Interpelacja w sprawie zagrożeń jakie płyną z proponowanych zmian w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy

Szanowna Pani Minister,

w przestrzeni publicznej pojawiają się głosy zaniepokojonych przedsiębiorców, którzy zgłaszają poważne wątpliwości dotyczące proponowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozwiązań legislacyjnych. Szczególne obawy budzi fakt, że ewentualne decyzje inspektorów pracy o przekształceniu umów cywilnoprawnych miałyby wywoływać skutki wstecz oraz być opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności. Tego rodzaju konstrukcja nie stanowi standardu w polskim systemie prawnym i rodzi poważne zastrzeżenia z punktu widzenia stabilności działania gospodarki.

Projektowane przepisy mogą mieć szczególnie negatywny wpływ na te branże, w których umowy cywilnoprawne są powszechnie stosowane z uwagi na specyfikę wykonywanych zadań.

Jedną z takich branż z całą pewnością jest również rolnictwo. Jak niedawno donosiły media, projekt szczególnie zaniepokoił rolnicze związki zawodowe oraz producentów mięsa. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność” skierował apel do prezydenta Karola Nawrockiego o rozpoczęcie dialogu i ponowną analizę przepisów przygotowywanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zwrócił się również o działania mające ograniczyć negatywne skutki zmian w prawie dla polskiego rolnictwa.

Należy podkreślić, że jest to kolejna próba wprowadzenia zmian o istotnych konsekwencjach dla przedsiębiorców, po wcześniejszej propozycji ministerstwa dotyczącej wyłączenia cudzoziemców z możliwości zawierania umów cywilnoprawnych. Rozwiązania te – zgłaszane bez szerokich konsultacji i wsłuchania się w głosy rynku – mogą w sposób nieproporcjonalny obciążyć polskich pracodawców i negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie wielu sektorów gospodarki.

Oczywiście rozumiemy konieczność realizacji reform wynikających z tzw. kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy. Proces ten powinien jednak przebiegać w sposób spójny z obowiązującymi w Polsce standardami prawnymi, z poszanowaniem zasad pewności prawa oraz stabilności warunków prowadzenia działalności gospodarczej.

W związku z powyższym proszę o informację w następujących kwestiach:

1. W oparciu o jakie analizy ministerstwo proponuje wprowadzenie możliwości nadania decyzjom inspektorów pracy rygoru natychmiastowej wykonalności? Czy jest jakiekolwiek inne państwu UE lub OECD gdzie takie przepisy obowiązują?
2. W jaki sposób ministerstwo uzasadnia wprowadzenie przepisów o skutku wstecznym decyzji dotyczących przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, skoro zasada nieretroaktywności jest jedną z podstawowych zasad polskiego systemu prawnego?
3. Czy przeprowadzono ocenę wpływu proponowanych zmian na branże, w których umowy cywilnoprawne są niezbędne ze względu na specyfikę świadczenia usług? Jeśli tak — jakie są wyniki tych analiz?
4. Czy ministerstwo przewiduje okres przejściowy lub mechanizmy ochronne dla przedsiębiorców, w szczególności małych i średnich firm, które mogą znacząco ucierpieć w wyniku proponowanych regulacji?
5. Czy planowane przepisy były konsultowane z organizacjami pracodawców, izbami branżowymi oraz związkami przedsiębiorców? Jeśli tak — jakie uwagi zgłoszono, kto brał udział w tych konsultacjach i które z uwag uwzględniono?
6. Czy proponowane zmiany są bezpośrednio związane z realizacją kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy? Jeśli tak — które konkretnie obowiązki wynikają z KPO i jaki jest zakres swobody Polski przy ich wdrażaniu?
7. Jakie konsekwencje finansowe i organizacyjne ministerstwo przewiduje dla Państwowej Inspekcji Pracy w związku z nałożeniem na nią nowych kompetencji i odpowiedzialności?