Interpelacja #17419 - Interpelacja w sprawie systemowych braków w zakresie dostępu do bezpłatnej wody pitnej na terenie imprez masowych i portów lotniczych oraz ochrony praw konsumentów przed monopolistycznymi praktykami cenowymi

Interpelacja w sprawie systemowych braków w zakresie dostępu do bezpłatnej wody pitnej na terenie imprez masowych i portów lotniczych oraz ochrony praw konsumentów przed monopolistycznymi praktykami cenowymi Szanowny Panie Premierze, zjawiskiem powszechnym na polskich biletowanych imprezach masowych (festiwalach muzycznych, koncertach stadionowych) oraz w strefach zastrzeżonych polskich portów lotniczych jest systemowe pozbawianie obywateli możliwości zaspokojenia podstawowej potrzeby fizjologicznej, jaką jest dostęp do wody pitnej, na racjonalnych warunkach ekonomicznych. Organizatorzy imprez masowych w Polsce, powołując się na regulacje ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 616), standardowo implementują w swoich regulaminach bezwzględny zakaz wnoszenia jakichkolwiek płynów. Uzasadnia się to ryzykiem wykorzystania pełnych butelek jako niebezpiecznych przedmiotów oraz zapobieganiem przemycaniu alkoholu. Skutkiem ubocznym tego stanu rzeczy jest jednak wytworzenie przez organizatorów na zamkniętym terenie lokalnego monopolu gastronomicznego. Uczestnicy – często przebywający na słońcu przez kilkanaście godzin w ekstremalnych upałach – są zmuszani do zakupu wody butelkowanej z nałożoną kilkuset procentową marżą, co nosi znamiona wyzysku ekonomicznego. Polska ustawa w obecnym kształcie nakłada na organizatora obowiązek zapewnienia zaplecza higieniczno-sanitarnego (art. 6 ust. 1 pkt 4), jednak brak jest przepisów wprost wymuszających zapewnienie adekwatnej do liczby uczestników liczby punktów poboru bezpłatnej wody pitnej (zdatnej do spożycia, a nie tylko do celów sanitarnych). Problem ten został już zauważony i uregulowany w wielu państwach Europy, do których standardów Polska powinna aspirować. Brytyjski system koncesyjny jednoznacznie chroni obywateli. Na mocy przepisów wykonawczych do Licensing Act 2003 (tzw. Mandatory Licensing Conditions, znowelizowanych w 2010 i 2014 r.), każdy podmiot posiadający licencję na sprzedaż alkoholu do spożycia na miejscu - co obejmuje również tereny festiwalowe - ma bezwzględny obowiązek zapewnienia klientom bezpłatnej pitnej wody kranowej. Sytuacja, w której organizator festiwalu zakazuje wnoszenia własnej wody i jedzenia, została także dostrzeżona przez hiszpański rząd. Zgodnie z tamtejszą ustawą o ochronie konsumentów (Ley General para la Defensa de los Consumidores y Usuarios - RDL 1/2007), głównym celem festiwalu jest świadczenie usług kulturalno-rozrywkowych, a nie gastronomicznych. W 2023 roku hiszpańskie Ministerstwo ds. Konsumentów (Ministerio de Consumo) wszczęło oficjalne postępowania sankcyjne wobec organizatorów największych hiszpańskich festiwali, opierając się na skargach organizacji konsumenckich (m.in. FACUA). Uznano, że zmuszanie uczestników do zakupu jedzenia i picia wyłącznie u organizatora stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną. Należy również podkreślić cel dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. UE. L. z 2020 r. Nr 435, str. 1 z późn. zm.). Artykuł 16 tej dyrektywy zobowiązuje państwa członkowskie do promowania dostępu do wody wodociągowej, m.in. poprzez zachęcanie do udostępniania jej bezpłatnie lub za niewielką opłatą w przestrzeniach publicznych. Niezależnie od aspektów prawnych i ekonomicznych, podnieść należy również daleko idące wątpliwości etyczne oraz kwestię zgodności opisywanych praktyk z zasadami współżycia społecznego. Wykorzystywanie przymusowego położenia konsumenta na wydzielonym, zamkniętym terenie do maksymalizacji zysków z towaru absolutnie niezbędnego do podtrzymania zdrowia i życia, stanowi rażące naruszenie dobrych obyczajów. Traktowanie wody pitnej w takich warunkach wyłącznie jako narzędzia do agresywnego generowania przychodów - zwłaszcza przy skrajnych warunkach pogodowych - stoi w jawnej sprzeczności z fundamentalnym poczuciem sprawiedliwości społecznej oraz społeczną odpowiedzialnością biznesu, jakiej państwo powinno wymagać od organizatorów największych wydarzeń publicznych. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, proszę o odpowiedź na następujące pytania: Jakie jest stanowisko rządu do ww. problemu? Czy Rada Ministrów rozważa przygotowanie nowelizacji u stawy o bezpieczeństwie imprez masowych lub innych stosownych aktów prawnych, tak aby nałożyć na organizatorów biletowanych imprez masowych prawny obowiązek udostępniania bezpłatnych punktów poboru wody pitnej? Czy prezes Rady Ministrów dostrzega konieczność zainicjowania przez podległe mu organy państwowe szeroko zakrojonego monitoringu i kontroli regulaminów największych polskich festiwali pod kątem stosowania klauzul abuzywnych? Z poważaniem Piotr Górnikiewicz Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie systemowych braków w zakresie dostępu do bezpłatnej wody pitnej na terenie imprez masowych i portów lotniczych oraz ochrony praw konsumentów przed monopolistycznymi praktykami cenowymi Warszawa, 06-07-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 17419 Pana Posła Piotra Górnikiewicza w sprawie systemowych braków w zakresie dostępu do bezpłatnej wody pitnej na terenie imprez masowych i portów lotniczych oraz ochrony praw konsumentów przed monopolistycznymi praktykami cenowymi – skierowaną do Prezesa Rady Ministrów – przekazaną zgodnie z właściwością [1] Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) w celu udzielenia odpowiedzi w porozumieniu z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, informuję co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że tematyka podniesiona w niniejszym wystąpieniu pozostaje poza zakresem działania resortu spraw wewnętrznych i administracji. Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych [2] reguluje kwestie związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczestników imprez masowych, ochrony porządku publicznego oraz zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych wraz ze służącymi tym obiektom instalacjami i urządzeniami technicznymi, w szczególności przeciwpożarowymi i sanitarnymi. Powyższe oznacza, że ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych koncentruje się na regulowaniu tych aspektów, które mają bezpośrednie przełożenie na względy bezpieczeństwa imprezy masowej. Z kolei za bezpieczeństwo imprezy masowej w miejscu i w czasie jej trwania, co do zasady, odpowiada jej organizator. Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych w tym zakresie nakłada na niego szereg obowiązków, do których należy m.in.: zapewnienie udziału służb porządkowych, służb informacyjnych oraz kierującego tymi służbami kierownika do spraw bezpieczeństwa, jak również zapewnienie zaplecza higieniczno-sanitarnego, udostępnienia osobom uczestniczącym w imprezie masowej regulaminu obiektu (terenu). Organizator opracowuje i udostępnia regulamin imprezy masowej, określając tym samym warunki uczestnictwa i zasady zachowania się osób obecnych na imprezie. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych , zabrania się wnoszenia na imprezę masową oraz posiadania przez osoby w niej uczestniczące broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów, materiałów wybuchowych, wyrobów pirotechnicznych, materiałów pożarowo niebezpiecznych, napojów alkoholowych, środków odurzających lub substancji psychotropowych. W przytoczonym przepisie prawa nie wymieniono napojów bezalkoholowych, co oznacza że sam fakt uczestnictwa w imprezie masowej nie powoduje ustawowego zakazu wniesienia wody, czy innego napoju bezalkoholowego na teren, na którym odbywa się impreza masowa. Niemniej organizatorzy powołując się na względy bezpieczeństwa często wprowadzają w regulaminach imprez masowych zakazy wnoszenia różnego rodzaju napojów, w tym w butelkach plastikowych, szklanych czy w puszkach. Wskazany zakaz nie wynika jednak wprost z ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych , lecz z postanowień regulaminowych ustanawianych przez organizatora danej imprezy, które uczestnicy mają obowiązek stosować. Odnosząc się do kwestii monitoringu i kontroli regulaminów imprez masowych pod kątem klauzul abuzywnych należy podkreślić, że przepisy ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych nie przewidują kompetencji zarówno dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jak również podległych mu służb do prowadzenia kontroli w przedmiotowym zakresie. Jednocześnie informuję, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji nie są prowadzone prace mające na celu zmianę przepisów ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych . Natomiast Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK) w stanowisku [3] przekazanym do przedmiotowej interpelacji wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów [4] do zakresu działania Prezesa UOKiK należy m.in.: sprawowanie kontroli przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów ustawy , wydawanie decyzji w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, stosownie do brzmienia art. 24 ust. 2 ustawy , rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy. Natomiast stosownie do art. 385 1 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny [5] , niedozwolone postanowienie wzorca umowy to postanowienie nieuzgodnione indywidualnie, które kształtuje prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Prezes UOKiK na bieżąco podejmuje liczne działania odnoszące się do nieprawidłowości występujących w ramach organizacji imprez masowych, w tym w zakresie treści stosowanych we wzorcach umów. W ramach powyższych działań Prezes UOKiK prowadzi: monitoring sygnałów i zgłoszeń konsumentów; wystąpienia do przedsiębiorców na podstawie art. 49a ustawy dotyczące m.in.: prezentacji cen, uprawnień konsumentów w zakresie zwrotów za bilety, zasad pobierania i zwrotów opłat serwisowych, kontroli wzorców umowy, zbierania informacji na temat rzetelnego informowania o warunkach uczestnictwa w wydarzeniu, sprawdzania podmiotów uczestniczących w oferowaniu, organizowaniu lub obsługiwaniu procesów sprzedaży lub dystrybucji biletów na wydarzenia kulturalno-rozrywkowe; postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów: przykładem jest decyzja Prezesa UOKiK nr RGD-2/2026 z 15 kwietnia 2026 r., nakładająca na jednego z największych organizatorów koncertów w Polsce – spółkę Live Nation, karę w wysokości ponad 15,3 mln zł. Prezes UOKiK zakwestionował m.in. postanowienia regulaminu, które w sposób niejednoznaczny i bezwzględny zakazywały wnoszenia na teren imprezy masowej jakichkolwiek przedmiotów (w tym napojów) oraz zmuszały konsumentów do korzystania z płatnych depozytów pod rygorem niewpuszczenia na koncert. Niezależnie od powyższego, w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa oszustwa ujętego w art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny [6] , Prezes UOKiK kieruje zawiadomienia do organów ścigania. Ponadto Prezes UOKiK, mając na celu podniesienie świadomości konsumentów uczestniczących w imprezach masowych opublikował: „Poradnik koncertowy dla konsumentów” [7] oraz „Sold out? Poradnik koncertowy UOKiK” [8] . Naczelną chronioną wartością w przypadku przepisów regulujących organizację imprez masowych jest bezpieczeństwo ich uczestników. W opinii Prezesa UOKiK nie może to jednak stanowić uzasadnienia dla sztucznego kreowania monopolu gastronomicznego i wymuszania zakupów na warunkach o charakterze wyzysku. W związku z powyższym Prezes UOKiK popiera wprowadzenie systemowych zmian prawnych w zakresie zobligowania organizatorów do zapewnienia uczestnikom dostępności do bezpłatnej wody pitnej na terenie imprez masowych. Należy jednak zaznaczyć, że podejrzenie stosowania nadmiernie wygórowanych cen nie podlega analizie w kontekście ewentualnej abuzywności postanowień wzorców umowy z uwagi na fakt, że dotyczą one głównego świadczenia stron, tj. ceny (art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego ). Odnosząc się do zagadnienia dostępu do bezpłatnej wody pitnej na terenie portów lotniczych Prezes UOKiK przekazał, że w 2017 r. prowadził działania polegające na skierowaniu do wszystkich polskich portów lotniczych zapytań o dostępność i cenę wody w strefie zastrzeżonej (tzw. wolnocłowej). Przeprowadzona wówczas analiza nie dała podstaw do stwierdzenia, że dochodzi do stosowania praktyk ograniczających konkurencję. Jednocześnie w następstwie podjętych działań, Lotnisko Chopina w Warszawie zadeklarowało zainstalowanie trzech ujęć darmowej wody pitnej. Jest to istotne ponieważ lotnisko to obsługuje wiele połączeń tranzytowych, co oznacza, że czas oczekiwania pasażerów na terenie strefy zastrzeżonej jest często dłuższy niż w innych portach. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pismem o sygn. DSP.INT.4510.155.2026 Pana Jakuba Stefaniaka – Sekretarza Stanu, Zastępcy Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, działającego z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 616 [3] Pismo z 12 czerwca 2026 r., sygn. DOZIK-1.071.17.2026.HW [4] Dz. U. z 2025 r. poz. 1714, dalej: ustawa [5] Dz. U. z 2026 r. poz. 795 [6] Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm. [7] https://uokik.gov.pl/poradnik-koncertowy-uokik [8] https://uokik.gov.pl/sold-out-poradnik-koncertowy-uokik

Interpelacja w sprawie systemowych braków w zakresie dostępu do bezpłatnej wody pitnej na terenie imprez masowych i portów lotniczych oraz ochrony praw konsumentów przed monopolistycznymi praktykami cenowymi

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji