Interpelacja w sprawie promowania polityków podczas wydarzeń finansowanych ze środków budżetu państwa na przykładzie posła Koalicji Obywatelskiej Konrada Frysztaka przy uroczystym przekazaniu wozu strażackiego dla OSP Gośniewice

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację 13774 Pana Posła Dariusza Mateckiego, Pana Posła Michała Wójcika i Pana Posła Sebastiana Kalety, uprzejmie przedstawiam co następuje.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) oraz Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej (PSP) nie nadzorują charakteru/rodzaju organizowanych wydarzeń (uroczystości) związanych z przekazywaniem sprzętu dla jednostek ochotniczych straży pożarnych (OSP) zakupionego z dotacji z budżetu państwa, jak również nie posiadają informacji, które mogłyby dotyczyć wykorzystywania środków z dotacji ministerialnych w kontekście wydarzeń promocyjnych i obecności polityków w czasie przekazywania sprzętu dla jednostek OSP.

Należy podkreślić, że dotacje dla jednostek OSP z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych są udzielane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a także z zachowaniem zasad i szczegółowego trybu postępowania określonych w dokumencie^[4] pn.: „Tryb i zasady udzielania dotacji z budżetu państwa dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych na zadania publiczne pod tytułem: „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego” i „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych”.

Ponadto na podstawie umowy zawartej pomiędzy przedstawicielami jednostki OSP a Komendantem Głównym PSP na realizację zadania publicznego jednostka OSP ma obowiązek informowania, że ww. zadanie jest współfinansowane/ finansowane ze środków otrzymanych od Komendanta Głównego PSP (tzw. obowiązki i uprawnienia informacyjne). Przedmiotowa informacja powinna znaleźć się we wszystkich materiałach, publikacjach, informacjach dla mediów, ogłoszeniach oraz wystąpieniach publicznych dotyczących realizowanego zadania publicznego.

Dodatkowo jednostka OSP realizująca zadanie publiczne finansowane lub dofinansowane z dotacji z budżetu państwa w wysokości powyżej 50 000 zł jest zobowiązana do stosowania obowiązków informacyjnych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie określenia działań informacyjnych podejmowanych przez podmioty realizujące zadania finansowane lub dofinansowane z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych^[6]. Przedmiotowe zobowiązanie dotyczy oznakowania stosownymi tablicami ww. przedsięwzięć.

Umowa zawarta z OSP zobowiązuje do informowania o współfinansowaniu lub finansowaniu zakupu ze środków z budżetu państwa oraz do innych obowiązków, np. sprawozdawczych, natomiast nie reguluje sposobu dostawy czy odbioru asortymentu zakupionego w ramach dotacji, ani nie zakazuje organizacji uroczystego przekazania sprzętu zakupionego w ramach dotacji.

Niezależnie od powyższego, podkreślenia wymaga fakt, że od wielu lat dla większości jednostek OSP zakup samochodu jest wyjątkową i niecodzienną okazją do zorganizowania, ważnej z punktu widzenia danej jednostki, uroczystości połączonej najczęściej z apelem lub zbiórką wszystkich członków OSP. Tradycje wyrosłe z wieloletniej działalności ruchu strażackiego wzbogacają i uświetniają ww. uroczystości, tworząc tym samym atmosferę jedności i podniosłości należną ludziom działającym w ruchu wolontariackim dla dobra społeczności lokalnych.

Dodatkowo wyjaśniam, że w przypadku dofinansowania zakupu pojazdów pożarniczych dla OSP, obowiązuje metodologia kwalifikowania do dofinansowania, która została oparta na wielokryterialnej analizie decyzyjnej, uwzględniającej następujące czynniki:

1. Stopień zagrożenia gminy: Ocena ryzyka pożarowego w danej gminie.
2. Średni udział w działaniach ratowniczych: Aktywność operacyjna jednostki w ostatnich trzech latach.
3. Liczba strażaków uprawnionych do udziału w akcjach: Liczba strażaków posiadających odpowiednie kwalifikacje.
4. Liczba kierowców: Liczba ratowników posiadających uprawnienia do prowadzenia pojazdów pożarniczych.
5. Wiek posiadanych pojazdów: Średni wiek obecnie używanych pojazdów.
6. Możliwości garażowania: Dostępność odpowiednich garaży dla pojazdów.
7. Liczba pojazdów kupowanych w gminie przez 5 ostatnich lat: Historia zakupów pojazdów pożarniczych w gminie.
8. Stopień dofinansowania zakupu wozu przez gminę: Wkład finansowy gminy w zakup pojazdu.
9. Współczynnik operacyjny: Priorytet operacyjny nadany przez komendantów wojewódzkich PSP.
10. Wskaźnik dochodów podatkowych gminy (wskaźnik G): Dochody podatkowe gminy w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutu obecności polityków podczas uroczystości związanych z przekazywaniem sprzętu dla jednostek ochrony przeciwpożarowej pragnę wskazać, że obecnie w ww. wydarzeniach uczestniczą parlamentarzyści z różnych środowisk politycznych oraz przedstawiciele lokalnych władz samorządowych. Przykładem powyższego jest uroczystość otwarcia nowej strażnicy w Wadowicach.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz

Podsekretarz Stanu

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Część 42 – Sprawy wewnętrzne.

^[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 244.

^[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 1483.

^[4] Opublikowany na stronie: https://www.gov.pl/web/kgpsp/dotacje-osp.

^[5] Na podstawie art. 32 ust. 3 i 4 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych.

^[6] Dz. U. poz. 953, z późn. zm.