Przejdź do głównej treści
Interpelacja#13523 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie podjęcia prac legislacyjnych nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia nr 1028 w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, z uwzględnieniem zagrożeń grzybem i pleśnią oraz ich kancerogennego, cytotoksycznego i neurotoksycznego wpływu

Wysłano: 27 stycznia 2026Wpłynęło: 10 listopada 2025Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja posła Macieja Koniecznego skierowana do ministra zdrowia dotyczy wieloletniego zawieszenia prac nad projektem rozporządzenia MZ nr 1028, który miał określić dopuszczalne stężenia szkodliwych substancji (m.in. VOC, formaldehydu) wydzielanych przez materiały budowlane i wyposażenie pomieszczeń, a także uwzględnić zagrożenia zdrowotne związane z grzybem i pleśnią, w tym ich działanie kancerogenne, cytotoksyczne i neurotoksyczne. Poseł powołuje się na interwencje Rzecznika Praw Obywatelskich oraz dane wskazujące, że problem tzw. „zespołu chorego budynku” dotyka znacznej części Polaków, i pyta o aktualny oraz planowany stan prac legislacyjnych nad tym projektem. Na interpelację udzielono dwóch odpowiedzi (5 grudnia 2025 r. i 23 lutego 2026 r.) podpisanych przez podsekretarz stanu Katarzynę Kęcką, jednak treść merytoryczna tych odpowiedzi nie została udostępniona w przekazanych materiałach.

Wnioskodawcy · 1 poseł
Adresat · Odpowiedział
minister zdrowia

01Treść pytania

Pytanie posłów27 stycznia 2026
Interpelacja w sprawie podjęcia prac legislacyjnych nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia nr 1028 w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, z uwzględnieniem zagrożeń grzybem i pleśnią oraz ich kancerogennego, cytotoksycznego i neurotoksycznego wpływu Szanowna Pani Minister, zwracam się się z pytaniem o aktualny i planowany stan prac legislacyjnych nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia nr 1028 (dalej: projekt MZ 1028) , który od 2020 r. pozostaje w stanie zawieszenia, mimo wielokrotnych apeli rzecznika praw obywatelskich (RPO) oraz alarmujących danych wskazujących na pilną potrzebę ochrony zdrowia publicznego przed szkodliwymi emisjami substancji chemicznych oraz zagrożeniami biologicznymi, takimi jak grzyb i pleśń. Grzyby pleśniowe wywołują zarówno ciężkie infekcje płuc, jak również mogą mieć kancerogenny, cytotoksyczny i neurotoksyczny wpływ na organizm człowieka. Kontakt z zarodnikami pleśni skutkuje pojawieniem się u narażonych osób reakcji alergicznych, obniżeniem odporności organizmu i występowaniem toksycznego zespołu określanego mianem „zespołu chorego budynku“ (SBS). Przełamanie legislacyjnego impasu spowoduje realizację konstytucyjnych obowiązków państwa w zakresie ochrony życia i zdrowia obywateli (art. 38 i 68 Konstytucji RP). Uzasadnienie potrzeby podjęcia prac legislacyjnych w ww. kwestii: Kontekst legislacyjny i historyczny projektu MZ 1028 Projekt MZ 1028, zgłoszony 8 października 2020 r. w ramach wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów (kadencja IX, 2019–2023), ma na celu ustalenie maksymalnych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, takich jak lotne związki organiczne (VOC), formaldehyd oraz inne emisje chemiczne wydzielane przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach mieszkalnych, biurowych i użyteczności publicznej. Projekt opiera się m.in. na art. 11 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Pomimo konsultacji publicznych z 28 listopada 2020 r. projekt nie został sfinalizowany, co potwierdza brak aktualizacji na platformie Rządowego Centrum Legislacji (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12339600/katalog/12731109#12731109) . Opóźnienia te uniemożliwiają wprowadzenie standardów chroniących zdrowie i zdrowie obywateli. Interwencje rzecznika praw obywatelskich i luki w prawie Jak wskazano w piśmie RPO (https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-stezenie-substancji-chemicznych-odpowiedz-mz) , brak powszechnie obowiązujących regulacji dotyczących emisji chemicznych oraz zagrożeń biologicznych, takich jak grzyb i pleśń, narusza konstytucyjne prawa do życia (art. 38) i ochrony zdrowia (art. 68). Przepisy z 1996 r. (zarządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej) nie mają mocy prawnej, co pozbawia Państwową Inspekcję Sanitarną (sanepid) narzędzi do reagowania na skargi dotyczące szkodliwych emisji chemicznych i pleśni. Odpowiedź poprzedniego wiceministra zdrowia bagatelizowała problem, ignorując praktyczne trudności w egzekwowaniu ochrony zdrowia. Projekt MZ 1028 niweluje te luki, wprowadzając obowiązek monitoringu emisji chemicznych, jednak powinien zostać rozszerzony o regulacje dotyczące zagrożeń biologicznych, takich jak grzyb i pleśń, ze szczególnym uwzględnieniem ich kancerogennego wpływu. Alarmujące dane o stanie budynków w Polsce Artykuł na portalu Money.pl ( https://www.money.pl/gospodarka/polacy-mieszkaja-w-chorych-budynkach-dane-porazaja-7099566063909504a.html , październik 2024 wskazuje, że 60% Polaków mieszka w budynkach dotkniętych „syndromem chorego budynku“ (SBS), spowodowanym emisjami toksycznych substancji, takich jak formaldehyd i VOC, oraz obecnością grzyba i pleśni wynikających z wilgotności i nieodpowiedniej wentylacji. Objawy SBS, w tym alergie, astma, bóle głowy i zmęczenie, szczególnie dotykają dzieci i seniorów. Artykuł podkreśla, że brak regulacji uniemożliwia sanepidowi skuteczne działania w odpowiedzi na skargi mieszkańców. Badanie naukowe opublikowane w „Medycynie Ogólnej i Naukach o Zdrowiu“ ( https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileId/295104 , 2018) potwierdza, że w 30–40% pomieszczeń biurowych i mieszkalnych w Polsce stężenia VOC przekraczają bezpieczne poziomy, co zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego i alergii. Dodatkowo badanie wskazuje na zagrożenia biologiczne – grzyb i pleśń, które rozwijają się w wilgotnych pomieszczeniach, uwalniają mykotoksyny i alergeny, powodując poważne konsekwencje zdrowotne, w tym kancerogenne. Zagrożenia grzybem i pleśnią oraz ich kancerogenny, cytotoksyczny i neurotoksyczny wpływ Grzyby pleśniowe, takie jak aspergillus czy penicillium, stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych w budynkach, szczególnie w wilgotnych i słabo wentylowanych pomieszczeniach. Grzyby pleśniowe wywołują zarówno ciężkie infekcje płuc, jak również mogą mieć kancerogenny, cytotoksyczny i neurotoksyczny wpływ na organizm człowieka. Kontakt z zarodnikami pleśni skutkuje pojawieniem się u narażonych osób reakcji alergicznych, obniżeniem odporności organizmu i występowaniem toksycznego zespołu określanego mianem „zespołu chorego budynku“ (SBS). Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ekspozycja na pleśń zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego o 30–50%, w tym astmy, zapalenia zatok i alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych. Mykotoksyny produkowane przez pleśnie mają udokumentowany wpływ na rozwój nowotworów, w szczególności raka wątroby i płuc, ze względu na ich właściwości kancerogenne. Dodatkowo ich działanie cytotoksyczne uszkadza komórki organizmu, a neurotoksyczne może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, takich jak problemy z koncentracją czy pamięcią. Dzieci, osoby starsze i osoby z osłabionym układem odpornościowym są szczególnie narażone na te skutki. Artykuł Money.pl (2024) wskazuje, że problem pleśni dotyczy zarówno starszych budynków, jak i nowych inwestycji, gdzie nieodpowiednie materiały budowlane i brak wentylacji sprzyjają rozwojowi grzybów. Projekt MZ 1028 powinien zostać rozszerzony o normy dotyczące kontroli wilgotności i obecności grzybów, aby kompleksowo chronić zdrowie mieszkańców przed zagrożeniami chemicznymi i biologicznymi, ze szczególnym uwzględnieniem kancerogennego działania mykotoksyn. Aktualny kontekst polityczny i zdrowotny (2025 r.) Wzrost świadomości zagrożeń chemicznych i biologicznych w 2025 r., potwierdzony raportami GUS i WHO, oraz dane z Money.pl (2024) wskazują, że problem SBS i pleśni dotyczy milionów Polaków. Pandemia COVID-19 uwypukliła znaczenie jakości powietrza wewnątrz budynków, a zagrożenie nowotworami związanymi z mykotoksynami dodatkowo podkreśla pilność działań. Projekt MZ 1028 uzupełnia inne regulacje, np. rozporządzenie Ministra Zdrowia z 26 lipca 2024 r. w sprawie substancji rakotwórczych w pracy (Dz. U. 2024 poz. 1126), rozszerzając ochronę na przestrzenie cywilne. Korzyści z wdrożenia projektu MZ 1028 Finalizacja prac legislacyjnych przyniesie: - Wzmocnienie narzędzi sanepidu: Możliwość nakładania kar i monitoringu emisji chemicznych oraz zagrożeń biologicznych (grzyb, pleśń) w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej. - Ochronę grup wrażliwych: Zmniejszenie ryzyka zdrowotnego, w tym chorób nowotworowych wywołanych mykotoksynami, dzieci, seniorów i osób z chorobami przewlekłymi (Money.pl, 2024). - Innowacje ekologiczne: Stymulacja rynku materiałów budowlanych o niskiej emisji i odpornych na wilgoć. - Zgodność z konstytucją: Wypełnienie obowiązków ochrony zdrowia i życia wynikających z art. 38 i 68 Konstytucji RP. W świetle powyższych faktów zwracam się z wnioskiem o informacje: 1. Jaki jest aktualny stan prac legislacyjnych nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia nr 1028 (dalej: projekt MZ 1028)? 2. Jaki jest planowany stan prac legislacyjnych nad projektem MZ 1028? Z wyrazami szacunku Maciej Konieczny

02Odpowiedzi Ministerstwa2 odpowiedzi

Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Treść z PDF
5 grudnia 2025

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia - Katarzyna Kęcka
Wniosek o przedłużenie
23 lutego 2026

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

03Powiązane

Inne pytania: Maciej Konieczny

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie