Interpelacja #17467 - Interpelacja w sprawie kierunku zmian w polskiej edukacji oraz ograniczania znaczenia wartości narodowych, patriotycznych i chrześcijańskich w systemie oświaty

Interpelacja w sprawie kierunku zmian w polskiej edukacji oraz ograniczania znaczenia wartości narodowych, patriotycznych i chrześcijańskich w systemie oświaty Szanowna Pani Minister, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję interpelację w sprawie kierunku zmian w polskiej edukacji oraz ograniczania znaczenia wartości narodowych, patriotycznych i chrześcijańskich w systemie oświaty. Coraz więcej rodziców, nauczycieli i środowisk społecznych wyraża obawy, że obecna polityka edukacyjna prowadzi do stopniowego osłabiania roli tradycji narodowej, historii i wartości chrześcijańskich w wychowaniu młodego pokolenia. Szkoła powinna budować wspólnotę narodową, wzmacniać tożsamość kulturową oraz przekazywać młodzieży szacunek do historii, państwa i rodziny. Tymczasem wiele działań obecnego rządu odbieranych jest jako próba ideologicznej przebudowy szkoły i marginalizowania treści patriotycznych. Szczególne kontrowersje budzą: zmiany programowe, ograniczanie znaczenia religii, sposób przedstawiania historii Polski, oraz rosnąca obecność treści światopoglądowych w szkołach. W związku z powyższym proszę o odpowiedź: Jakie zmiany programowe planowane są w zakresie historii, wychowania i edukacji obywatelskiej? Czy ministerstwo planuje dalsze ograniczanie lekcji religii? Jakie działania podejmowane są w celu wzmacniania postaw patriotycznych wśród młodzieży? Czy organizacje o charakterze ideologicznym uczestniczą w przygotowywaniu materiałów edukacyjnych? Czy rodzice będą mieli realny wpływ na treści przekazywane dzieciom? Jakie działania podejmowane są w celu ochrony pluralizmu światopoglądowego w szkołach? Czy ministerstwo analizowało społeczne skutki ograniczania roli tradycji i wartości narodowych w edukacji? Czy szkoła ma nadal pełnić funkcję wychowawczą opartą o polską tradycję i kulturę? Jakie organizacje konsultowały przygotowywane zmiany? Czy obecny rząd uważa wychowanie patriotyczne za priorytet polskiej szkoły? Polska szkoła nie może stać się miejscem eksperymentów ideologicznych i wykorzeniania młodego pokolenia z własnej historii, tradycji i tożsamości narodowej. Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie kierunku zmian w polskiej edukacji oraz ograniczania znaczenia wartości narodowych, patriotycznych i chrześcijańskich w systemie oświaty Warszawa, 19-06-2026 Szanowny Panie Pośle, wobec pytań sformułowanych w interpelacji, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia. Ad 1. Odnosząc się do pytania dotyczącego planowanych zmian programowych w zakresie historii, wychowania i edukacji obywatelskiej informuję, że cele kształcenia i wychowania w szkole podstawowej wraz z nową podstawą programową kształcenia ogólnego, w tym w zakresie historii oraz edukacji obywatelskiej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz. U. poz. 378). Ta podstawa programowa będzie wdrażana w szkole podstawowej sukcesywnie, począwszy od roku szkolnego 2026/2027. Od roku szkolnego 2025/2026 obowiązuje już nowa podstawa programowa edukacji obywatelskiej dla szkół ponadpodstawowych – określa ją rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum i branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. poz. 382). Uprzejmie zachęcam do zapoznania się z ww. rozporządzeniami Ministra Edukacji – znajdzie Pan Poseł w nich zadania szkoły m.in. w zakresie kształtowania i rozwijania postaw patriotycznych i obywatelskich uczniów. Już na wstępie pierwszego z ww. rozporządzeń (Ogólne cele kształcenia i wychowania) wskazano, że „szkoła podstawowa wspiera wszechstronny rozwój uczniów w sferze poznawczej, społecznej, emocjonalnej, etycznej i fizycznej oraz wspomaga ich w pełnej realizacji potencjału – zarówno jako jednostek, jak i członków społecznej i demokratycznej wspólnoty. Kształcenie w szkole podstawowej sprzyja kształtowaniu postawy dbałości o dobro wspólne, pielęgnowania tradycji i kultury narodowej z poszanowaniem innych kultur oraz rozwija postawy patriotyczne” , a wśród celów kształcenia jest m.in. „wprowadzanie uczniów, we współpracy z rodzicami, w świat wartości i przygotowywanie ich do dokonywania odpowiedzialnych wyborów etycznych w trosce o siebie, innych ludzi, ojczyznę i inne wspólnoty”. To jedynie przykłady zapisów odnoszących się do tego obszaru zadań szkoły – w obu rozporządzeniach znajdzie Pan liczne odniesienia do tej sfery pracy szkoły. Ad 2. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie planuje dalszych zmian w zakresie wymiaru godzin zajęć religii. Ad 3, 7-8 i 10. Oprócz określenia podstawy programowej kształcenia ogólnego, która formułuje liczne zadania dla szkół w zakresie wzmacniania postaw patriotycznych i obywatelskich uczniów, Minister Edukacji konsekwentnie uwzględnia te zagadnienia przy ustalaniu priorytetów polityki oświatowej państwa na dany rok szkolny. Budowanie postaw patriotycznych i obywatelskich, wraz ze wzmacnianiem bezpieczeństwa, stanowi jeden z podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2025/2026. Kierunek ten został uwzględniony również na rok szkolny 2026/2027 – „Szkoła miejscem budowania odporności społecznej – kształtowanie postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych.”. Zauważmy, że jeszcze w 2023 brakowało w kierunkach polityki oświatowej wsparcia dla budowania postaw patriotycznych, a zamiast tego kładziono nacisk na kulturę klasyczną i cywilizację europejską oraz język łaciński. Poza ww. działaniami o charakterze systemowym, Minister Edukacji realizuje również inne projekty w tym obszarze, jak chociażby kolejną, V. edycję programu „Edukacja z wojskiem” [1] . Skorzystało z niej w 5 edycjach pół miliona uczniów. Ad 4. W odniesieniu do kwestii związanych z przygotowywaniem materiałów edukacyjnych wyjaśniam, że podręczniki szkolne opracowują niezależne wydawnictwa. Minister Edukacji, na wniosek podmiotu posiadającego autorskie prawa majątkowe do podręcznika, prowadzi jedynie procedurę dopuszczenia podręcznika do użytku szkolnego. Dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego odbywa się po zasięgnięciu i na podstawie pozytywnej opinii rzeczoznawców. Inne materiały edukacyjne (niebędące podręcznikiem) nie podlegają ocenienie/opiniowaniu przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Nauczyciele mają autonomię w zakresie ich wyboru i korzystania w procesie nauczania. Ad 5 i 9. Odnosząc się zarówno do pytań o wpływ rodziców na treści przekazywane dzieciom, jak i do kwestii tego, jakie organizacje konsultowały przygotowywane zmiany, należy zaznaczyć, że udział obywateli i podmiotów społecznych jest w pełni zapewniony w obowiązującej procedurze legislacyjnej. Odbywa się to przede wszystkim w ramach konsultacji publicznych projektów rozporządzeń Ministra Edukacji, w ramach których rodzice mają realną możliwość zgłoszenia swoich opinii i uwag. Raporty z konsultacji publicznych wszystkich projektów aktów prawnych wydawanych przez Ministra Edukacji są publicznie dostępne na stronach Rządowego Centrum Legislacji w zakładce dotyczącej rządowego procesu legislacyjnego ( https://legislacja.gov.pl/). Niezależnie od tego, rodzice mają istotny wpływ na codzienne działania wychowawczo-profilaktyczne realizowane bezpośrednio w szkole oraz na inne programy, projekty, przedsięwzięcia i inicjatywy. To właśnie rodzice, w porozumieniu z radą pedagogiczną, uchwalają obowiązkowy w każdej placówce program wychowawczo-profilaktyczny [2] . Tym samym aktywnie kreują oni działania, które są wynikiem rzetelnie przeprowadzonej diagnozy potrzeb rozwojowych uczniów, z uwzględnieniem czynników ryzyka i czynników chroniących. Dodatkowo rodzice, poprzez swój społeczny organ, jakim jest rada rodziców, mogą wnioskować w każdej istotnej sprawie dotyczącej szkoły, w tym w kwestiach podjęcia działalności na terenie placówki przez organizacje społeczne i stowarzyszenia [3] . Wszystkie te mechanizmy wynikają z fundamentalnej zasady, według której szkoły i placówki oświatowe systemowo wspierają wychowawczą rolę rodziny [4] i ściśle współpracują z rodzicami [5] . Ad 6. Odpowiedź na to pytanie zawiera tzw. Preambuła ustawy – Prawo oświatowe, która stanowi, że „Oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie i wychowanie służą rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości Ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności.”. Zgodnie art. 25 ust. 2 Konstytucji RP władze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/2800-szkol-zglosilo-sie-do-v-edycji-programu-edukacja-z-wojskiem [2] Art. 83 i 84 cyt. ustawy Prawo oświatowe [3] Art. 86 cyt. ustawy Prawo oświatowe [4] Art. 1 ust.2 cyt. ustawy Prawo oświatowe [5] Art. 68 ust.6 cyt. ustawy Prawo oświatowe

Interpelacja w sprawie kierunku zmian w polskiej edukacji oraz ograniczania znaczenia wartości narodowych, patriotycznych i chrześcijańskich w systemie oświaty

01Treść pytania

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

03Powiązane

Komentarze do interpelacji