Przejdź do głównej treści
Interpelacja#14011 · X kadencjaOdpowiedziano

Interpelacja w sprawie przygotowania rozwiązań wspierających Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie

Wysłano: 8 grudnia 2025Wpłynęło: 4 grudnia 2025Oryginał w Sejm API
Analiza AI

Interpelacja posłów dotyczy trudnej sytuacji materialnej i socjalnej Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie, którzy mimo ubóstwa i braku wsparcia socjalnego pielęgnują polski język, kulturę i szkolnictwo. Autorzy pytają ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, czy resort rozważa stworzenie mechanizmów finansowego wsparcia dla tej grupy (np. świadczeń wzorowanych na 800+), specjalnych świadczeń socjalno-edukacyjnych, programów pomostowych do czasu uproszczenia procedur repatriacyjnych oraz funduszu pomocowego na remonty, edukację, żywność i ogrzewanie, a także czy prowadzony jest w tej sprawie dialog z MSZ i organizacjami polonijnymi. Na interpelację odpowiedziała 16 stycznia 2026 r. podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska, jednak treść jej odpowiedzi nie została przekazana, więc nie wiadomo, jakie konkretne rozwiązania resort zamierza wdrożyć.

Wnioskodawcy · 1 poseł
Adresat · Odpowiedział
minister rodziny
pracy i polityki społecznej

01Treść pytania

Pytanie posłów8 grudnia 2025
Interpelacja w sprawie przygotowania rozwiązań wspierających Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie Szanowna Pani Minister, zwracam się do Pani Minister z interpelacją dotyczącą dramatycznej i wciąż mało nagłaśnianej sytuacji Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie. Według dostępnych danych około 30 tysięcy Polaków żyje tam w warunkach bardzo skromnych, często na granicy ubóstwa. W wielu przypadkach są to rodziny wielodzietne, utrzymujące się z niskich lokalnych świadczeń, nierzadko bez stabilnej pracy i bez wsparcia systemu socjalnego. Jak podkreślają środowiska polskie oraz organizacje społeczne Polacy ci zachowali język polski, kulturę i wiarę, wychowują dzieci po polsku i dbają o polskie szkoły, choć żyją w warunkach, które trudno porównać do standardów życia w Polsce. Mimo trudów codzienności pozostają wierni polskości, traktując ją jako fundament swojej tożsamości. W licznych świadectwach i reportażach wskazuje się, że wiele rodzin na Wileńszczyźnie funkcjonuje w realiach, które w Polsce dawno zostałyby uznane za wymagające pilnej interwencji społecznej - brak dostępu do odpowiedniej opieki socjalnej, niskie dochody, zniszczone gospodarstwa, ograniczony dostęp do usług publicznych. Z drugiej strony widoczna jest ogromna determinacja, by utrzymać polskie szkolnictwo i tradycję. Jednocześnie procedury wynikające z ustawy o repatriacji, które mogłyby w części przypadków umożliwić przeniesienie się do Polski, są długotrwałe, skomplikowane i nie zawsze obejmują osoby w największej potrzebie. W związku z powyższym zwracam się z pytaniami: 1. Czy ministerstwo rozważa stworzenie mechanizmu wsparcia finansowego dla Polaków mieszkających poza granicami – w tym na Wileńszczyźnie – którzy żyją w trudnych warunkach, a jednocześnie aktywnie podtrzymują polskość? Mechanizm ten mógłby być wzorowany na programach funkcjonujących w Polsce (np. świadczenie wychowawcze 800+). 2. Czy możliwe jest opracowanie specjalnego świadczenia socjalno-edukacyjnego dla rodzin polskich wychowujących dzieci w języku ojczystym? Wsparcie to byłoby nie tylko pomocą materialną, ale także wzmocnieniem wysiłków na rzecz utrzymania polskiej kultury i szkolnictwa. 3. Czy ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia programów pomostowych dla naszych rodaków na Wschodzie do czasu ewentualnego uproszczenia procedur repatriacyjnych? 4. Czy rozważane jest utworzenie specjalnego funduszu pomocowego dla rodzin polskiego pochodzenia żyjących w regionach dotkniętych ubóstwem strukturalnym tak jak Wileńszczyzna? Wsparcie to mogłoby obejmować m.in.: • mikrogranty na remonty domów, • dopłaty do edukacji polskich dzieci, • wsparcie żywnościowe, • dopłaty do kosztów ogrzewania. 5. Czy ministerstwo prowadzi dialog z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz instytucjami polonijnymi, aby wypracować wspólną strategię wsparcia dla Polaków pozostających poza granicami nie z własnego wyboru, ale z powodu historycznych przymusów? W opinii wielu ekspertów i środowisk społecznych zapewnienie choćby częściowego wsparcia finansowego miałoby ogromne znaczenie symboliczne: byłoby dowodem, że Polska pamięta o swoich rodakach, którzy od pokoleń wiernie zachowują ojczystą mowę i tradycję, mimo braku komfortu, jaki daje życie w granicach państwa polskiego.

02Odpowiedzi Ministerstwa1 odpowiedź

Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Treść z PDF
16 stycznia 2026

Treść odpowiedzi dostępna tylko w załączniku.

03Powiązane

Inne pytania: Wioletta Kulpa

Komentarze do interpelacji

Wymagane zalogowanie. Zaloguj się, aby skomentować.
Ładowanie