Interpelacja #17392 - Interpelacja w sprawie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP), w szczególności podsystemu radiowego SBŁP-T opartego na technologii TETRA

Interpelacja w sprawie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP), w szczególności podsystemu radiowego SBŁP-T opartego na technologii TETRA Szanowny Panie Ministrze, System Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP) stanowi kluczowy element infrastruktury krytycznej państwa, mający zapewnić bezpieczną, szyfrowaną i odporną na zakłócenia komunikację dla administracji publicznej, służb mundurowych, wojska oraz podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i ochronę ludności, co w dobie prowadzonej przeciwko Polsce wojny hybrydowej jest szczególnie ważne. Również sytuacje kryzysowe niezwiązane z konfliktem z innym państwem, takie jak klęski żywiołowe – przykładowo powodzie w 1997 i 2024 roku - pokazały, że bez sprawnej, niezawodnej łączności państwo nie może funkcjonować. Wdrożenie podsystemu radiowego SBŁP-T opartego na technologii TETRA (z lat 90. XX wieku) oraz zmiany organizacyjne po powołaniu pełnomocnika rządu ds. SBŁP (Tomasza Szymańskiego, wiceministra spraw wewnętrznych i administracji) budzą szereg wątpliwości natury organizacyjnej, technicznej i finansowej. W związku z powyższym zwracam się do Pana z następującymi pytaniami: I. Pytania organizacyjne Jakich istotnych zmian dokona Pan Minister w SBŁP po zmianie na stanowisku pełnomocnika rządu do spraw Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej? Czy SBŁP-T (łączność radiowa) zapewni pełną interoperacyjność między systemami komunikacji radiowej administracji publicznej (obecnie KGP – operator SBŁP-T nie zapewnia interoperacyjności)? Czy Komenda Główna Policji posiada odpowiednie zasoby ludzkie zdolne do obsługi SBŁP-T na terenie całego kraju dla wszystkich użytkowników wszystkich służb? Czy przy wyborze systemu radiowego SBŁP korzystano z doświadczeń innych krajów, które po wdrożeniu wycofały się z TETRY (np. Finlandia, Wielka Brytania)? Czy wybór obcego produktu bez „kodów startowych” jest bezpieczny dla SBŁP-T (całkowity brak wpływu na algorytmy szyfrowania i identyfikacji, niemodyfikowalne sprzętowe szyfrowanie itp.)? Czy droga, którą wybrało Ministerstwo Cyfryzacji przy tworzeniu bezpiecznej komunikacji mSZYFR (samodzielna budowa komunikatora na w pełni własnej infrastrukturze i własnym oprogramowaniu) była brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o wyborze systemu bezpiecznej komunikacji? Jakie czynniki zadecydowały o wyborze systemu TETRA zamiast mSZYFR? II. Pytania techniczne Dlaczego do SBŁP-T wybrano przestarzały system TETRA pochodzący z lat 90. XX wieku? Czy poziom szyfrowania TETRY spełnia wymagania SBŁP-T? Którą wersję algorytmu szyfrowania TEA wybrano (TEA – TETRA Encryption Algorithm)? Jaki jest czas pracy BTS-ów przy braku zasilania? Czy planowany zasięg radiowy obejmie całe terytorium kraju? Jeżeli tak, to kiedy to nastąpi? Na ile lat planowane jest użytkowanie TETRY (do czasu zaprzestania wsparcia produktu przez głównych producentów)? III. Pytania finansowe Ile kosztuje pojedynczy BTS? Ile kosztuje sieć TETRY (wszystkie nowe BTS-y)? Proszę o wyszczególnienie kwot z podziałem na województwa oraz łącznej dla całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jaki podmiot będzie ponosił koszty eksploatacji SBŁP? Z poważaniem Poseł na Sejm RP Michał Wawer

Odpowiedź na interpelację w sprawie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP), w szczególności podsystemu radiowego SBŁP-T opartego na technologii TETRA Warszawa, 11-06-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 17392 Pana Posła Michała Wawera w sprawie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP), w szczególności podsystemu radiowego SBŁP-T opartego na technologii TETRA, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie warto wspomnieć, że jak zauważono podczas kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli (NIK), systemy łączności radiowej wykorzystywane do 2024 r. przez służby w Polsce charakteryzowały się znaczną heterogenicznością technologii. Najwyższa Izba Kontroli wskazała na problem braku jednolitego, ogólnokrajowego systemu radiowego dla służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne. W odpowiedzi na zdiagnozowane problemy związane z fragmentarycznością łączności radiowej, w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) podjęto działania mające na celu budowę zintegrowanego, bezpiecznego i odpornego systemu komunikacji dla służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w standardzie TETRA, z szyfrowaniem interfejsu radiowego w standardzie TEA2 (przeznaczonym dla służb porządku i bezpieczeństwa publicznego), z uwzględnieniem możliwie szerokiego stosowania szyfrowania pomiędzy urządzeniami końcowymi „end to end”. W dniu 5 grudnia 2024 r. została uchwalona ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej [1] , która wprowadza System Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP). Operatorem SBŁP jest minister właściwy do spraw wewnętrznych. Jednym z podsystemów wchodzących w skład SBŁP jest podsystem bezpiecznej radiowej łączności trankingowej SBŁP-T. Do roli tej afiliowano system łączności radiowej wykorzystywany przez Policję. Obecnie łączność radiowa wymaga dalszej rozbudowy, jednak podsystem SBŁP-T zapewnia interoperacyjność, szyfrowanie, redundancję i dostępność na wszystkich poziomach zarządzania kryzysowego. Zapewnia także sieci współdziałania dla wszystkich służb resortu spraw wewnętrznych i administracji (SWiA). Problem zdiagnozowany przez NIK zatem został skutecznie rozwiązany. Nadmieniam, że TETRA (TErrestrial TRunked RAdio) jest otwartym standardem cyfrowej radiotelefonicznej łączności dyspozytorskiej, opracowanym przez Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych (ETSI), który jest nadal rozwijany i uwzględniany w systemach łączności krytycznej Unii Europejskiej (UE) oraz przeznaczony do łączności transgranicznej dla służb bezpieczeństwa, porządku publicznego i ratownictwa w UE. Ponadto standard TETRA przewiduje rozwiązania dla łączności ze statkami powietrznymi – AGA (Air-Ground-Air) oraz łączność bezpośrednią DMO (Direct Mode Operation). Przy wyborze bezpiecznego radiowego systemu łączności dokonano analiz i korzystano z doświadczeń państw posiadających i wykorzystujących systemy TETRA. Wiele państw europejskich, w tym Wielka Brytania i Finlandia, nie wycofuje się z systemów TETRA, lecz dokonuje powolnej migracji [2] , a w planach tych państw nie przewiduje się wycofania się z systemów TETRA, lecz rozszerzenie ich funkcjonalności i migrowanie do nowoczesnych, ustandaryzowanych systemów łączności krytycznej, zgodnych z procedowanym europejskim standardem łączności krytycznej. Działania realizowane przez MSWiA w obszarze łączności radiowej w pełni uwzględniają doświadczenia państw UE, w tym także te związane z działaniami mającymi na celu poprawę zdolności do wspólnego reagowania na kryzysy bezpieczeństwa poprzez budowę europejskiego systemu łączności krytycznej (EU Critical Communication System – EUCCS), z którego będą korzystać organy publiczne odpowiedzialne za bezpieczeństwo i ochronę w całej strefie Schengen. Jak już wspomniano powyżej, szyfrowanie w systemie TETRA spełnia wymagania bezpieczeństwa SBŁP-T dotyczące szyfrowania interfejsu radiowego i korzysta z algorytmu TEA2, przeznaczonego dla służb bezpieczeństwa i porządku publicznego, którego wykorzystanie podlega ograniczeniom. Korzystanie ze sprzętu wyposażonego w algorytm TEA2, jak i nabywanie takiego sprzętu wymaga posiadania stosownej licencji TEA2. Ponadto System TETRA został wskazany w Rekomendacji Police Co-Operation z czerwca 2003 r. do Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. jako właściwy do stosowania przez służby z obszaru bezpieczeństwa, porządku publicznego i ratownictwa w strefie Schengen. Natomiast mSzyfr jest komunikatorem – aplikacją, nie zaś systemem radiowej łączności klasy dyspozytorskiej. Nie występuje jakakolwiek analogia funkcjonalna pomiędzy podsystemem radiowej bezpiecznej łączności trankingowej SBŁP-T a komunikatorem mSzyfr. Oba rozwiązania mają inną funkcję i przeznaczenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) zarządzeniem nr 31 z dnia 2 września 2025 r. w sprawie zlecania zadań związanych z organizacją, budową, utrzymaniem i modernizacją podsystemu bezpiecznej radiowej łączności trankingowej (SBŁP-T) powierzył Komendantowi Głównemu Policji realizację zadań, m.in. w zakresie budowy i wdrożenia SBŁP-T w oparciu o istniejącą infrastrukturę Systemu Radiokomunikacyjnego Policji – TETRA (SRP-T), poprzez jej rozbudowę na obszar całego kraju, w celu ujednolicenia poziomu wyposażenia i dostępności usług w służbach nadzorowanych przez Ministra SWiA. Minister SWiA zapewnił Komendantowi Głównemu Policji środki finansowe, w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej [3] na lata 2025-2026, na realizację zadań w zakresie SBŁP-T w ramach środków na realizację zadań w obszarze 5 – „Bezpieczna Łączność Państwowa oraz alarmowanie, ostrzeganie i powiadamianie” w ramach działu „System Bezpiecznej Łączności Państwowej”. Ponadto uprzejmie informuję, że zakres wymaganej budowy interoperacyjności wynika z art. 74 ust. 4 pkt 1 ustawy OLiOC. Interoperacyjność podsystemu bezpiecznej radiowej łączności trankingowej (SBŁP-T) jest osiągana poprzez: ujednolicenie – zastosowanie jednakowych norm, standardów oraz procedur; wymienność – zastąpienie produktu, podsystemu, usługi lub procesu w sposób niezauważalny przez użytkownika; zgodność – przydatność produktu do użytkowania, przy założeniu spełnienia wymagań oraz braku niepożądanych działań. Należy podkreślić, że budowa interoperacyjności nie oznacza wymogu dostosowania SBŁP-T do różnych rozwiązań eksploatowanych w jednostkach administracji publicznej, ale stosowanie takich możliwości funkcjonalnych i technicznych, by osiągnąć niezbędny minimalny poziom transferu informacji pomiędzy tymi rozwiązaniami a systemem ogólnokrajowym SBŁP-T. Nadmieniam, że wdrażanie i użytkowanie systemu europejskiego standardu ETSI TETRA, a takim jest podsystem SBŁP-T, nie wymaga jakichkolwiek „kodów startowych”. Planowane jest objęcie obszaru całego kraju zasięgiem radiowym podsystemu SBŁP-T. Obecnie szacunkowy zasięg podsystemu SBŁP-T obejmuje ok. 65% powierzchni kraju, a docelowo w perspektywie kilku najbliższych lat ma objąć obszar całego kraju. Funkcjonowanie systemu TETRA jest przewidywane w perspektywie funkcjonowania systemów tego standardu w innych państwach europejskich. Obecnie szacuje się, że eksploatacja systemów TETRA w Europie będzie prowadzona co najmniej przez najbliższe 15 lat. Perspektywa ta jest stale wydłużana z uwagi na problemy i koszty wdrażania rozwiązań szerokopasmowych w obszarze łączności krytycznej. Nie przewiduje się wcześniejszego zakończenia eksploatacji systemu SBŁP-T w przyjętej formule. Pragnę również wskazać, że stacje bazowe (BTS) korzystają z zasilania podstawowego (zasilania sieciowego) i zasilania podtrzymującego/rezerwowego. Dodatkowo każdy BTS ma możliwości podłączenia rezerwowego źródła zasilania w postaci agregatu prądotwórczego, którego czas jest ograniczony zasadniczo tylko przez dostępność paliwa. Koszt pojedynczego BTS jest uzależniony od jego wyposażenia i pojemności. Szacunkowy koszt jednego BTS (bez systemów antenowych i wyposażenia towarzyszącego) mieści się w kwocie ok. 200 tys. zł. W 2025 r. Komendant Główny Policji otrzymał środki na stacje bazowe systemu wraz z niezbędnym wyposażeniem do instalowania na obszarze całego kraju, z uwzględnieniem priorytetów wskazanych przez służby podległe MSWiA, w kwocie 128 660 000,00 zł. Finansowanie budowy SBŁP jest zapewnione w ramach środków przewidzianych w Programie OLiOC, obszar 5 – Bezpieczna Łączność Państwowa oraz alarmowanie, ostrzeganie i powiadamianie. Łączna kwota na oba działy ujęte w obszarze 5 Programu OLiOC jest określona na 304 343 200,00 zł w 2025 r. oraz 289 235 000,00 zł w 2026 r. Pierwszy Program OLiOC został opracowany na lata 2025–2026, a kolejne Programy OLiOC, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, będą opracowywane na okres 4 lat i aktualizowane co 2 lata (art. 156 ust. 3 oraz art. 199 ust. 2 ustawy OLiOC). Aktualnie w MSWiA są prowadzone prace nad projektem Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031. Ponadto uprzejmie informuję, że zadania Pełnomocnika Rządu do spraw Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej są szczegółowo sprecyzowane w §2 zarządzenia nr 28 Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2026 r. w sprawie powołania Pełnomocnika Rządu do spraw Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej oraz szczegółowego zakresu jego działania [4] . Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako operator SBŁP, współpracuje z Pełnomocnikiem w ramach powierzonych Pełnomocnikowi zadań. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1907, z późn. zm., dalej także – ustawa OLiOC. [2] Wdrożenie systemów szerokopasmowych okazało się być procesem tak kosztownym, że trwa wiele lat – np. Wielka Brytania. [3] Dalej także – Program OLiOC. [4] M.P. poz. 365.

Interpelacja w sprawie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP), w szczególności podsystemu radiowego SBŁP-T opartego na technologii TETRA

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji