniejszych warunków wychowania przedszkolnego adekwatnych do potrzeb lokalnej społeczności. Władze lokalne powinny mieć najlepszą wiedzę dotyczącą potrzeb dzieci i rodziców zamieszkujących na danym terenie oraz sytuacji społeczno-ekonomicznej lokalnej społeczności i do tych warunków powinny dostosowywać ofertę wychowania przedszkolnego. Przepisy prawa powszechnego są wyznacznikiem określonych standardów organizacyjnych przedszkola, co jednak nie wyklucza stworzenia warunków korzystniejszych przez organ prowadzący przedszkole w celu wspierania lokalnej społeczności. Ministerstwo Edukacji Narodowej obecnie nie planuje zmian dotyczących rekrutacji w rozdziale 6: Przyjmowanie do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek w ustawie z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.). Przedstawiając powyższe, pragnę zwrócić uwagę na formalne warunki realizacji nadzoru pedagogicznego nad szkołami i placówkami polskiego systemu oświaty. Minister edukacji nie podejmuje interwencji wobec organów prowadzących przedszkola niepubliczne, nie przeprowadza również kontroli w tych przedszkolach. W zakresie spraw dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz w kwestii możliwego naruszenia procedury likwidacji placówki przedszkola są nadzorowane przez właściwego terytorialnie kuratora oświaty. Jednocześnie wyjaśniam, że kwestie bezpieczeństwa sanitarno-higienicznego, w tym w zakresie uwarunkowań środowiskowych oraz materiałów budowlanych użytych w konstrukcjach budynków użyteczności publicznej, wykraczają poza zakres nadzoru pedagogicznego. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.; [2] Dz. U. 2025 poz. 439; [3] jw.; [4] Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.; [5] art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 19 ust. 1 pkt 6 i art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2025 poz. 439); [6] art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.); [7] art. 7 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2025 poz. 1153) w związku z art. 8 ust. 15 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.); [8] art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.);

Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w nadzorze nad siecią przedszkoli w Olsztynie oraz potencjalnych naruszeń prawa oświatowego przez organy miasta

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji